Achtergrond
Mijland ‘Over concurrentie van elektrische trucks met de binnenvaart maak ik me voorlopig geen zorgen.’

Joop Mijland, algemeen directeur BCTN, over waterstof en batterijen


‘We moeten inzetten op twee sporen’



Jan Spoelstra | maandag 20 april 2020
Binnenvaart

De milieuvoordelen van binnenvaart ten opzichte van de weg zijn bekend. Verreweg de minste ton CO2-uitstoot per vervoerde tonkilometer. Maar als de ontwikkeling van de elektrische en autonoom of via platooning rijdende trucks doorzet, verliest de binnenvaart deze voorsprong. Joop Mijland over een binnenvaartsector zonder CO2-uitstoot: "Waterstof en batterijen zullen naast elkaar bestaan."

In een eenvoudig kantoorgebouwtje tussen stapels containers op de BCTN containerterminal in Alblasserdam waar containerkranen jaarlijks 65.000 teu overslaan spreekt Joop Mijland, algemeen directeur BCTN, enthousiast over verduurzaming van de sector. “Binnenvaartschippers weten heel goed wat er speelt en willen graag verduurzamen, maar liever geen goede schepen versneld afschrijven. Wij merken ook bij onze werknemers dat men heel enthousiast wordt van plannen om ons machinepark te verduurzamen.” De weg waarlangs dat moet gebeuren is echter nog niet uitgekristalliseerd. De elektrische evenknieën van reach stackers, overslagkranen, trucks en terminal trekkers zijn vaak nog drie tot vier keer zo duur in aanschaf. Ook bij Mijland gaat de 80/20 regel op: “In 20 procent van mijn tijd probeer ik onze operaties te verduurzamen, in 80 procent van de tijd heb ik te maken met onze bestaande operaties.”

BCTN heeft acht binnenvaart containerterminals. In Nederland zijn dat de terminals van Alblasserdam, Nijmegen, Den Bosch, Venray en Roermond. Aan het Albertkanaal in België bezit BCTN terminals in Geel, Beringen en Meerhout. Vanuit deze terminals onderhoudt BCTN met zeventien vaste schippers, twintig bakken en een aantal charters bij binnenvaartrederijen zoals Danser en Pro-Log een containerdienstregeling tussen de binnenvaartterminals en de zeehavens van Antwerpen, Gent, Vlissingen en Rotterdam. Zo slaat het bedrijf in totaal 650.000 teu per jaar over. BCTN biedt de containers op zijn terminals aan de klanten aan, maar rijdt ze ook zelf uit met eigen trucks.

Dat klinkt als een eenvoudig proces, op een onopvallend terrein met stapels containers in Alblasserdam, maar navraag leert dat het om meer gaat dan alleen containers doorzetten. “We hebben 500 klanten. Sommigen met enkele tientallen containers per maand en andere klanten die tot wel 500 containers per maand aan willen bieden aan de diepzeeterminals”, aldus Mijland. “Ieder bedrijf heeft zijn eigen dynamiek als het gaat om de benodigde voorraad van lege containers voor de export, het begassen of ontgassen van de containers, het op voorraad houden van geïmporteerde producten, de benodigde hoeveelheid reefer containers of de ambities als het gaat om duurzaam transport. Het zijn allemaal specifieke processen. Daar spelen wij zo goed mogelijk op in. Dat doen we ook zoveel mogelijk digitaal, zonder grote stapels papieren transportdocumenten.”

Over naar die 20 procent inspanningen om de sector te verduurzamen. BCTN laat momenteel drie dieselelektrische binnenvaartschepen bouwen. In mei komen twee binnenvaartschepen uit het verre oosten, en Concordia Damen gaat deze schepen afbouwen. Het betreft schepen van 90 x 11,5 m die door de sluizen bij Den Bosch kunnen, en van daar een dienstregeling met Rotterdam gaan onderhouden. Daarnaast legt dezelfde werf momenteel de laatste hand aan de Sendo Liner, een binnenvaartschip dat tussen Nijmegen en Rotterdam dieselelektrisch moet gaan varen en bovendien een groot accupakket aan boord heeft.

– Waarom kiezen jullie voor dieselelektrische schepen?

“Met dieselelektrische en hybride voortstuwing behalen we al 40 procent reductie van CO2-uitstoot ten opzichte van een conventioneel schip dat diesel-direct aangedreven wordt en dat vaak met veel grotere motoren vaart, die een groot deel van de tijd op inefficiënte belasting draaien. We kiezen tevens voor hybride voortstuwing om ons voor te bereiden op toekomstige energiedragers. Als een schip al uitgerust is met elektrische voortstuwing, kun je een generatorset gemakkelijker vervangen door een container met batterijen of door waterstoftanks en brandstofcellen. Voor de drie schepen die we in aanbouw hebben, gaan we vooralsnog uit van via twintigvoetscontainers uitwisselbare accu's. Een schip kun je in onze vaarschema's niet lang aan de kade leggen om op te laden, daarom moeten de accu’s aan de wal opladen en uitwisselbaar zijn.”

– En hoe zit het met waterstof?

“Samen met een grote Belgische klant starten we momenteel een nulmeting op het schip ‘MS Maas’. Dit schip vaart tussen Meerhout en Rotterdam. We gaan nu kijken wat dit diesel-direct aangedreven schip verbruikt op dit tracé. Over enkele maanden willen we beginnen dit schip om te bouwen. In een veertigvoetscontainer moeten tanks met 1.200 kg waterstof komen en brandstofcellen. De conventionele voortstuwing moet worden omgebouwd naar elektrische voortstuwing. Maar er zijn nog een hoop onzekerheden. Hoe zit het qua wet- en regelgeving? Juridisch? Wat is er technisch mogelijk of juist niet?”

‘We ontwikkelen een ‘ombouw kit’ om bestaande schepen om te bouwen tot een duurzaam schip’

– Hybride, diesel-elektrisch, waterstof – veel onzekerheden. Waar wilt u over drie jaar staan?

“Ik wil dan voor al onze binnenvaartschippers een pakket uitontwikkeld hebben waarmee je bestaande schepen kan ombouwen tot een duurzaam schip. In de binnenvaart kennen we veel kleine familiebedrijven, die geen grote reserves hebben om zomaar een nieuw schip te kopen. Veel schepen zijn in uitstekende staat en het staal gaat nog moeiteloos decennia mee. Daarom willen wij als soort van netwerkorganisatie een rol spelen bij het ontwikkelen van een model, misschien in de vorm van een ombouw kit, om een conventioneel diesel-direct aangedreven schip om te bouwen tot duurzaam schip dat elektrisch of op waterstof vaart. Wij mikken er op om tussen twee en vier jaar van nu veel technische en juridische vragen hierover op te lossen.”

– Zet de coronacrisis een rem op deze innovaties?

“Wat ons betreft niet, maar het zal duidelijk zijn dat onze klanten op dit moment worstelen met andere zaken. Dus daar zullen we eerst op in moeten spelen, om daarna de gesprekken over deze innovaties weer vorm te geven.”

Corona

We spreken Mijland enkele weken voordat in Nederland de grote coronamaatregelen van kracht gaan, en duidelijk wordt dat deze crisis geen land ongemoeid laat. Onduidelijk is nog of deze crisis in een V-vorm zal verlopen waarbij de economie weer snel opveert, in een U-vorm waarbij het dieptepunt langer aanhoudt of via een L vorm waarbij we in een langdurige economische recessie belanden.

Mijland laat via mail weten dat de onzekerheid zeker zichtbaar is in de containerstromen. “Na een enorme dip in de import omdat in China veel economische activiteit plat lag, trekt dat nu juist aan. Achterstanden worden ingelopen, logistieke managers van bedrijven in onze regio zullen bovendien de komende maanden wellicht extra voorraad aanleggen en dat gaan we terug zien in de import. Importen die nu massaal verwacht worden, kunnen leiden tot een bepaalde mate van congestie, waarbij tijdelijke opslag van import containers op onze terminals is voorzien”, aldus Mijland. “Consumenten kopen ook volop in, ook bijvoorbeeld tuinmeubilair en doe-het-zelf artikelen, wat ook wellicht een positieve invloed op de importen kan hebben.”

‘Na een enorme dip in de import omdat in China veel fabrieken plat lagen, trekt dat nu juist aan’

Vooralsnog heeft BCTN zijn vaarschema’s overeind gehouden, en probeert het netwerk van binnenvaart containerterminals met passen en meten in te spelen op de vraag. De capaciteit zal BCTN de komende maanden nodig hebben om de importen op te vangen.

– U heeft voor APL en CMA CGM grote achterlandverbindingen opgezet. Wat kunnen we daar van leren?

“Ik heb in India nabij Delhi gezien hoe er in no-time een treinterminal verrijst zonder enige vorm van milieu effect rapportage of ruggenspraak met omwonenden. In Hongkong heb ik gezien hoe overslag van het ene varende schip op een ander schip plaatsvond, zonder enige aandacht voor veiligheid zoals we die hier in Nederland kennen. Maar ik heb ook gezien hoe in Duitsland, Canada en Rusland grote volumes containers met hoge snelheid over 500 km of meer per trein landinwaarts gaan. Daar zijn in mijn carrière grote stappen gezet en daar kunnen we echt wat van leren als het gaat om buffercapaciteit voor containers in het achterland.”

– Hoe gaat het met de verduurzaming van het machine-/wagenpark aan land?

“Wij hebben twee elektrische trucks waarmee we vanaf onze terminal in Roermond containers distribueren. Daar zijn veel van onze klanten binnen een straal van 8 km gevestigd, en met een wagen met een actieradius van 150 km kun je dan aardig uit de voeten gedurende een werkdag. Voor langere afstanden is een elektrische truck niet praktisch. Dat is ook de reden waarom ik me voorlopig nog geen zorgen maak over de concurrentie van elektrische trucks met de binnenvaart. De aanschafprijs ligt bovendien drie tot vier maal zo hoog. Met het oog op congestie op de weg, verwacht ik geen toenemende volumes in het wegtransport. Ik voorzie zonder meer bestaansrecht voor de binnenvaart.”

– En de rest van het machinepark?

“Elektrische reach stackers, kranen en trekkers voor op de terminals zijn in principe gewoon te koop, maar ook daar geldt dat ze 3 tot 4 maal zo duur zijn als op diesel draaiende evenknieën. Maar, ik wil de komende jaren ook uitzoeken of we daar kunnen elektrificeren. Wat is ons operationeel profiel? Hoeveel accucapaciteit hebben onze machines nodig? Valt daar een oplossing te vinden die betaalbaar en werkbaar is op één van onze terminals? Dat zou ik de komende tijd graag uit willen zoeken. Uiteraard naast de aandacht voor onze nieuwe generatie binnenvaartschepen.”

CV Joop Mijland

2016 – heden CEO BCTN

2007 – 2016 CMA CGM Holland, onder andere VP Global Intermodal en algemeen directeur

1999 – 2007 APL Europe, directeur Network & Operations

1998 – 2001 Business School Nederland, MBA operations management

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland