Project Houtribdijk nieuw staaltje 'bouwen met natuur' | Maritiem Nederland
Nieuws
De aanleg van het nieuwe natuurgebied Trintelzand was goedkoper dan het afvoeren van het overtollige slib.

Project Houtribdijk nieuw staaltje 'bouwen met natuur'



Redactie | dinsdag 23 juni 2020
Baggeren

De oplevering van de versterkte Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen is een nieuwe mijlpaal in het kader van 'bouwen met de natuur'. Aan de kant van Enkhuizen is de dijk versterkt met in totaal 10 miljoen maan zandpakketten, afkomstig van het naastgelegen Markermeer. Nergens anders ter wereld zijn brede zandoevers eerder toegepast in een zoetwatergebied zonder eb en vloed. 

De nieuwe Houtribdijk beschermt omwonenden van het IJsselmeergebied de komende decennia tegen hoogwater. Het project startte in 2017 en is op tijd en binnen budget afgerond, ook al vond de uitvoering deels plaats in tijden van corona. De uitvoering was in handen van de Combinatie Houtribdijk, een joint venture van Boskalis en Van Oord. De versterking van de dijk is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, de grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken.

"De Houtribdijk kan er na deze opknapbeurt weer decennia tegenaan", zei minister Cora van Nieuwenhuizen bij de oplevering van het project. "Het biedt niet alleen bescherming tegen de weersextremen waar we meer mee te maken krijgen. Ook is er een natuurgebied (Trintelzand, red.) bijgekomen ter grootte van ruim 900 voetbalvelden en is er meer plek voor recreatie, zoals een nieuw watersportstrand bij Lelystad."

Markermeer

De Houtribdijk is tussen 1963 en 1976 aangelegd om het huidige Markermeer in te polderen. Toen de inpolderingsplannen wijzigden, bleef de weg op de dijk een belangrijke verbinding tussen Noord-Holland en Flevoland. Daarnaast is de dijk een belangrijke waterkering, die bij storm de klappen van het water van het Markermeer en IJsselmeer opvangt en de omliggende provincies beschermt tegen opstuwend water.

Bouwen met de natuur

Rijkswaterstaat is al jarenlang een supporter van 'Bouwen met de natuur'. Bij dit project is de dijk aan de kant van Enkhuizen versterkt met 10 miljoen m3 zand, natuurlijk bouwmateriaal afkomstig uit het naastgelegen Markermeer. Deze methode is niet alleen milieuvriendelijker en goedkoper, maar helpt ook om de waterkwaliteit te verbeteren en maakt de natuur in het gebied diverser. In dit geval gaat het om een wereldprimeur: nergens anders ter wereld zijn brede zandoevers eerder toegepast in een zoetwatergebied zonder eb en vloed.

In samenwerking met hoogleraar Stefan Aarninkhof en zijn promovenda Anne Ton van de TU Delft onderzoekt Rijkswaterstaat hoe de oevers zich ontwikkelen, zodat de opgedane kennis nationaal en internationaal breder kan worden toegepast.

Hergebruik van stenen

Aan de kant van Lelystad is de Houtribdijk versterkt met 1,2 miljoen ton breuksteen en 100 duizend ton gietasfalt. Er is duurzaam en circulair gewerkt door de oude stenen zorgvuldig te keuren en waar mogelijk te hergebruiken. De dijk is hier nu zo sterk dat golven bij een superstorm zonder probleem over de dijk kunnen slaan. Ook is bij Lelystad voor de provincie Flevoland een nieuw watersportstrand aangelegd: Bataviastrand.

Nieuw natuurgebied

Naast de dijk verrees een nieuw natuurgebied, Trintelzand, van meer dan 500 ha. Dit natuurgebied is gemaakt van overtollig slib wat vrij is gekomen bij de zandwinning voor de zandige oevers. Het creëren van het natuurgebied is goedkoper dan het afvoeren van het slib.

Trintelzand is onderdeel van Nationaal Park Nieuw Land en bestaat uit lange, gekromde dammen met daartussen zandplaten, ondieptes en moerasgebieden. Onder water ontstaat hier een heel nieuw leef- en paaigebied voor vissen en andere waterdieren. Boven water is Trintelzand een nieuwe, voedselrijke foerageerplek voor vogels in het IJsselmeergebied.

 

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland