Platform voor het gehele maritieme cluster
Achtergrond
Paul Verheul was de afgelopen acht jaar COO en wordt nu lid van de Raad van Commissarissen.

Paul Verheul, chief operations officer Van Oord


KVNR-lid aan het woord

Erik van Huizen | maandag 23 september 2019
Zeevaart, Offshore

In de rubriek ‘KVNR-lid aan het woord’ komt iedere maand een rederij aan het woord die is aangesloten bij de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders. Het Nederlandse familiebedrijf Van Oord voert nog steeds met trots de Nederlandse vlag, al maakt de overheid het er soms niet makkelijker op. Samen met de KVNR blijft het bedrijf daarom pleiten voor een level playing field met andere landen. “Alleen zo kan Nederland een aantrekkelijke vlaggenstaat blijven.”

De basis van de waterbouw ligt in Nederland, stelt Paul Verheul Chief Operations Officer bij Van Oord. “Met excellente universiteiten en onderzoeksinstellingen, een goed waterveiligheidsbeleid van de overheid en uitstekende private partijen zoals ingenieursbureaus en internationale aannemers. Bijna 90 procent van onze omzet doen we in het buitenland. Daarom is dat gelijke speelveld zo’n belangrijk issue.”

Van Oord bestaat inmiddels 150 jaar. Grondlegger van het bedrijf was de Werkendamse ondernemer Govert van Oord. Nu is het bedrijf een internationale waterbouwer. In Nederland bouwde het mee aan grote waterbouwprojecten, zoals de aanleg van de Nieuwe Waterweg, de Deltawerken en de uitbreiding van de haven van Rotterdam met de Tweede Maasvlakte. Al enkele decennia is het bedrijf actief over de grens. Zo was Van Oord onder meer betrokken bij de aanleg van het nieuwe Suez kanaal, de aanleg van de Palmeilanden in Dubai en verschillende windparken in de Noordzee. “Wij zijn er best wel trots op dat wij constant Google Earth aan het re-shapen zijn.”

Anno 2019 is Van Oord een van de wereldspelers op het gebied van baggeren, olie en gas en offshore wind. Klimaatverandering en de energietransitie zijn enkele grote thema’s waar het bedrijf dagelijks mee bezig is.

'Het is best bijzonder dat we constant Google Earth aan het re-shapen zijn'

Om als internationale aannemer, en een van de grootste rederijen, met je schepen onder Nederlandse vlag te blijven varen, is volgens Verheul niet altijd makkelijk. “Vanuit de wortels van het familiebedrijf vinden we de Nederlandse vlag echt nog belangrijk; een soort Hollands Glorie. Het zou ons pijn doen als we dat niet meer zouden kunnen continueren. Maar het heeft wel een prijs. De meeste concurrenten zijn inmiddels uitgevlagd, en dat is niet voor niets. Dat gebeurt meestal om financiële en fiscale redenen. We moeten met de overheid de discussie blijven voeren over het aantrekkelijk houden van de vlaggenstaat. We moeten daarvoor niet te veel uit de pas gaan lopen met andere landen. De overheid heeft daar een belangrijke verantwoordelijkheid in als Nederland een maritieme natie wil blijven.”

Een voorbeeld van verschillen met andere landen is het beveiligen van de schepen. Andere landen staan al lange tijd private beveiligers toe, maar dat mag nog steeds niet op schepen die onder Nederlandse vlag varen. De wet die private beveiliging toestaat komt er na jarenlang onderhandelen weliswaar aan, maar tot nu moet Van Oord de veel duurdere vessel protection detachments (VPD’s) inhuren bij de overheid. Verheul voegt er als oud marineman lachend aan toe: “De operatie van het VPD is overigens zeer professioneel georganiseerd door de Mariniers en wordt op handen gedragen door onze crew. Maar risico- en kostenbeheersing spelen een cruciale rol in onze industrie. Vandaar onze kritiek.”

Offshore wind

Behalve in het baggeren is Van Oord ook actief in de olie en gas sector en zelfs marktleider in offshore wind. “Vooral de offshore wind is ‘hot’ of beter gezegd dynamisch”, aldus Verheul. “Wij zijn vijftien jaar geleden als echte ondernemers in deze industrie gestapt. In die tijd een niche markt. Een risicovolle industrie, maar we hebben verstand van de zee, de zeebodem en bouwen op zee en dachten: als iemand dat zou moeten kunnen, zouden wij dat zijn. De afgelopen jaren hebben we als bedrijf tussen de half miljard en miljard euro in deze sector geïnvesteerd. We hebben speciale schepen ontwikkeld, gebouwd en gekocht, maar ook enkele bedrijven geacquireerd zoals Ballast Nedam Offshore, Bilfinger Offshore en in 2018 MPI Offshore. Dat zijn enorme investeringen en een behoorlijke werkgelegenheidsimpuls.”

'De meeste concurrenten zijn inmiddels uitgevlagd, vaak om financiële en fiscale redenen'

Teleurstellend

Met deze ontwikkelingen speelt Van Oord een belangrijke rol in de Nederlandse en Europese energietransitie. Volgens Verheul heeft de Noordzee een potentieel van circa 60 GW op te wekken duurzame stroom. “Vanuit dit perspectief is het zeer teleurstellend als voor de bouw van het Nederlandse windmolenpark Hollandse Kust Zuid 3 en 4 de voorkeur uitgaat naar een buitenlands bedrijf. Wij konden deze windmolens zonder overheidssubsidie bouwen, maar verloren deze tender van het Zweedse staatsbedrijf Vattenfall. Ik wil geen slechte verliezer zijn, maar dit gaat ten koste van Nederlandse werkgelegenheid en de hele cluster in ons land die zich bezig houdt met offshore wind.”

“Als Van Oord willen we graag een voortrekkersrol blijven vervullen in de offshore wind sector. Het is dan ook uitermate pijnlijk als je de werkgelegenheid en de kennis naar het buitenland ziet verdwijnen. Zoiets als dit zou ondenkbaar zijn in de ons omringende landen. Mijn boodschap: naast het Klimaatakkoord mag de overheid meer oog hebben voor industriebeleid.”

Faunaguard

Als een bedrijf dat volgens Verheul “letterlijk in en met de aarde werkt”, neemt Van Oord ook haar verantwoordelijkheid op het gebied van duurzaamheid. “We zijn daar actief mee bezig. We hebben nu bijvoorbeeld mariene biologen in dienst, we gaan voorzichtig om met koraal en hebben een koraal kweekprogramma. Recentelijk hebben we in onze windparken samen met Stichting Noordzee en Stichting Natuur en Milieu oesterbanken teruggebracht in de Noordzee. Ook hebben we op basis van onderwater-akoestiek een soort luidsprekers voor onderwater uitgevonden en ontwikkeld, de faunaguard. Schildpadden, bruinvissen en allerlei andere species reageren allemaal verschillend op onderwatergeluid gedurende de bouwperiode. De een houdt van klassiek, de ander van rock. Door het geluid vertrekken de dieren, bijvoorbeeld bij het heien van de funderingen voor de windturbines op zee. Als we klaar zijn, zetten we het geluid uit en komen de vissen weer terug.

“We hebben deze door Van Oord ontwikkelde techniek nu ook voor anderen beschikbaar gesteld. Iedereen kan deze faunaguards huren wat een positief effect heeft op het onderwaterleven. Dat is ook onze innovatiekracht. We doen dingen en praten er niet alleen over. Wat dat betreft zijn we een echt Rotterdams bedrijf.”

Frontrunner

Van Oord is volop bezig haar CO2-footprint terug te brengen. Dat gebeurt onder meer door schepen op LNG te laten draaien. Makkelijk is dat niet. Op de schepen staan vaak complexe installaties en de businesscase is moeilijk sluitend te krijgen. “Maar we zijn ervan overtuigd dat er iets moet gebeuren. En wij verwachten dat klanten ons hierdoor een voorkeurspositie geven. Ik ben ervan overtuigd dat je het beste een frontrunner kan zijn. Bedrijven die nu niets doen gaan onherroepelijk tenders verliezen.”

'Een bijkomend voordeel van low sulphur fuel oil is dat je geen scrubbers meer nodig hebt'

Voor alle rederijen is brandstof een grote kostenpost, maar om de klimaatdoelstellingen te halen zal er in de toekomst worden gevaren op andere brandstoffen dan de relatief goedkope zware stookolie. Zo moet onder meer de uitstoot van zwavel omlaag. Van Oord deed onder meer analyses naar het gebruik van scrubbers waar investeringen van vele miljoenen mee zouden zijn gemoeid. “Wij vonden het belangrijk te kijken naar meer oplossingen. Zo gaan we nu samen met Shell low sulphur fuel oil testen. Deze brandstof is duurder dan HFO, maar net zo duur als MFO. Het voordeel is dat deze brandstof in de standaard installatie aan boord kan en dat je geen scrubbers meer nodig hebt.”

Petje af

Verheul is enthousiast over het lidmaatschap van redersvereniging KVNR. “Ik neem mijn petje af voor wat die kleine groep van mensen binnen de KVNR allemaal voor elkaar krijgt. Niet alleen nationaal, maar ook internationaal. En dat is weer belangrijk voor ons. Want het is wel een verschil of je een kustvaarder bent of zoals wij het grootste deel van de omzet uit het buitenland haalt. Onze schepen zijn niet gebonden aan een land, wij zijn dus wereldwijd op zoek naar een level playing field. Dat is een hele uitdaging waarbij de KVNR ons helpt.”

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland