Achtergrond
De eerste Sendo Liner vaart tussen het Groninger Westerbroek en Rotterdam.

Sendo Liner als modulair platform


Varen met minder energie en meer lading

John Ekkelboom | woensdag 16 oktober 2019
Binnenvaart

Sendo Shipping en Concordia Damen hebben samen een uniek dieselelektrisch binnenvaartschip ontwikkeld. Dankzij de efficiënte vorm van het onderwaterschip kan deze zogenoemde ‘Sendo Liner’ enkele uren emissieloos op accu’s varen. Doordat het schip ook nog eens een extra containerlengte kan meenemen, is de CO2-reductie maar liefst 40 procent per vervoerde eenheid. Bovendien zijn nieuwe energiebronnen, zoals waterstofcellen, eenvoudig te implementeren dankzij de modulaire opbouw.

In een dok van De Waal in Werkendam ligt de Sendo Liner XL in aanbouw. Het nieuwe schip – 122,75 m lang, 14,20 m breed en een laaddiepte van 4,10 m – moet volgens plan eind dit jaar in de vaart komen. Begin volgend jaar komt er nog een tweede kopie van dit schip van de helling. Beide gaan containers vervoeren tussen Amsterdam en Rotterdam voor het containerbedrijf CTVrede Steinweg.

Eigenaar van het schip is Sendo Shipping uit Harderwijk, een familiebedrijf met als directeur-eigenaar Sebastiaan van der Meer. Hij wil samen met Chris Kornet, directeur van Concordia Damen, de binnenvaart vergroenen. “De binnenvaart is wat dat betreft nog veel te behoudend”, constateert Van der Meer. “Wij willen die vergroening met dit nieuwe scheepsconcept een extra stimulans geven. Ik denk dat we met de Sendo Liner daarmee op de goede weg zitten. Samenwerking is de sleutel tot vernieuwing.”

De Sendo Liner XL is de grote broer van de eerste Sendo Liner, die begin dit jaar in Werkendam de werf verliet. Deze kleinere versie – 110 x 11,45 m en een laaddiepte van 3,65 m – vaart nu tussen het Groninger Westerbroek en Rotterdam in opdracht van het containerbedrijf MCS, een traject waarop nog twee andere containerschepen van Sendo Shipping zich continu begeven.

Blanco van start

Sendo Shipping en Concordia Damen werken al jaren gezamenlijk aan het efficiënter en energiezuiniger maken van binnenvaartschepen. De werf bouwde in 2009 in opdracht van het bedrijf in Harderwijk de Nadorias, een conventioneel dieselschip. Vijf jaar later kwam dit schip terug om het om te bouwen tot een hybride vaartuig. Vanuit opdrachtgever MCS kwam vervolgens de vraag of het misschien nog zuiniger zou kunnen, vertelt Van der Meer. “Dat is ook hard nodig omdat vrachtwagens milieutechnisch beter op de kaart staan. Wil je als binnenvaart daarmee concurreren, dan moet je dus zuiniger varen.”

“We zijn niet vanuit een bestaand model gaan denken maar volledig blanco begonnen. Eerst hebben we samen met MARIN de Nadorias real time gemonitord. We wilden weten hoeveel vermogen dit schip gemiddeld nodig heeft om een snelheid van 14 km per uur te bereiken bij een diepgang van 3,2 m. We kwamen uit op 400 kW. Tevens heeft SIP Marine in Drunen een Computional Fluid Dynamics-berekening gemaakt van de Nadorias. Het vermogen dat hieruit voortvloeide, bleek mooi aan te sluiten op de data die we gedurende de monitoring hadden verzameld. Het computerprogramma komt dus overeen met de praktijk.”

Nieuw model achterschip

Daarop volgde de ontwerpfase met als uiteindelijk doel de hoeveelheid brandstof per container te reduceren. Kornet legt uit dat naar drie aspecten is gekeken. Een daarvan was de laadcapaciteit vergroten. Door de machinekamer in het achterschip en ook de woon- en verblijfsruimten compacter te maken, werd het mogelijk naast de gangbare dertien lengtes een extra rij containers mee te nemen. Daarnaast ging de aandacht uit naar een efficiëntere aandrijving om het benodigde vermogen te verminderen. Die werd bereikt door het rendement van de twee schroeven te verbeteren.

 

‘Iedereen wil het laadvermogen van een schoenendoos en de weerstand van een zeiljacht’

Kornet zet een model van de onderkant van de Sendo Liner op tafel. “Het speerpunt lag toch vooral op het verminderen van de weerstand van het achterschip. Hierbij gaat het om de snelheid van het water dat aankomt bij de schroef en de stroming van het water rondom het schip tijdens het varen. Een van de belangrijkste punten is dat water zich niet laat dwingen door de tunnels voor de schroeven. Het stroomt rechtdoor. Daar moet je rekening mee houden. Dat hebben we gedaan door de weerstand van de tunnels te verkleinen. Ze volgen het water in plaats van het te sturen. Hierdoor werken de schroeven in de straalbuizen ook veel beter.”

Tekst gaat verder onder foto

Sebastiaan van der Meer en Chris Kornet

Sebastiaan van der Meer en Chris Kornet: ‘Emissieloze binnenvaartschepen komen dichterbij.’ Foto: John Ekkelboom

 

Schip van de toekomst

Diverse proefmodellen zagen het licht en uiteindelijk leidde het ontwerpproces tot de meest optimale vorm. Van der Meer legt het dilemma uit: “Iedereen wil het laadvermogen van een schoenendoos en de weerstand van een zeiljacht met zijn ranke vorm. Hiertussen moet je een compromis sluiten en dat is heel goed gelukt.”

De dubbelschroefs Sendo Liner met weerstandsarme roeren van De Waal kan volstaan met een vermogen van slechts 250 kW – vergelijkbaar met dat van een gemiddelde vrachtwagen – wat een reductie betekent van 32 procent ten opzichte van de Nadorius en andere conventionele binnenvaartschepen. Met het pakket lithium-polymeer accu’s van 564 kW aan boord is het mogelijk om drie uur emissieloos te varen, om vervolgens over te stappen op de dieselgeneratoren. Door de extra containerrij wordt per TEU een CO2-reductie bereikt van 40 procent. Verder is het schip uit veiligheidsoverwegingen volledig dubbelwandig uitgevoerd.

De directeur-eigenaar van Sendo Shipping beschouwt de Sendo Liner als het schip van de toekomst. “Het is in feite een modulair platform. Overal zijn ruimtes gereserveerd voor bijvoorbeeld brandstofcellen, koelers, pompen en andere voorzieningen die nodig zijn voor alternatieve energiebronnen, zodat het schip ooit volledig emissieloos kan varen zonder omslachtige verbouwingen. Ik denk dat we aan de vooravond staan van grote veranderingen in de binnenvaart. Ook andere partijen zijn immers druk bezig met groene innovaties. We hebben nu een rompvorm die heel goed is. Door te standaardiseren zouden we die seriematig kunnen maken, waardoor de prijs ervoor uiteindelijk zal zakken. Zeker wanneer er straks een CO2-taks komt, wordt het extra interessant.”

'Als het straks zover is, kan het schip zonder omslachtige verbouwingen volledig emissieloos varen’

Emissieloze binnenvaartschepen komen volgens Kornet steeds dichterbij. Als het aan hem ligt, gaat de Sendo Liner XL al volledig elektrisch varen. “De uitwisselbare accu-containers worden dan aan land opgeladen en daarna aan boord gezet. Deze laatste handeling duurt maar een half uurtje. Nog mooier is als in de toekomst het schip zijn eigen energie opwekt in de vorm van waterstof in combinatie met batterijen. Dan kunnen schepen veel langere trajecten varen.”

Nominatie Schip van het jaar

Als andere binnenvaartondernemingen ook een Sendo Liner willen bestellen, is dat wat Van der Meer betreft geen enkel probleem. En Concordia Damen is bereid die schepen te bouwen. Een dergelijke ontwikkeling juicht hij zelfs toe. Hij ziet zichzelf niet als een makelaar maar een creatieve geest die streeft naar innovaties op het gebied van duurzaamheid in de binnenvaart. Die inzet wordt alvast beloond met de nominatie van de Sendo Liner voor de Maritime Award KNVTS Schip van het jaar 2019, waar hij best trots op is. “Ik hoop dat het voor het hele collectief van de binnenvaart beter wordt. De Sendo Liner, die we overigens zonder 1 euro subsidie hebben ontwikkeld en gebouwd, kan daar een mooie bijdrage aan leveren. We moeten als sector niet te veel naar binnen staren maar gezamenlijk proberen een nieuwe groenere en schonere koers te varen.”

 

 

 

 

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland