Vechten voor een plaats in de zon | Maritiem Nederland
Nieuws
Sleephopperzuiger ‘Rotterdam’ werkt aan project De Wereld in Dubai

Vechten voor een plaats in de zon



Janny Kok | vrijdag 5 juni 2009

Als zelfs vooraanstaande maritieme wetenschapsmensen melden dat er ‘geen zinnig woord over het eind van de economische crisis is te zeggen’, is het moeilijk koers bepalen naar een betere positie. Toch zijn er ondernemingen in de baggerindustrie die dat doen.

De Koninklijke Boskalis Westminster is een van de bedrijven in de baggerindustrie die de kredietcrisis en de daaropvolgende financiële malaise van verre moet hebben zien aankomen. Dat blijkt tenminste uit de woorden van bestuursvoorzitter Peter Berdowski tijdens de presentatie van de jaarcijfers van 2008. “De omzet bereikte dat jaar een record van 2,1 miljard euro en we boekten een nettowinst van 249,1 miljoen euro. Daar zijn we met zijn allen heel trots op.”

 

Pijnpunt
Het pijnpunt voor Boskalis lag vooral in het Midden-Oosten. De onderneming reageerde naar eigen zeggen daarop door achttien van de twintig schepen terug te trekken, al menen ingewijden dat Boskalis zoveel schepen absoluut niet in Dubai had. Van Oord Dredging & Marine Contractors is er nog steeds aan het werk, maar doet het op instructie van de opdrachtgever kalmer aan met de uitvoering. Het is voor alle betrokkenen in de baggerindustrie wel duidelijk dat er voorlopig weinig winstgevendheid zit in projecten van vastgoedontwikkelaars. Berdowski verklaart: “Er is geen vertrouwen van financiers, dus krijg je de centen niet. Dat was voor ons de reden om ons terug te trekken uit Dubai.”
 Boskalis en Van Oord zien vooral kansen voor hun sector om opdrachten te verwerven in de sectoren Ports en olie en gas. “Er is weinig terughoudendheid bij overheden om te investeren in noodzakelijk geachte havenuitbreidingen”, zegt Berdowski. “Dat bewijzen projecten in Abu Dabi en Maasvlakte 2. We zien wel dat private partijen zoals DP World zich inhouden. In de olie- en gasindustrie zien we een groot deel nieuwe offshoreprojecten. Er zit een enorme hausse aan te komen waar we bij willen zijn. Het is een van de redenen waarom we in Smit zijn geïnteresseerd.”
Kustbescherming biedt volgens beide bedrijven ook goed zicht op opdrachten. De Nederlandse overheid wil immers de zwakke schakels in de kustverdediging aanpakken. Boskalis en Van Oord doen dat onder meer voor de ‘zwakke schakel’ Delfland. De twee werken verder samen bij de aanleg van Maasvlakte 2.

 

Zekerheid
Boskalis speelt in de huidige marktsituatie op zekerheid door de orderportefeuille breed te spreiden. “We pikken niet zomaar projecten op”, zegt de bestuursvoorzitter. Het werk in Dubai werd afgestoten nadat er verliezen werden geleden op het werk in Port Rashid. De Papendrechters deden hetzelfde met projecten waarvan realisatie onzeker is. De waarde van het orderboek werd daardoor met 450 miljoen euro afgewaardeerd.
Desondanks registreerde Boskalis bij het sluiten van de boeken van 2008 een verdrievoudiging van het aantal orders ten opzichte van 2004. De groei blijft volgens Berdowski zitten in werk voor hopperzuigers. Hij verwacht dat de hoppercapaciteit wereldwijd met een derde zal groeien.
De groei zit vooral in allergrootste schepen die op ‘langeafstandswerk’ kunnen worden ingezet. Jan De Nul heeft drie van de zogenoemde megahopperzuigers in aanbouw en IHC Dredgers in Kinderdijk is bezig met de afbouw van de sleephopperzuiger Vox Máxima voor Van Oord die een beuninhoud van 31.500 m³ heeft. Dat soort schepen - Berdowski noemt ze ‘one trick pony’s’ - kunnen alleen bij specifieke projecten worden ingezet.
Boskalis zoekt het verder in versterking van de baggeractiviteiten, maar Berdowski voegt daaraan toe dat de aandacht zich richt op het hogere segment van de markt. De offshore, civiele aannemerij en terminal services, zoals binnen Lamnalco, worden ook uitgebouwd. “Zo kijken we naar Smit”, aldus Berdowski over de vasthoudendheid om delen van Smit Internationale in te lijven in de Boskalis-organisatie. “Vooral de Heavy Lift & Transport geeft ons de mogelijkheid tot sneller groeien en hun Terminals divisie kan Lamnalco verder uitbouwen.”

 

Gezond prijsniveau
Van Oord Dredging & Marine Contractors maakt zich op voor moeilijke tijden in de baggerindustrie, al kon het een stijging van de nettowinst rapporteren van 164 miljoen euro in 2007 naar 190 miljoen in 2008, bij een recordomzet van 1,9 miljard euro. “In vrijwel alle regio’s van de wereld konden wij in 2008 een gezond prijsniveau realiseren, aangezien er in het grootste deel van het jaar sprake was van een volledige bezetting van mensen en materieel”, aldus CEO Pieter van Oord van de Rotterdamse baggeronderneming bij de presentatie van de jaarcijfers. Hij meldt verder dat er al in de tweede helft van 2008 signalen waren die wezen op financiële problemen in Dubai.
“Tegen het einde van het jaar resulteerde dit in een sterke reductie van de activiteiten daar”, zegt Van Oord, die eraan toevoegt dat de orderportefeuille aan het eind van 2008 met 3,64 miljard euro op een heel hoog niveau bleef. “1,9 miljard daarvan is gemoeid met de nog uit te voeren projecten in Dubai. Dat hebben we netjes gemeld. Het is duidelijk dat opdrachtgevers aldaar pas op de plaats maken met het doen van investeringen. Mijn verwachting is dat dit nog wel een tijd zal voortduren, maar daarbij moet worden gezegd dat er de afgelopen vijf jaar al erg veel is geïnvesteerd.
Bij ons zijn er geen projecten gecanceld, maar we zien wel dat er werk wordt getemporiseerd. We hadden medio vorig jaar nog tien grote baggerschepen in Dubai en nu nog maar één.”

 

Bezettingsgraad
De Rotterdamse onderneming rapporteerde een goede bezetting van de vloot in 2008, maar verwacht dat dit jaar de bezettingsgraad zal dalen. “Er zijn nu nog veel grote projecten waarbij we betrokken zijn”, aldus Van Oord, “maar 2010 zal een moeilijk jaar worden met grote onzekerheid. Het is moeilijk daarop te anticiperen. Het enige wat we kunnen doen is de marktontwikkelingen wereldwijd goed volgen en ons goed blijven informeren. De kansen zijn er terdege. Dat blijkt uit de ontwikkelingen in de offshoreindustrie die een van de drie pilaren vormt van de activiteiten van dit bedrijf. In het algemeen zien we dat de investeringen binnen de olie- en gassector op een behoorlijk niveau liggen.”
Het is dus een kwestie van kansen benutten, maar vooral van competitief tenderen. Van Oord zegt dat concurreren op prijs het belangrijkste is bij het verwerven van opdrachten. Zeker 95 procent van de opdrachten worden binnengehaald door competitief tenderen, al speelt #proven performance# ook een rol. Daardoor heeft Van Oord in de afgelopen jaren veel werk ‘uit de hand’ gekregen in Dubai, maar gebruikelijker is dat bedrijven nadrukkelijk worden uitgenodigd te tenderen op opdrachten.

 

Harde concurrentie
In feite zijn er vijf grote spelers in de baggerwereld die elkaar wereldwijd beconcurreren, aldus Van Oord. Dat zijn de Belgische ondernemingen Jan De Nul en Deme, de Nederlandse Boskalis en Van Oord, en daarnaast nog een grote Chinese speler die voornamelijk de eigen markt bedient, maar ook meer en meer op de internationale markt actief wordt.
Van Oord en Boskalis noemen de huidige bezettingsgraad van hun vloot redelijk tot goed, maar zijn blij zijn met de opdracht voor de aanleg van Maasvlakte 2. “De timing daarvan is nu erg gelukkig”, zegt Pieter van Oord. Net als Boskalis heeft Van Oord veranderingen in de strategie doorgevoerd, waardoor de onderneming verwacht scherper op de marktvraag te kunnen reageren. Van Oord heeft de bedrijfsstructuur aangepast door medio april de business unit Offshore Wind Projects (OWP) op te richten. Deze business unit acteert als management contractor bij de bouw van grootschalige offshore windmolenparken. Ook werden eind vorig jaar de grondconsolidatietechnieken (diepteverdichting en verticale drainage) van Van Oord in Nederland samengevoegd met de internationale activiteiten op het gebied van boren en springen in de nieuwe business unit Wicks.
 
Vroege betrokkenheid
Van Oord constateert dat opdrachtgevers tegenwoordig vroege betrokkenheid van het bedrijf willen bij haalbaarheidsstudies, engineering, milieuzaken en projectmanagement van grote complexe projecten. Het Havenbedrijf Rotterdam was een van de belangrijke aanjagers van verandering van de manier van aanbesteding. Dat gebeurde onder meer tijdens de aanbesteding voor de aanleg van Maasvlakte 2. De afdeling Estimating & Engineering van Van Oord heeft een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan een innovatief en kostenbesparend ontwerp voor de zeewering, door steen te vervangen door zand.
Van Oord benadrukt dat ook het zogenoemde ‘building with nature’-denken een #unique selling point# vormt van de Nederlandse Deltatechnologie. De manier van denken over milieuorganisaties als tegenstanders is voorbij. “Het is de verdienste van Hans Smits (president-directeur van het Havenbedrijf Rotterdam) dat Milieudefensie het verzet tegen de aanleg van Maasvlakte 2 heeft opgegeven. Het gaat nu om werken met de natuur, in plaats van daartegen.”

 

Zoek naar nieuwe kansen
Interocean Personnel Services (IPS) is een uitzend- en detacheringsbureau voor de maritieme sector. Vijftig procent van de klanten komt uit de baggerindustrie en daarnaast zorgt het bureau voor personeel in de offshore-industrie, koopvaardij en olie- en gasindustrie.
“In de media kom je vaak alleen de spectaculaire projecten als de Tweede Maasvlakte en de Palmeilanden voor de kust van Dubai tegen”, zegt Stephan Lubberhuizen, manager maritime department van IPS, “maar er is veel meer gaande. Wereldwijd bouwen de grote baggerbedrijven aan veel meer grote projecten.” Lubberhuizen geeft als voorbeeld de ontwikkelingen van havens ten behoeve van bijvoorbeeld de olie- en gasindustrie aan de westkust van Afrika. “Baggerbedrijven spelen hierbij een grote infrastructurele rol. Havens worden uitgediept, verbindingswegen aangelegd, terreinen worden opgespoten et cetera. Ook de aanleg van offshore windmolenparken, waarbij de baggerindustrie een grote rol speelt in het voorbereidende werk, biedt nieuwe mogelijkheden voor de baggerindustrie.”
Tot voor kort moesten baggerbedrijven opdrachten afslaan, omdat materieel niet beschikbaar is. “Door verschuivingen van werk uit het Midden-Oosten naar andere delen van de wereld, kan met het materieel geschoven worden. Daarnaast investeert de baggerindustrie nog volop in nieuwbouw.”
De baggersector heeft de laatste jaren te maken gehad met een overspannen markt voor gekwalificeerd personeel. Lubberhuizen vind dat er geïnvesteerd moet worden in personeel: “Er zijn momenteel veel goed gekwalificeerde mensen beschikbaar. Nu is de kans om die aan je te binden.”


www.boskalis.nl
www.vanoord.com

 

Foto: Van Oord

AUTEUR
Janny Kok

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland