Achtergrond

Dick Meurs, managing director Gate terminal:


‘LNG heeft de wind in de zeilen’

Paul Steenhoff | maandag 1 april 2013
Havens, LNG

De pay-off van de LNG-import- en doorvoerterminal Gate terminal in Rotterdam vormt de wens voor de toekomst. Het is de taak van managing director Dick Meurs deze wens werkelijkheid te laten worden. Geen onmogelijke taak, zeker nu aardgas in LNG-vorm een steeds aantrekkelijker brandstof wordt voor de maritieme industrie en daarmee een onverwachte markt vormt.

Om naar de LNG-import- en doorvoerterminal Gate terminal te komen, rij je deels over de nieuwe Maasvlakte 2. Nu nog een onwerkelijk leeg landschap met stuivend zand, straks hopelijk een gebied vol bedrijvigheid. Helemaal aan het eind van de Maasvlakteweg, aan de Maasmond, is de terminal gebouwd in opdracht van de Nederlandse Gasunie en Koninklijke Vopak die daarvoor 800 miljoen euro op tafel legden samen met een consortium van banken en de European Investment Bank.
Aan twee jetties kunnen LNG-tankers lossen met een maximale verladingssnelheid van 12.500 kubieke meter LNG per uur. De LNG stroomt naar een van de drie betonnen opslagtanks die op de wal staan. Elke tank heeft een capaciteit van 180.000 kubieke meter LNG waarmee de totale capaciteit uitkomt op 540.000 kubieke meter. Het bufferen van LNG is naast het vergassen van LNG een van de functies van de terminal.
LNG is vloeibaar gemaakt aardgas en wordt getransporteerd en opgeslagen bij een temperatuur van -162 graden Celsius. De terminal heeft negen verdampers waar het vloeibare LNG met water van minimaal 12 graden wordt opgewarmd zodat het weer in de gasfase terechtkomt. 1 liter LNG vormt daarbij 600 liter aardgas. Zodra LNG weer aardgas is geworden, pompt de terminal het in het Nederlandse gastransportnet en gaat het op weg naar de eindgebruiker. De terminal heeft op dit moment voldoende capaciteit om in 25 procent van de Nederlandse gasbehoefte te voorzien. Heel kort door de bocht is dit de procesgang van de terminal. Maar in de nabije toekomst zal LNG ook rechtstreeks worden doorgezet naar afnemers, zonder het eerst gasvormig te maken, waarbij de maritieme markt een van de motoren is achter deze ontwikkeling.

‘Gate terminal wil dé LNG-hub van Noordwest-Europa worden’

Dynamische markt

“We hebben vijf klanten”, zegt managing director Dick Meurs (51), “Dong Energy, Econgas, RWE, Eneco en E.ON. Het verdienmodel van de terminal is bijzonder. Onze klanten kopen hier niet per ton in, maar ze kopen capaciteit bij ons in. De capaciteit om bijvoorbeeld een miljoen kubieke meter aardgas per jaar te vergassen uit LNG. Hoe en of ze die capaciteit benutten, ligt geheel bij de klant en dat kunnen ze per uur bepalen. Wij stellen de capaciteit beschikbaar, het aangevoerde LNG is gekocht door onze klanten en die hebben bij ons de optie om aardgas te produceren voor hun klanten.” Klanten van de terminal kopen dus in eerste instantie capaciteit om gas te verdampen. Binnen die capaciteit bepalen ze vervolgens hoeveel gas uit LNG ze daadwerkelijk afnemen.
De maximale doorzetcapaciteit van de terminal van LNG na vergassing is 12 miljard kubieke meter aardgas per jaar, maar die capaciteit wordt op dit moment bij lange na niet gebruikt. “Nee, onze klanten zijn ten dele afhankelijk van de LNG-prijs op de wereldmarkt en die is op dit moment hoog”, zegt Meurs. “De vraag naar LNG is toegenomen na de kernramp van Fukushima in Japan. Kernenergie kwam daarmee op een zijspoor, waarmee de vraag naar LNG met ongeveer 10 procent is gestegen. LNG is een relatief kleine markt dus dit soort ontwikkelingen hebben grote invloed. Op het moment dat die prijs weer daalt, zullen wij harder moeten werken.”
De gevoeligheid van deze markt blijkt ook uit het feit dat toen in februari 2012 Rusland even de gastoevoer naar Noordwest-Europa afknelde, de terminal op volle toeren moest draaien om aan de vraag te voldoen. Meurs: “De markt is constant in beweging, de prijzen en de vraag wisselen per uur. De TTF (Title Transfer Facility, red.) is de virtuele handelsplaats waar gas op dagbasis verhandeld wordt, daar waar vroeger de handel in gas voornamelijk gekenmerkt werd door langetermijncontracten. Nu is de markt transparant en daardoor erg dynamisch.”

 Koudwatervrees

Met de komst van de terminal was er een hoop ophef over de veiligheid. “De mensen horen gas en denken direct aan de gevaarzetting. Maar in LNG kun je een sigaret doven. Verder is het zo dat, mocht er onverhoopt ergens een lekkage ontstaan, het LNG dermate snel gasvormig wordt en verdunt, dat er alleen een condenswolk van waterdamp ontstaat waarin het gas zich direct mengt met de buitenlucht tot een mengsel dat niet kan ontbranden.”
Mochten de tankers eerst alleen binnenvaren tussen twaalf uur ’s nachts en vier uur ’s ochtends, nu is dat al verruimd naar een systeem waarbij de LNG-tankers veertien uur per 24 uur mogen aanlopen. Meurs: “Het was een beetje koudwatervrees. Onnodig, want even verderop staan twee LNG-opslagtanks die er al vijfendertig jaar staan. Iedereen ziet dat we hier zeer strenge veiligheidsmaatregelen hebben - zo is er geen enkele ontstekingsbron op het hele terrein te vinden - en dat geeft vertrouwen.”
De Gate terminal is op dit moment de eerste LNG-import- en doorvoerterminal in Nederland en versterkt daarmee de positie van Nederland als handels- en transportknooppunt. Er staan ook terminals in België, Frankrijk, Spanje, Portugal, Italië en Engeland en er zijn plannen voor nieuwbouw in verschillende Europese landen. In totaal staan er wereldwijd 93 LNG regasification terminals in 26 landen.
De vooruitzichten voor de Gate terminal zijn goed en de aspiraties groot. “We willen dé LNG-hub van Noordwest-Europa worden”, zegt Meurs. “Vanuit Rotterdam moeten kleinere tankers het LNG door Europa verder verdelen waarmee wij de infrastructuur leveren die het mogelijk maakt om enerzijds aardgas te leveren aan het Noord-Europese gasnet en anderzijds LNG voor iedereen die daar behoefte aan heeft.”

 Kleinschalige terminal

Toen de terminal werd gebouwd, was de groeiende vraag naar LNG nog niet voorzien en werd hoofdzakelijk ingezet op de vergassing. Meurs: “We merken nu dat er door de ontwikkelingen in onder andere het wegverkeer en de maritieme sector, een stijgende vraag ontstaat naar LNG. Aangezien wij denken dat de vraag snel zal gaan toenemen door de steeds strenger wordende emissie-eisen voor weg- en scheepvaartverkeer, zijn Gasunie en Vopak samen met ons een project gestart voor het plan om een kleinschalige terminal te ontwikkelen onder de naam LNG Break Bulk Rotterdam. Kleinere zee- en binnenvaartschepen kunnen hier bunkeren om de LNG naar andere terminals in Europa te vervoeren. Ook tankwagens moeten hier kunnen laden om vervolgens rechtstreeks naar een schip te kunnen rijden dat helemaal of deels op LNG vaart. Een tankwagen kan tevens een LNG-tankstation bevoorraden. Op dit moment zijn er vijf LNG-tankstations in Nederland, maar dat aantal zal snel toenemen. LNG is een zeer groene brandstof voor de gehele transportsector en heeft daarom de wind in de zeilen.” 

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland