Coronacrisis klap voor omzet maritieme maakindustrie | Maritiem Nederland
Nieuws
De Máxima van rederij Wagenborg was een van de nieuwe zeegaande vrachtschepen die vorig jaar werden opgeleverd.

Coronacrisis klap voor omzet maritieme maakindustrie



redactie | woensdag 26 mei 2021
Toeleveranciers, Scheepsbouw, Jachtbouw & Watersport

Zoals verwacht heeft de Nederlandse maritieme maakindustrie in 2020 flink te lijden gehad onder de coronacrisis. Met uitzondering van de superjachtbouw daalde de orderintake in alle maritieme segmenten. De totale omzet van de Nederlandse maritieme maakindustrie daalde met 9,5 procent ten opzichte van 2019 tot 7,0 miljard euro. Toch zijn de kansen op verbetering in de toekomst toegenomen.

"Als Corona één ding duidelijk heeft gemaakt, is het dat de maritieme sector van groot strategisch belang is voor de wereldeconomie", schrijft Bas Ort, voorzitter van brancheorganisatie Netherlands Maritime Technology. "We zien voor onze Nederlandse maritieme maakindustrie een belangrijke rol weggelegd als het gaat om het oplossen van actuele en toekomstige maatschappelijke vraagstukken rondom bijvoorbeeld verduurzaming van de scheepvaart, de stijgende zeespiegel en de veiligheid van ons land. Met het ‘Masterplan voor een emissieloze maritieme sector’ heeft de gehele Nederlandse maritieme sector zichzelf bovendien een ambitieus doel gesteld met de ontwikkeling en bouw van dertig emissieloze schepen in 2030.”

Intussen zijn er volgens Ort nog veel drempels te nemen. Innovatiebudgetten bij maritieme bedrijven staan noodgedwongen onder druk, er is een ongelijk Europees én mondiaal speelveld en de sector kampt met een tekort aan technische vakmensen. Dat maakt het niet gemakkelijk om de beoogde verduurzamingsopgave aan te gaan en bijvoorbeeld ook de benodigde digitaliseringsslag te maken. Ort: “Wij pleiten voor een krachtig Nederlands en Europees industriebeleid, met als inzet: behoud en versterk de maritieme maakindustrie en bescherm deze waar het nodig is."

Eerder dit jaar presenteerde NMT tien tips voor het nieuwe kabinet.

Lichte daling werkgelegenheid

Het sectorjaarverslag 2020 laat zien dat de totale werkgelegenheid in de Nederlandse maritiem-technologische sector 30.797 FTE bedroeg, 1,9 procent lager dan 2019. De totale werkgelegenheid was onderverdeeld in 11.810 FTE werkzaam bij de scheepswerven (inclusief ingeleende krachten) en 18.987 FTE werkzaam bij maritieme toeleveranciers. De totaalomzet van de Nederlandse maritiem-technologische sector daalde met 9,5 procent ten opzichte van 2019 tot 7,0 miljard euro, maar niet elk segment kende een drastische daling.

Zeescheepsnieuwbouw. De totale orderintake is in 2020 met 283 miljoen euro 19 procent lager dan het jaar ervoor. Het grootste deel van de terugval is te verklaren door weinig nieuwe orders voor grote complexe schepen. De orderintake van shortsea schepen is in 2020 redelijk vergelijkbaar met het jaar ervoor qua aantal en GT, het orderboek is zelfs licht gestegen. Het aantal opleveringen in de zeescheepsnieuwbouw is in 2020 gedaald van 43 naar 28 schepen ten opzichte van het jaar ervoor. Echter zaten er wel een aantal grote complexe schepen bij. De totale opgeleverde geschatte waarde in 2020 in deze categorie is €825 miljoen, bijna het dubbele ten opzichte van 2019. De negatieve balans tussen de orderintake en het aantal opleveringen zorgde wederom voor een daling van het orderboek. Tegen het einde van 2020 was het orderboek gedaald naar 68 schepen met een totale waarde van 1.220 miljoen euro, de laagste stand sinds zeker 15 jaar.

Binnenvaart, visserij & kleine zeegaande schepen. In 2020 ontvingen de werven in dit segment bouwopdrachten voor 176 schepen (2019: 238). Er werden 159 schepen opgeleverd (2019: 182). Het aantal opleveringen en het aantal nieuwe opdrachten laten beide dus een stevige daling zien. Het orderboek is nog redelijk stabiel gebleven met 196 schepen (2019: 198) maar de vooruitzichten zijn duidelijk minder positief. Er zijn 61 ladingvervoerende schepen opgeleverd (2019: 58) en het aantal gecontracteerde schepen is gestegen van 76 stuks in 2019 naar 98 in 2020. Bij de veerponten en -boten zijn opdrachtgevers serieus bezig met vernieuwing van hun vloot, met maar liefst 19 nieuwe schepen besteld in 2020. Het merendeel daarvan zal elektrisch gaan varen. 

De orderintake van binnenvaart-passagiersschepen is dramatisch gedaald van 19 schepen in 2019 naar slechts één schip in 2020. Het aantal opgeleverde schepen is uitgekomen op 12 stuks, iets hoger dan de 11 schepen in 2019 maar lager dan verwacht omdat projecten zijn vertraagd en opleveringen zijn uitgesteld. De orderintake in de visserij is meer dan gehalveerd van 13 stuks in 2019 naar 6 nieuwe orders in 2020. Het aantal opgeleverde vissersschepen is ook gedaald van 13 stuks in 2019 naar 9 opleveringen in 2020.

Superjachtbouw. De orderintake in 2020 is met een waarde van 2,15 miljard euro ongeveer verdubbeld ten opzichte van het jaar ervoor. Het orderboek per eind 2020 is flink gegroeid naar een waarde van 5,38 miljard euro. Naast de cijfers van verkochte jachten zijn er nog eens 13 jachten met een totale waarde van over de 500 miljoen euro op speculatie in aanbouw. Deze projecten worden pas zichtbaar in de cijfers zodra ze verkocht zijn. Nederlandse werven bouwen steeds grotere jachten. In 2020 zijn er zes jachten verkocht die afgerond 80 meter zijn of groter. De toename van het aantal refits en initiatieven om de vloot te verduurzamen heeft zich in 2020 doorgezet en heeft zelfs een grote vorm aangenomen.

Zeescheepsreparatie. De totale omzet van de Nederlandse onderhouds- en reparatiewerven bedroeg in 2020 332 miljoen euro (2019: 429 miljoen euro). De sector bood werkgelegenheid aan 1.419 personen (2019: 1.655 personen). Daarmee is een einde gekomen aan het voorzichtig herstel binnen de sector van de afgelopen paar jaar en heeft de dalende trend in werkgelegenheid zich doorgezet. De Nederlandse onderhouds- en reparatiewerven hebben in 2020 gezamenlijk meer dan 1000 schepen in hun dokken of aan de kade gehad. Voor het merendeel normaal onderhoud, op afstand gevolgd door schadeherstel. Er zijn slechts enkele ombouwprojecten gedaan maar deze zijn toch goed voor bijna 20% van de totale omzet in dit segment.

Maritieme toeleveranciers. De totale omzet van Nederlandse maritieme toeleveranciers daalde in 2020 met 9,4% naar (afgerond) 3,5 miljard euro, tegen 3,8 miljard euro in 2019. Uit schattingen blijkt dat ongeveer 55 procent van de omzet werd gegenereerd door export. Als gevolg van de coronapandemie werden bouwprojecten vertraagd of uitgesteld en er kwamen weinig nieuwe orders binnen. De lage olieprijzen en de crisis in de offshore sector deed de toeleveranciers ook niet veel goeds. De trend van verduurzaming en digitalisering zette door in2020. Toeleveranciers leggen zich vaker toe op het digitaal monitoren van de equipment en het onderhoud ervan. Daarnaast zit het ondersteunen van werk via remote assistance technologie mede door de coronapandemie in de lift.



 

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland