Techniek&Innovatie
De UK 205 Spes Nova aan de kade in Stellendam.

Spes Nova nadert voltooiing bij Damen Maaskant


Baanbrekende kotter in afbouwfase

Michel Verschoor | woensdag 16 oktober 2019
Visserij

Baanbrekend en revolutionair is de kotter UK 205 ‘Spes Nova’. De twinrigger annex flyshooter van de Urker Ekofish Group van Louwe de Boer (sinds 2018 onderdeel van W. van der Zwan) is in veel aspecten vernieuwend. Revolutionair zelfs in de duurzame lijn die al werd ingezet met de MDV 1 Immanuel, van de Urker vissersfamilie Romkes.

Bij Damen Maaskant Shipyards in Stellendam wordt hard gewerkt aan de afbouw die nog zeker een week of vier, vijf in beslag zal nemen. Die afbouw is geen sinecure. Zo heeft de Spes Nova een hybride dieselelektrische aandrijving waarmee brandstof wordt bespaard en minder CO2 uitgestoten. De dieselelektrische hybride voortstuwing krijgt ondersteuning van een accupakket dat teruggewonnen energie kan opslaan. Deze energie kan enerzijds worden teruggewonnen door peak shaving, wat inhoudt dat de piekmomenten in energieverbruik teruggedrongen worden waardoor een gelijkmatiger energieverbruik ontstaat. Anderzijds kan de teruggewonnen energie gebruikt worden om emissieloos de haven binnen te varen of de vangst te lossen.

Na de bouw van het casco in het Poolse Gdansk ligt de UK 205 alweer zo’n vier maanden in Stellendam, eerst in het dok voor de schilderbeurt, en nu aan de kade. “Deze maand is de eindfase van de afbouw”, zegt Jeroen van den Berg, commercieel manager in het kantoor met uitzicht op de aardig futuristisch ogende Spes Nova. “Dit schip is geen doorsnee nieuwbouw, dus de installatie vergt het nodige, maar dat hoort bij innovatie. De maatschappij vraagt om verduurzaming, dus zal de extra inzet van alle partijen in dit avontuur zich op termijn vanzelf terugbetalen.”

Uitdagingen

De afbouw loopt voorspoedig, Van den Berg: “Bij dit project staan we voor de nodige uitdagingen ten opzichte van conventionele bouw. Het dieselelektrische concept is wat installatie betreft net even gecompliceerder, maar tegelijkertijd ook een mooie uitdaging.” Een complete gang vol schakelkasten zien we even later in het binnenste van het schip, waar overal nog gelast, getimmerd en van alles en nog wat keurig weggewerkt wordt.

‘Het diesel-elektrische concept is net even gecompliceerder, maar tegelijk een mooie uitdaging’

Van de ongeveer honderd personeelsleden bij Damen Maaskant Stellendam draagt een flink deel bij aan de afbouw van de Spes Nova. Van den Berg: “We zijn met z’n allen wel wat gewend qua nieuwbouw, en naast de nieuwbouw en het nodige onderhoud en grote refits in de visserij bedienen we ook andere sectoren waaronder offshore en de Rijksrederij. We zijn dus van alle markten thuis, maar de Spes Nova is straks voor iedereen duidelijk een nieuwe prestatie. Dat weten alle mannen en vrouwen die meewerken ook. We staan er met z’n allen, en iedereen is zich er van bewust dat we met deze afbouw een prestatie van formaat gaan neerzetten.”

Duurzame vismethode

De UK 205 is een twinrigger/flyshooter. Twinrigvisserij is samengesteld uit twee zogeheten ‘kuilnetten’ die horizontaal aan elkaar zijn verbonden en die achter het schip worden voortgetrokken. Het midden is verzwaard met een ‘slof’ en de beide uiteinden met zogeheten ‘scheerborden’ die tijdens het slepen naar buiten neigen, zodat de netten open blijven staan.

Er is voor gekozen omdat de eigenaren ervan overtuigd zijn dat deze methode het duurzaamste vist. “Bovendien zijn wij op deze visserijvorm ook MSC-gecertificeerd”, zei Louwe de Boer in een eerdere editie van Maritiem Nederland. De twinrigger kan bovendien snel worden omgetuigd tot flyshooter. Ook flyshooten heeft economische en ecologische voordelen zoals een lager energieverbruik dan andere visserijtechnieken en minder bodemcontact.

Stripmachine

We staan op het achterdek, waar Van den Berg toont dat de netten worden geleegd in een onderdekse vishopper (vangst-opvangbak). Binnen zien we nog meer noviteiten, waaronder een verdovingsmachine en een stripmachine. De verdovingsmachine is controversieel binnen de visserij. Het apparaat dat vis verdooft voor de slacht is immers niet verplicht, al wordt er vooral door ngo’s steeds vaker op gewezen. Na het verdoven gaat de vis met spoelwater (voor de koeling) naar de semi-automatische stripmachine. Een visser-matroos stript gemiddeld zo’n 15 tot 20 schollen of tongen per minuut. Met deze machine lukt dat met zo’n 100 tot 120 per minuut.

‘We zijn van alle markten thuis, maar de Spes Nova is voor iedereen echt een nieuwe prestatie’

Alles draait om efficiency en comfort, wat al snel duidelijk is als we in het binnenschip de keuken en de hutten bereiken. Naast de fraaie afwerking is er vooral ook meer ruimte beschikbaar. “Vissers zijn de hele week op zee, dus jezelf thuis- en op je gemak voelen is belangrijk. Vandaar dat de afwerking ook modern is en in lijn met hedendaagse trends qua materiaal en kleurstelling”, zegt Van den Berg.

Team spirit

Indrukwekkend van binnen en van buiten: de motoren zijn opgestart, het schilderwerk zit er grotendeels op en ook de betimmering is op een haar na gevild, maar het stuurhuis oogt, afgezien van kasten en bedrading, nog leeg. “Zeker, we moeten nog even flink doorstomen, voordat het schip vaarklaar is en we de Spes Nova, in het bijzijn van minister Carola Schouten kunnen dopen, maar daar hebben we een zeer gemotiveerde ploeg voor aan het werk die alles uit de kast haalt. Dat merken we dagelijks als we hier rondlopen en met de lassers, elektriciens, timmerlieden in gesprek zijn: die mannen en vrouwen zijn trots dat ze aan dit schip mogen bijdragen. Voordeel is dat we er ook als team voor gaan. Van de tien disciplines die aan de afbouw werken komt 95 procent van de medewerkers uit de regio. We kennen elkaar en werken vaker met elkaar. Dat zorgt voor een enorme team spirit.”

Tekst gaat verder onder de foto

Jeroen van den Berg: ‘Met klanten willen we wel op het duurzaamheidskarretje springen.’

Jeroen van den Berg: ‘Met klanten willen we wel op het duurzaamheidskarretje springen.’ Foto: Michel Verschoor

Fine tuning

Van den Berg kan en wil er nog niet te veel over kwijt, maar laat doorschemeren dat Damen Maaskant achter de schermen vergelijkbare projecten voorbereidt. Het is immers duurzaamheid troef, ook in de scheepsbouw. “Met klanten willen we wel op dat karretje springen.” De investering die het bedrijf ongetwijfeld in de Spes Nova heeft zitten wil het vanzelfsprekend op termijn ook terugverdienen, dus hoopt Van den Berg dat dit lukt met een tweede en derde kotter in serie te bouwen. Wat niet betekent dat conventionele bouw uit het oog verloren wordt. Integendeel. In het dok verderop ligt de nieuwe kotter LT 295, ook vernieuwend qua ontwerp, maar met conventionele voortstuwing.

Voor de UK 205 Spes Nova is het wachten op de eerste proefvaart. Van den Berg geeft aan dat een aantal installateurs tijdens de proefvaart zal meegaan om te zien of alles goed draait en waar nodig voor de noodzakelijke finetuning. Met zoveel vernieuwende apparatuur en cross-over techniek aan boord zal dat geen overbodige luxe zijn.

Belangrijkste leveranciers UK 205Design, Vripack

 - Main generators, Pon Power

- Main engine, Nidec

- Gearbox, Reintjes

- Nozzle en steering gear, Damen Marine Components

- Electrical installation, Wetec + Nidec

- Fish handling, Jansen Techniek

- Fish processing, AFAK

- Accu technology, EST Floattech

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland