‘We moeten als waterbeheerders het land op kruipen’ | Maritiem Nederland
Nieuws

‘We moeten als waterbeheerders het land op kruipen’



Gerald Schut | dinsdag 17 november 2020
Binnenvaart, Baggeren

Het Nederlandse waterbeheer moet niet langer louter gericht zijn op het zo snel mogelijk afvoeren van het water van de grote rivieren in de winter, maar gaan proberen om significante hoeveelheden water vast te houden om droogte in de zomers te voorkomen. Dat komt naar voren tijdens het  Deltacongres, dat vanwege corona niet in het MECC Maastricht gehouden wordt, maar online. In een mooie, overzichtelijke virtuele omgeving komen ruim 1.500 waterbeheerders en bestuurders elkaar tegen.

‘We moeten het water op de hoge zandgronden beter vast houden. We zijn al jaren vooral bezig met water afvoeren, maar we moeten nu ook zorgen dat er in droge periodes genoeg water is. In Nederland hebben we in de jaarbalans genoeg water, alleen is het nu niet op het juiste moment op de juiste plek,’ stelt Jeroen Haan, dijkgraaf en vice-voorzitter van het Bestuurlijk Platform Zoetwater. Aanhoudende droogte is samen met verzilting en clusterbuien een manifestatie van klimaatverandering, die zich eerder voordoet dan voorzien was tijdens het opstellen van het Deltaprogramma in 2014. Daarom krijgt het veel aandacht bij de eerste zesjaarlijkse herijking. In de periode van 2022 tot 2027 gaat Nederland er € 800 miljoen extra aan besteden.

‘Dat lijkt een groot bolwerk maar het gaat over stuwtjes in sloten. Het is echt een verdelingsvraagstuk. Water dat je naar het noorden stuurt kan niet meer naar het zuidwesten. We moeten keuzes maken,’ zegt Haan. ‘We kunnen niet meer alle gebruikers bedienen. We moeten als waterbeheerders het land op kruipen en bijvoorbeeld gaan meedenken over de vraag waar het nu verstandig is om natuur- en landbouwgebieden te doen. En je moet drie keer nadenken over woningbouw op lage plekken, want dan ben je weer een probleem voor.’

Daar is Annemieke Nijhof, algemeen directeur van Deltares, het mee eens: ‘Ik vrees dat we eerder dan we denken voor grote beslissingen komen te staan en daar zijn wij in Nederland niet zo goed in. We willen alles altijd heel zorgvuldig doen, maar nu is snelheid van belang. De rol van de Maeslantkering zou bijvoorbeeld anders kunnen worden als hij heel vaak dicht moet. We willen geen paniek zaaien, maar we moeten eerder concreet nadenken over scenario’s die ook echt heel vervelend zijn.’

Moeten we dus nu al beginnen met massaal oostwaarts verhuizen? Dijkgraaf Haan reageert voorzichtig: ‘Den Haag of Amsterdam opgeven is natuurlijk een beetje een ultieme maatregel, maar je kunt wel beginnen met heel voorzichtig de watervraag centraler stellen.’ Rogier van de Sande (Unie van Waterschappen) reageert: ‘Er mag eigenlijk geen woning meer gebouwd worden die niet waterrobuust en toekomstbestendig is.’ En Ed Anker van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) waarschuwt: ‘We moeten in Nederland de komende tijd rekening houden met grote hoosbuien die de straten blank zetten.’

Petra Mackowiak van gemeente Tilburg wijst op het samenkomen van de drie andere uitdagingen: zomerse hittegolven, de vergrijzing en de opgave om een miljoen extra woningen te bouwen. Volgens Jeroen Kluck, lector ‘Water in en om de stad’ aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA) waren er afgelopen zomer al zoveel hete nachten als voor 2050 voorspeld was. ‘In de strijd tegen hitte breng je de gevoelstemperatuur vooral omlaag door schaduw en de luchttemperatuur door verdamping.’ Daarvoor helpt groen in de stad, maar dat is in centra door veel ondergrondse infra vaak moeilijk te realiseren. Daar ben je dus eerder aangewezen op schermen en potten volgens Hans van Ammers van de gemeente Arnhem. Hij wijst ook op woningbouw: ‘Als we onze woningen prachtig isoleren, maar we houden de zon niet buiten dan wordt het daar bloedheet.’ Kluck (HvA) waarschuwt dat daar bij de grootschalige renovatie van woningen voor de energietransitie ook aandacht voor moet zijn.

Tot slot reikt de deltacommissaris ieder jaar ‘het Zonnetje’ uit, de prijs voor een aansprekend innovatief en goed gecoördineerd project. Dit jaar is die prijs in de wacht gesleept door ‘de Natuurlijke Grensmaas', (te zien op de foto’s), het grootste rivierproject in uitvoering in Nederland dat loopt van 2008 tot 2027. Zo vond het Deltacongres toch nog een beetje in Maastricht plaats.

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland