Marine test nieuwe sonar van TNO | Maritiem Nederland
Nieuws

Marine test nieuwe sonar van TNO



Erwin Boutsma | vrijdag 13 oktober 2006

De Koninklijke Marine heeft de afgelopen maanden met groot succes een door TNO ontwikkeld nieuw type laagfrequente sonar getest, LFAS.

In een tweetal internationale oefeningen wist het multipurpose fregat Hr. Ms. Van Nes, uitgerust met de nieuwe low frequency active sonar (LFAS), onderzeeboten steeds eerder te vinden dan conventionele sonarsystemen dat deden. Daarmee mag de door TNO ontwikkelde sonar, die bestaat uit een drie meter lange en zevenhonderd kilo zware geluidsbron en een apart gesleepte, tachtig meter lange antenne, een succes genoemd worden.

 

‘Wij hebben vooral het droge deel van het systeem voor onze rekening genomen’, zegt Peter Beerens, die namens TNO nauw betrokken is bij de ontwikkeling van het systeem. Beerens doelt op het deel van de sonar dat niet in het water ligt: de software. TNO ontwikkelde nieuwe algoritmes op basis waarvan de signaal-ruisverhouding en de localisatie van objecten sterk werd verbeterd. ‘Onze software neemt een aantal extra stappen voor haar rekening die voor een sterke loos-alarmreductie zorgen. In feite hebben we het systeem bruikbaar gemaakt.’

 

Er zijn twee typen sonar: passief en actief. Passieve sonar pikt geluiden op in het water, bijvoorbeeld de schroef van een schip. ‘Passieve sonars voldoen veelal niet meer, omdat marineschepen tegenwoordig enorm stil zijn geworden’, stelt Beerens. Actieve sonar zendt zelf een akoestisch signaal uit. De tijd die het duurt voordat het signaal terug is, zegt iets over de aanwezigheid en de afstand van objecten in het water. ‘Actieve sonar werkt bij relatief hoge frequenties, wat de bruikbaarheid beperkt’, zegt Beerens. ‘Laagfrequente actieve sonarsystemen, zoals LFAS, zijn gebaseerd op geluid tot 2000 Hz en dragen veel verder in het water. Het kan in theorie zelfs de oceaan over.’ Laagfrequente sonar heeft verder als voordeel, dat het ook in relatief ondiep water, traditioneel de schuilplaats van een onderzeeboot, nog goed bruikbaar is.

 

De bron van het laagfrequente geluid is een keramische ring die door middel van elektriciteit in pulsen van één tot vier seconden in trilling wordt gebracht. ‘Voor een voldoende krachtige bron, moet deze ongeveer een half tot één keer de golflengte zijn’, legt Beerens uit. ‘Dat betekent in dit geval een lengte van een half tot één meter. Zo’n grote bron blijkt erg lastig te construeren, een van de redenen waarom het systeem nu pas kon worden ontwikkeld.’

 

LFAS wordt de komende maanden verder getest en verfijnd aan boord van de Van Nes. Defensie wil tenminste twee LFAS-systemen aanschaffen.

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland