Panamakanaal in de steigers? | Maritiem Nederland
Nieuws
Eenmaal voorbij de sluizen is het Panamakanaal in ieder geval breed genoeg voor grote vrachtschepen.

Panamakanaal in de steigers?



Jan van den Berg | woensdag 18 oktober 2006

Door de komst van steeds grotere schepen is het Panamakanaal toe aan een flinke opfrisser. De plaatselijke bevolking spreekt zich binnenkort uit over een plan met dat doel.

De twee kanalen die het meest tot de verbeelding spreken, zijn die van Panama en Suez. Ze hebben gemeen dat ze belangrijke zeeën en werelddelen met elkaar verbinden. Het grote verschil is dat het Panamakanaal over een heuvelrug voert, waarvoor sluizen en andere waterstaatkundige werken nodig zijn. Met de almaar groter wordende schepen, vormen die sluizen steeds vaker een obstakel.

 

Voor een substantiële uitbreiding van het kanaal zijn nieuwe sluizen nodig en uitgebreide baggerwerken. Panama staat nu voor de vraag of het die ingrijpende en kostbare onderneming aandurft.

Langer, breder en dieper
De Panamese regering is voorstander van modernisering van het kanaal en heeft de Panama Kanaal Autoriteit, beheerder van het kanaal, opdracht gegeven voor een ontwerp. Op 22 oktober krijgt de bevolking het voorgelegd in een referendum. Een opiniepeiling in mei liet zien dat 56 procent van de bevolking instemt met uitbreiding van het kanaal. Een dubbeltje op zijn kant dus.

 

Er staat het nodige op het spel, want het kanaal levert 14 procent van de overheidsinkomsten. Vorig jaar was dat ongeveer een miljard euro. Beheer en onderhoud van het kanaal en bijbehorende logistieke bedrijvigheid leveren vele duizenden banen op. Deze situatie is uitsluitend te handhaven of zelfs te verbeteren door de rol van het kanaal in de mondiale scheepvaart te verzekeren.

 

Sinds het kanaal in 1914 werd geopend, is het al eens dieper en breder gemaakt, maar de sluizen zijn nooit aangepast. De maximale grootte van schepen die het kanaal kunnen passeren is daardoor beperkt tot 4.500 TEU en een breedte van 32,3 meter (13 containers naast elkaar), de zogeheten Panamax-norm. Na de aanpassing moeten schepen tot 12.000 TEU de doorsteek kunnen maken. Hiermee mikt men vooral op containerschepen die tussen Oost-Azië en de oostkust van de Verenigde Staten varen.

 

Aan beide uiteinden van het kanaal zijn nieuwe sluizencomplexen gepland, elk met drie kolken achter elkaar. Deze zullen aanzienlijk langer, breder en dieper zijn dan de huidige sluizen. De bestaande sluizen zullen overigens in gebruik blijven. De nieuwe zijn naast de oude gepland. In het toekomstontwerp verbinden nieuwe toegangskanalen de sluizen met het reeds bestaande kanaal. Deze meten ruim elf kilometer. Verder wil men het kanaal over de gehele lengte breder en dieper maken.

 

Veel aandacht is er voor het waterverbruik. Het Panamakanaal loopt over een afstand van 24 kilometer door het kunstmatige Gatun-meer, dat zijn water ontvangt van de Chagres-rivier. Elke keer dat een schip een sluis passeert, verliest het kanaal water. Via de sluizen loopt het vervolgens naar de Atlantische of de Stille Oceaan.

 

Deze aanpak gaat niet op voor de toekomstige sluizen. Die zouden zoveel water verbruiken dat het waterniveau in het Gatun-meer al snel te ondiep zou worden voor de grotere schepen. Om water te besparen, wil men naast elke sluiskolk drie bassins bouwen. De bedoeling is hier water in te pompen tijdens het schutten van een schip naar een lager niveau. Gaat een schip een niveau omhoog, dan is het water weer aan de bassins te onttrekken.

 

De totale kosten van het project zijn hoog, naar schatting rond de 4,3 miljard euro. Hiervan gaat 2,3 miljard op aan de twee nieuwe sluizencomplexen. Voor de waterbassins bij de sluizen is ruim een half miljard euro gereserveerd, en voor het baggeren nog eens 725 miljoen. De rest is nodig voor bijkomende zaken als navigatie- en controlesystemen. Ook moet men daarvan een brug of tunnel financieren aan de Atlantische kant van het kanaal.

 

Het geld wil men deels halen uit de cashflow van het kanaal. Voor 2025 verwacht men een vervijfvoudiging van de omzet, tot 5,2 miljard euro. De nettowinst moet in deze periode van 403 miljoen naar 3,6 miljard euro stijgen. De prognose is dat de Panamese overheid na uitvoering van de plannen tussen 2007 en 2025 netto 30,1 miljard euro aan het kanaal zal verdienen. Bijna een kwart van die inkomsten is naar verwachting op het conto van de nieuwe sluizen te schrijven.

 

Ondanks die hoge inkomsten moet de Panamese overheid zo’n twee miljard euro lenen als de bouwactiviteiten op hun hoogtepunt zijn, naar verwachting tussen 2009 en 2011. Maar zoals bekend hebben grote infrastructurele projecten de neiging duurder uit te vallen dan begroot. Reders die gebruikmaken van het kanaal houden dan ook hun hart vast voor tariefstijgingen.

 

Alternatieven voor het Panamakanaal lijken in hun voordeel te werken. Hoewel Panama en Suez bijna een halve wereld uit elkaar liggen, zijn de beide kanalen toch concurrenten. Dit geldt voor routes tussen Oost-Azië en West-Europa. Containerschepen die te groot zijn voor het Panamakanaal, kunnen het Suezkanaal namelijk wel passeren. Indien de Panamezen hun plannen tot uitvoering brengen, kunnen de rederijen ervoor kiezen om die schepen weer via Panama te laten varen. Maar ze kunnen het ook laten, als het te duur wordt.

 

Een andere manier om goederen van de stille Oceaan naar de Amerikaanse oostkust te krijgen, is ze over te laden aan de westkust en per spoor verder te vervoeren. De Panama Kanaal Autoriteit is zich uiteraard bewust van deze mogelijkheden.

www.pancanal.com

 

 

Panamakanaal

Ferdinand de Lesseps die succes oogstte met het Suezkanaal (1869 gereed), was tevens initiatiefnemer voor het Panamakanaal. In 1881 begon hij met de werkzaamheden. In 1889 namen de Amerikanen het project na forse tegenslagen over. Pas in 1914 was de megaklus geklaard en was het kanaal gereed voor gebruik.

 

Het Panamakanaal, in breedte variërend tussen de 70 en 300 meter, verbindt de Atlantische met de Stille Oceaan en scheidt Noord- van Zuid-Amerika. Het meet, inclusief vaargeulen in zee, 82 kilometer. Van kust tot kust bedraagt de lengte 68 kilometer.

Bijzonder is dat de schepen die door Panama varen over een heuvelrug gaan. Het hoogste punt van de waterweg ligt op 26,7 meter boven de zeespiegel. Voor de nieuwe sluizen moet het niveau met 0,45 meter omhoog.

De tijd die nodig is om het kanaal te bevaren ligt tussen de 8 en 11 uur.

 

 

Afmetingen (in m)

                              huidige sluizen      nieuwe sluizen

lengte                     305                        427

breedte                    33,5                       55

diepte                       12,5                       18,3

 

schepen:

maximale lengte      294                        366

maximale breedte      32                          49

maximale diepgang    12                          15,2


  

Nederland en het Panamakanaal

Nederland heeft een naam hoog te houden op het gebied van waterwerken en watermanagement. De waarschijnlijke uitbreiding van het Panamakanaal heeft in Nederland dan ook de aandacht getrokken. Volgens de EVD kunnen Nederlandse bedrijven bijdragen aan baggerwerkzaamheden, levering van baggermaterieel, ontwerp en aanleg van sluizencomplexen en de bijbehorende waterwerken. Aan de financiering kunnen Nederlandse banken bijdragen.

De overheid heeft de verzekeringspremies van exportkredieten voor handel met Panama verlaagd, zodat export voor Nederlandse bedrijven eenvoudiger is.

 

Ook de Panamezen zijn op de hoogte van de Nederlandse expertise. Deze zomer bracht een delegatie onder leiding van de Panamese vice-president Arosemena een bezoek aan Nederland. Samen met staatssecretaris van buitenlandse handel Karien van Gennip ondertekende hij een intentieverklaring voor kennisuitwisseling en andere samenwerking op het gebied van infrastructurele werken, havenontwikkeling en watermanagement.

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland