Overheid wil rijksrederij | Maritiem Nederland
Nieuws

Overheid wil rijksrederij

Jan van den Berg | dinsdag 10 april 2007

Alle civiele overheidsschepen in één rederij. Begin 2008 moet de eerste fase van dit plan werkelijkheid zijn. Rijkswaterstaat, Douane, Kustwacht en het ministerie van LNV gaan voorop.

Tal van overheidsorganisaties maken gebruik van civiele schepen: politie, onderzoeksinstituten, Rijkswaterstaat, havendiensten en zelfs de brandweer. Sommige van deze organisaties opereren op landelijk niveau, andere op provinciaal of gemeentelijk niveau. Om hoeveel schepen het in totaal gaat, is moeilijk te inventariseren, maar het zijn er al snel enkele honderden.

 

Een bedrijfseconoom zou direct opmerken dat de schepen versnipperd zijn over te veel eigenaren en beheerders. En dat schaalvergroting kan leiden tot lagere kosten. Auke Velema is het met deze visie eens. Hij is directeur Maritieme Diensten bij Rijkswaterstaat Noordzee. Hij is onder andere verantwoordelijk voor het beheer van de vloot van Rijkswaterstaat.

 

”Als we het beheer van civiele schepen van verschillende organisaties bundelen, kunnen we brandstof en onderdelen goedkoper inkopen. Sneller schade repareren en storingen verhelpen is dan ook mogelijk. Op de langere termijn behoort gezamenlijk inkopen tot de mogelijkheden. Er zijn dus tal van punten waarop efficiencywinst mogelijk is. Maar hoe groot de financiële besparing precies is, kunnen we nog niet zeggen.”

 

Rederij oranje

In november 2006 heeft de regering daarom besloten dat er een rijksbrede rederij moet komen. Hierbij speelt op de achtergrond ook het project Andere overheid een rol. Dit is gericht op een betere samenwerking tussen ministeries en overheidsorganisaties.

 

Rijkswaterstaat wordt de bestuurder van de nieuwe rederij, die overigens nog geen officiële naam heeft. De naam Rederij Oranje deed in de informele sfeer enige tijd de ronde. Momenteel staat de organisatie simpelweg bekend als de rijksbrede rederij.

 

De nieuwe rederij gaat nog dit jaar van start, hoewel het officiële begin pas op 1 januari 2008 zal vallen, legt Auke Velema uit. “We hebben een jaar nodig om de financiële stromen te regelen. Verder vallen medewerkers van verschillende diensten onder verschillende CAO’s. We hebben dit jaar ook nodig om de arbeidsvoorwaarden gelijk te trekken.”

 

Havendiensten

De nieuwe rijksbrede rederij gaat met vier organisaties van start: Rijkswaterstaat, het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de Douane en de Kustwacht. Laatstgenoemde heeft geen eigen schepen, maar is een samenwerkingsverband waarin onder meer de drie andere genoemde diensten deelnemen. Rijkswaterstaat heeft elf schepen op de Noordzee varen en ongeveer honderd op de binnenwateren. De Douane en het ministerie van LNV beschikken ieder over tien schepen. Samen hebben ze zes schepen op zee varen.

 

Welke organisaties zich verder aan zullen sluiten, weet Velema nog niet. “We hebben al twintig jaar het Interdepartementaal Overleg Zeegaande Vaartuigen. Naast Rijkswaterstaat, LNV en de Douane zitten hier het Korps Landelijke Politiediensten, de Koninklijke Marechaussee, het onderzoeksinstituut NIOZ en de Koninklijke Marine in. Het is denkbaar dat al deze diensten deel gaan nemen aan de rijksbrede rederij.”

 

Het Korps Landelijke Politiediensten heeft vijf schepen die op de Noordzee kunnen opereren. Het NIOZ beschikt over twee onderzoeksvaartuigen, terwijl de marine twee hydrografische vaartuigen heeft. Deze laatste voeren grotendeels civiele taken uit en zijn daardoor in beginsel kandidaat voor de rijksbrede rederij. Schepen met militaire taken gaan geen deel uitmaken van de rijksrederij. Er is wel plaats voor schepen van andere overheden, zegt Velema. “De provincie Zuid-Holland heeft interesse getoond. Ik kan me voorstellen dat bijvoorbeeld havendiensten belangstelling hebben.”

 

Commandocentrum

Behalve samenwerking bij aanschaf, onderhoud en beheer is een bundeling van krachten ook denkbaar bij operationele inzet. “Zo hebben we op de Westerschelde incidenten gehad, waarbij de brandweer zich gehinderd voelde omdat ze niet beschikte over een varend commandocentrum. Het is goed mogelijk om hier voortaan een schip van de politie of Rijkswaterstaat voor te gebruiken. Dat regel je sneller en makkelijker als alle schepen van dezelfde eigenaar of beheerder zijn.”

 

Hoe de rijksrederij er over vijf of tien jaar uitziet, valt nog niet te zeggen. “We beginnen de samenwerking op kleine schaal. Andere organisaties zullen uiteraard kijken hoe dat gaat. Ik verwacht dat we dit jaar veel zullen overleggen met geïnteresseerde partijen over uitbreiding van de rederij.”

Partners Maritiem Nederland