In een vliegpak naar een gegijzelde boot | Maritiem Nederland
Techniek&Innovatie
Enkele minuten vliegen met 1000 pk, het vermogen van een Formule 1-auto, op je armen en schouders.

Marine experimenteert met het Gravity Fly Suit


In een vliegpak naar een gegijzelde boot



John Ekkelboom | donderdag 15 juli 2021
Marine

Als mariniers een gegijzeld zeeschip of maritiem platform vanuit een boot of helikopter moeten boarden, lopen ze grote risico’s. Het is vaak immers niet bekend waar de gijzelnemers zich bevinden en in welke mate ze zijn bewapend. Om van tevoren de situatie aan boord in kaart te brengen en snel actie te ondernemen, experimenteert de marine nu met drones en flight suits. Met zo’n flight suit kun je zelfstandig vliegen en bijvoorbeeld op een schip landen. Ook voor andere acties, waarbij hoogteverschillen overwonnen moeten worden, lijkt dit hulpmiddel een welkome aanvulling.

In de film Thunderball uit 1965 vliegt James Bond met een jetpack over de top van een kasteel om zo aan zijn vijand te ontsnappen. De kijkers smulden van deze spectaculaire actie. Voor de stuntman die haar uitvoerde, was het echter een hachelijke onderneming. Het vliegpak kon slechts 21 seconden in de lucht blijven. Was het toen vooral sciencefiction, inmiddels zijn er serieuze en veiligere vliegpakken op de markt waarmee een vlucht van meerdere minuten mogelijk is.

Met zo’n pak is de marine nu aan het experimenteren. De eerste ervaringen zijn positief, laat kapitein-luitenant-ter-zee Marin van Herk weten. Hij is innovatiemanager van MIND, dat staat voor Military Innovation by Doing. Deze afdeling is onderdeel van de Defensie Materieel Organisatie (DMO).

MIND werd in 2018 opgericht, vertelt Van Herk. “De politiek stelde toen extra geld beschikbaar voor Defensie, waardoor er ook meer ruimte kwam om te experimenteren met nieuwe dingen. Wij innoveren op drie gebieden die nauw met elkaar samenhangen. Een daarvan is sociale innovatie, waarbij het gaat om het veranderen van gedrag van onze mensen. Vervolgens hebben we de innovatie van bedrijfsvoering. Dan moet je denken aan het vereenvoudigen van procedures. De derde is technologische innovatie. Zo zijn we nu bezig met een bio-elektrische speurneus voor het detecteren van bijvoorbeeld explosieven en drugs. Het vliegpak is ook zo’n technologische innovatie.”

Veiliger en sneller

In de beginperiode van MIND kwam er iemand van de Nederlandse Maritime Special Operations Forces (MARSOF) naar Van Herk toe met een vraagstuk. Het betrof het boarden van gegijzelde zeeschepen en maritieme platforms met als doel de gijzelnemers te overmeesteren. Dit gebeurt doorgaans vanuit snelle FRISC-vaartuigen, waarbij mariniers een touwladder ophangen aan het (vaak) huizenhoge schip om naar boven te klimmen. Om te kijken hoe dat proces verloopt, ging de innovatiemanager mee met een groep special forces. “Je bent natuurlijk kwetsbaar omdat je niet weet waar de gijzelnemers zich verscholen houden en of ze van plan zijn een handgranaat in je boot te gooien. Dan is het einde verhaal. Als MIND hebben we meegedacht hoe het veiliger en sneller kan.”

Om de situatie aan boord of op een platform te kunnen inschatten, werd de oplossing gezocht in een maritieme drone. MIND en MARSOF lieten een producent daarvan verschillende versies maken voorzien van drijflichamen. Zo’n drijvende drone kan direct in actie komen tijdens het boarden. De special forces zijn volgens Van Herk enthousiast over deze drone maar hadden nog een wens. “Ze wilden tevens een extra mogelijkheid om iemand snel aan boord te krijgen. Nu gebeurt dat dus vanuit FRISC-vaartuigen. Een andere optie is langs vuistdikke fastropes vanuit een helikopter abseilen, wat ook een riskante onderneming is. Via een marktconsultatie hebben we bedrijven opgeroepen om mee te denken over alternatieven. We kregen verschillende reacties. Met de producent van het Gravity Fly Suit zijn we uiteindelijk om de tafel gaan zitten.”

Vermogen van Formule 1-auto

Het GRAVITY Fly Suit is ontwikkeld door de Engelse uitvinder Richard Browning, die zelf zes jaar reservist was bij de Britse marine. Samen met collega’s knutselde en experimenteerde hij jaren met onderdelen, tot hij uiteindelijk een veilig en bruikbaar vliegpak had ontworpen. Dit pak van 27 kilo bestaat uit een harnas met op de rug een grote straalmotor die voor de lift moet zorgen. Aan de twee flexibele mouwen zitten vier mini-straalmotoren: twee aan de linker- en twee aan de rechterarm. Door de armen op de juiste wijze te bewegen, is het mogelijk te navigeren na het opstijgen. Met een gashendel kan de drager het vermogen regelen.

‘Het vliegpak heeft een duidelijke meerwaarde voor de marine, het is geen luchtfietserij’

De diesel-aangedreven straalmotoren hebben een gezamenlijk vermogen van maar liefst ruim 1000 pk, wat vergelijkbaar is met dat van een Formule 1-auto. Van Herk heeft zelf ook even mogen ervaren wat die pk’s met je doen. “Het is niet zo spannend hoor. Het voelt heel natuurlijk. Het is een intuïtief systeem. Als je vol vermogen gaat vliegen, wat Browning al eens heeft gedaan, wordt het uiteraard spectaculairder. Het schijnt dat hij ooit met een snelheid van zo’n 130 kilometer per uur heeft gevlogen.”

Na een kennismaking op de Van Ghent-kazerne in Rotterdam, waarbij Van Herk en enkele mariniers aan een veiligheidslijn mochten proeven aan het Gravity Fly Suit, ontstond de wens om het vliegpak in de praktijk te testen. MARSOF stelde een weekprogramma op waarbij Browning werd verzocht onder meer naar de overkant van de Maas en naar een offshore-platform te vliegen en vanuit een varend FRISC-vaartuig op een schip te landen.

KLTZ Marin van Herk: ‘Vliegen voelt heel natuurlijk, het is een intuïtief systeem.’ (foto: Mediacentrum Defensie). 

April dit jaar was de demonstratie. De laatste dag moest hij deel uitmaken van Port Defender, een grote havenbeschermingsoefening waarbij een koopvaardijschip bij Hoek van Holland was gekaapt. Twee helikopters met een sniperteam en fastropes, FRISC-vaartuigen en het Gravity Fly Suit werden ingezet om de gijzelnemers te overmeesteren. Van Herk: “Na die week zagen we toch duidelijk dat dit geen luchtfietserij is. Dit vliegpak kan een duidelijke meerwaarde voor ons hebben. Ook de Britse Royal Navy, die de week voor ons een demonstratie had, is enthousiast. Met de Engelse marine willen we graag ervaringen uitwisselen.” 

Meerdere defensiedomeinen

Omdat er nog geen duidelijke regels en procedures zijn voor vliegpakken, hebben MIND en MARSOF samen met veiligheidsfunctionarissen de risico’s in kaart gebracht en aangegeven wat te doen bij calamiteiten. De volgende stap nu is om te kijken of het fly suit ook voor andere defensiedomeinen zinvol kan zijn, zoals bij berg-, jungle- en wintertrainingen. Van Herk: “Bij het beklimmen van een berg moet bijvoorbeeld eerst een marinier naar boven klimmen om een lijn te bevestigen, waarmee collega’s vervolgens de berg kunnen trotseren. Misschien is het handiger om eerst met een fly suit omhoog te gaan. Voor verticale bewegingen is het een fantastisch apparaat.”

Wat zo’n vliegpak precies gaat kosten, weet Van Herk nog niet. Hij vraagt zich bovendien af of het niet beter is om de pakken te leasen dan aan te schaffen. In dat geval is het mogelijk een partnership aan te gaan met de leverancier, die dan verantwoordelijk is voor het onderhoud en de noodzakelijke vliegtrainingen van drie tot vier dagen.

‘We zouden de boot missen als Defensie niet met deze pakken gaan werken’

De hamvraag is echter of Defensie de pakken überhaupt wil financieren, zegt Van Herk. “Defensie is een behoefte-gedreven organisatie die netjes plant welke wapens en voertuigen op welk moment vervangen moeten worden. Maar zo’n vliegpak was niet gepland. Onze organisatie weet niet goed met kansen en de daarmee gepaard gaande onverwachte uitgaven om te gaan, terwijl zij sterk innoverend wil zijn en voorop wil lopen bij technologische ontwikkelingen. We zouden de boot missen als we niet met deze pakken gaan werken. De mariniers van MARSOF zijn er in ieder geval erg positief over.” 

Meer info: Gravity Fly Suits

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland