Energietransitie als ankerpunt in bange tijden | Maritiem Nederland
Achtergrond
Vergroesen: ‘Alle vormen van energiewinning zijn ons even lief, zolang dat offshore plaatsvindt.’

IRO-directeur Sander Vergroesen over offshore energie


Energietransitie als ankerpunt in bange tijden



Lennart Kik | dinsdag 13 oktober 2020
Offshore

De uitbraak van de Covid 19-pandemie heeft geleid tot een forse val van de olieprijs. Voor veel leden van de branchevereniging van toeleveranciers in de offshore energie industrie had dit grote gevolgen. Na een aantal lastige jaren krabbelde de sector begin dit jaar net weer overeind. Inmiddels zijn veel projecten geannuleerd of afgeschaald en schuiven bedrijven hun investeringsplannen op de lange baan. Wat de offshore sector ook niet helpt is dat ‘olie en gas’ uit de gratie zijn in Nederlandse politieke kringen. “We benadrukken vooral het woord ‘energietransitie’, omdat dit in het kort schetst waar onze leden mee bezig zijn”, zegt IRO-directeur Sander Vergroesen.

Kort voor het (telefonische) interview met Vergroesen heeft BP zijn jaarlijkse Energy Outlook uitgebracht. De oil major verwacht in 2030 40 procent minder olie en gas op te pompen dan eerder was voorzien. In dezelfde week brengt Shell het bericht naar buiten dat zij geen heil meer ziet in de winning van olie en gas in het gebied ten noorden van Alaska; de 18 licenties van het bedrijf in dit gebied worden verkocht. Enkele dagen later meldt het olie- en gasconcern het ontslag van 7.000 tot 9.000 werknemers wereldwijd. Ook Shell gaat de koers drastisch verleggen. “We zullen in 2050 nog wel wat gas en olie verkopen, maar voor het grootste deel gaat het dan om – vooral groene – stroom, biobrandstoffen, waterstof en tal van andere oplossingen”, zegt CEO Ben van Beurden in een interview op de website.

Vergroesen noemt de berichtgeving van BP en Shell een “logische reactie op wat er gebeurt in de wereld”. “De oil majors beleefden begin dit jaar een korte periode waarin vraag en aanbod wat meer in balans was. Net op dat moment kwam Covid 19 om de hoek kijken, met alle desastreuze gevolgen van dien. Er wordt minder gevlogen en gevaren, we pakken minder de auto. Doordat er een overaanbod aan olie is en veel minder vraag, zakt de prijs in elkaar. Tegelijk zie je dat de wereld aan het verduurzamen is. Er is een energietransitie gaande. Het tempo waarin initiatieven van de grond komen verschilt per regio. In landen als Mozambique en Suriname, die voor het eerst hun fossiele energiebronnen exploiteren, is het beeld heel anders dan in de landen aan de Noordzee. Hier zie je dat financiële instellingen – wellicht onder maatschappelijke druk – terughoudend zijn en zich niet meer willen associëren met alles wat fossiel is. Ook aandeelhouders stemmen in dit opzicht met de voeten.”

'Financiële instellingen zijn terughoudend en willen zich niet meer associëren met alles wat fossiel is'

– Doordat het accent verschuift naar energietransitie, dienen zich ook nieuwe kansen aan.

Vergroesen: “Die kansen zagen onze leden al. We zijn al jaren bezig met de installatie van offshore windparken. En er komen steeds meer initiatieven op renewable energiegebied. Het hoeft niet alleen wind te zijn, het kunnen ook drijvende zonneparken zijn of getijden- en golfenergie. Bij alles wat op zee gebeurt zijn IRO-leden bij betrokken, zeker met de grondige ervaring die ze hebben opgedaan in upstream olie en gas offshore. Een versnelling van deze ontwikkelingen zou wenselijk is. Te meer omdat de kansen die we in het buitenland zagen, nu in een lagere versnelling belanden. Dan gaat het om projecten in Brazilië, Mexico, Mozambique en het Midden-Oosten, waar old school offshore olie- en gaswinning doorgang vindt. Onze leden zijn wereldwijd bezig. Vandaar dat we handelsmissies optuigen en naar alle internationale beurzen gaan en daar de Holland Pavilions verzorgen.”

– Is het onderscheid tussen offshore renewables en olie & gas nu aan het verdwijnen? In de nieuwe naam van de IRO komt dit al terug.

“In 2016, bij het 45-jarig bestaan van de IRO, hebben we de naam aangepast. Toen hebben we offshore renewables toegevoegd. Nu spreken we over ‘toeleveranciers in de offshore energie industrie’. De woorden ‘olie en gas’ zijn eruit, maar de nieuwe naam dekt ze nog wel. Olie en gas zijn onderdeel van ‘offshore energie’, alleen is dat begrip veel breder. Alle manieren waarop je energie kan opwekken op zee vallen onder onze sector. Anders gezegd: alle vormen van energiewinning zijn ons even lief, zolang dat offshore plaatsvindt.”

– Onze baggeraars staan wereldwijd bekend als ‘Hollands Glorie’. De Nederlands innovaties op het gebied van offshore wind (zie elders op deze website) zijn zo baanbrekend dat je ook die meer in het zonnetje zou mogen zetten.

“Via de IRO-website en in nieuwsberichten van onze leden dragen we hier een steentje aan bij. Bovendien gaat het om innovaties die we graag op internationale beurzen laten zien. Nu is dat allemaal wat lastiger. Al onze leden worstelen met de vraag hoe ze zichtbaar kunnen blijven, nu het persoonlijke contact van beurzen en handelsmissies wegvalt. Hoe we dat dan toch voor elkaar krijgen? In de eerste plaats door het optuigen van informatieve webinars. Dat doen we bij voorkeur met andere partijen die een extra kwaliteitsslag aan het webinar kunnen toevoegen. Daarnaast houden we goed contact met onze ambassades. Veel andere mogelijkheden zijn er helaas niet. Voor 2021 zijn er weer plannen voor grote beurzen. We schrijven ons hiervoor ook gewoon in, maar we kijken wel goed naar de terms & conditions. We willen natuurlijk geen bloedneuzen oplopen. Pas als de ‘tweede golf’ ook onder controle is, gaan we weer min of meer back to normal. Maar dat kan nog wel even duren.

– Een van uw verdiensten is dat u erin geslaagd bent de IRO meer op de radar van politiek Den Haag te zetten. Toch hoor je dat het niet altijd lukt offshore onderwerpen op de agenda te krijgen.

“Wat ons natuurlijk niet geholpen heeft – en dat is een enorm understatement – is wat er in Groningen is gebeurd. Bij de start van het huidige kabinet zat minister Wiebes nog maar net op zijn stoel, of er werd beslist dat Nederland van het gas af zou gaan. Rutte-III afficheerde zich als het ‘groenste kabinet ooit’. Natuurlijk is het vreselijk wat er in Groningen gebeurd is. Alleen is alles wat met ‘fossiel’ te maken heeft, sindsdien in een daglicht komen te staan wat je nergens ter wereld vindt. Uiteraard moeten we er alles aan doen om de afhankelijkheid van fossiel terug te schroeven, maar het moet wel werkbaar blijven. Zolang er geen betere groene alternatieven zijn, ga dan in godsnaam voor gas. En zeg niet meteen dat dit óók niet meer mag. Inmiddels zijn we een paar jaar verder en begint er iets meer nuance te komen, maar de schade die de sector hiervan ondervindt is nog niet hersteld.”

‘Onze leden worstelen met de vraag hoe ze zichtbaar kunnen blijven, nu het persoonlijke contact wegvalt’

“Onder het vorige kabinet kon ik enkele keren meegaan met handelsmissies. Voor onze leden is het ontzettend belangrijk dat we op het hoogste politieke niveau bij national oil companies worden geïntroduceerd. Je kan dan ook je verhaal kwijt dat we óók met renewables bezig zijn. En je kan kijken hoe we kunnen helpen de upstream olie- en gasactiviteiten in zo’n land zo innovatief en duurzaam mogelijk vorm te geven.”

– Minister Kaag voor Buitenlandse Handel nodigt jullie niet meer uit om mee te gaan?

“Sinds het aantreden van deze minister ben ik inderdaad niet meer op handelsmissie geweest. Wel hebben we gesprekken gevoerd over de energietransitie. Andere landen kunnen profiteren van onze kennis en ervaringen op dit gebied, maar neem dan ook de bedrijven mee. Eind vorig jaar kreeg ons verhaal een positief gehoor, ook van de minister zelf. Het plan was om in mei van dit jaar, ook met minister-president Rutte, naar Mexico af te reizen. Onder dit kabinet zou dat onze eerste handelsmissie zijn op bewindsliedenniveau. En je raadt het al, corona gooide roet in het eten.”

“We benadrukken nu vooral het woord ‘energietransitie’, omdat dit in het kort schetst waar onze leden mee bezig zijn. Op de Noordzee zijn we hier best ver mee. Er lopen verschillende pilots op het gebied van waterstof en de Nederlandse plannen voor carbon capture en storage (CCS) zijn het meest vergevorderd van alle CCS-projecten in Europa. Het gebeurt allemaal op zee en er zijn een hoop Nederlandse bedrijven mee bezig. Natuurlijk hebben we ook lijnen lopen met Suriname, waar belangrijke olievondsten zijn gedaan. Nu er een nieuwe president zit en er weer een ambassadeur naar toe gaat, willen we Suriname helpen om de oliewinning aan de praat te krijgen. Daar kunnen we een rol in spelen, met schone schepen die misschien wel op LNG varen en met alle knowhow die we hebben om efficiënter en productiever te kunnen werken.”

'Het woord ‘energietransitie’ schetst in het kort waar onze leden mee bezig zijn’

– Een aantal schepen voor de installatie van offshore windparken komt mogelijk niet in aanmerking voor de Nederlandse tonnageregeling. Wat is de opstelling van de IRO in dit dossier?

“We kijken of we samen met de KVNR kunnen optrekken. De KNVR heeft deze zaak terecht aangeslingerd. Offshore installatieschepen trekken hier aan het kortste eind. Maar hoe reëel is dat? Zo zijn er meer zaken waar het level playing field in het geding is die wij bij de overheid aankaarten. We hebben te maken met concurrenten en andere landen in onze nabijheid die royaler zijn in hun fiscale ondersteuning, waardoor Nederlandse bedrijven worden beperkt in de economische toegevoegde waarde die ze kunnen leveren. Doe dat nu niet! Het is vaak lastig om de overheid op een andere koers te krijgen, maar we zullen er zeker aan meehelpen om dat voor elkaar te krijgen.”

Olie- en gasboringen op het Nederlandse deel van de Noordzee liggen stil. Ook daar speelt onzekerheid over de belastingaftrek op investeringen een rol. En de stikstofcrisis helpt ook niet mee. Landen in onze nabije omgeving hebben geen stikstofcrisis…

“Bij stikstof gaat het om de overschrijding van normen die je nauwelijks kan meten. Er gaat een hoop tijd voorbij voordat je dat weer hebt bijgesteld. Het zet ons iedere keer weer op achterstand ten opzichte van landen die hun eigen economie vooruit helpen. Nederland is een internationaal georiënteerd land. We behoren tot de beste economieën van de wereld, omdat we heel veel exporteren en kwalitatief goede producten en services kunnen leveren. Maar dat gaat niet vanzelf, het moet wel ondersteund worden want andere landen zitten ook niet stil. Veel van deze zaken halen de krant niet, maar zijn daardoor niet minder kwalijk. Wij proberen ervoor te zorgen dat er informatie wordt gedeeld die politici en beleidsmakers op andere gedachten kunnen brengen. Stapje voor stapje gaat het de goede kant op, maar het zijn hele langdurige processen. De komende verkiezingen zijn in dit verband heel belangrijk.”

– Volgend jaar bestaat de IRO vijftig jaar. Zijn er al plannen om die mijlpaal groots te vieren?

“Het jubileum zal niet onopgemerkt voorbij gaan, maar hoe het eruit gaat zien kan ik nog niet zeggen. We vieren het jubileum pas in november 2021, maar het is in deze tijd hartstikke lastig om plannen te maken. Het zal gevierd worden, hoe dan ook!”

Carrière in retailsector

Voor een vertegenwoordiger van de Nederlandse offshore energie industrie heeft Vergroesen zacht gezegd een opmerkelijk cv. Na de middelbare school meldde hij zich bij de Koninklijke Marine, waar hij de opleiding tot officier der Mariniers voltooide. Na de hogere Hotelschool kwam hij in de retail terecht, eerst bij Vendex en later bij de Bijenkorf. Pas in 2009 leerde hij als owner-representative van maritieme detacheerder iPS in Dubai de olie- en gaswereld kennen. Door de kredietcrisis moesten de (Nederlandse en Belgische) baggeraars daar afscheid nemen van hun personeel. In buurland Abu Dhabi ging de offshore olie- en gaswinning wel door.

“Bij IRO kwam alles samen”, zegt Vergroesen. “De liefde voor het zoute water kreeg ik van huis mee. De aandacht voor gastvrijheid dank ik aan de Hotelschool. Ook in de Holland Pavilions heb ik een rol als gastheer. Service minded ben ik dankzij mijn werk voor de Bijenkorf. Namens de detailhandel in Den Haag was ik een ambassadeur voor de herinrichting van de Haagse binnenstad. En olie en gas waren meteen fascinerend zodra ik daarmee in aanraking kwam. Of je nu met mariniers op pad bent of met mannen uit de offshore, het motto is altijd hetzelfde: Qua patet orbis, zo wijd de wereld strekt. Bij offshore zit je op de grens van land en zee. En het zijn allemaal lui die zeggen: het maakt niet uit waar ik zit, ik ga het gewoon oplossen. Eigenlijk is het helemaal geen gek cv. It simply makes sense!”

CV

2012-heden: Managing director IRO

2012-heden: Verschillende bestuursfuncties (o.a. NML en VNO-NCW)

2009-2011: iPS Powerful People, Business development manager Olie & Gas, Middle East and Europe

2006-2008: Country manager Hunkemöller (Maxeda)

1988-2006: Diverse managementfuncties bij de Bijenkorf (o.a. store manager Den Haag)

1984-1988: Trainee en bedrijfsleider Vroom & Dreesmann

1980-1984: Hotelschool Den Haag

1978-1980: Opleiding Officier der Mariniers, Koninklijke Marine

 

IRO staat pal voor Nederlandse offshore sector

De Nederlandse toeleveringsindustrie voor offshorewinning van olie, gas, wind- en mariene
energie hoort bij de beste vijf ter wereld. De IRO (oorspronkelijk: Industriële Raad voor de Olie- en gasindustrie, nu: The Association of Dutch Suppliers in the Offshore Energy Industry) behartigt sinds 1971 de belangen van leden uit de hele toeleveringsketen. Van bouw en consultancy tot installatie, exploitatie, personeel en veiligheidsnormen. De focus ligt op drie essentiële pijlers voor de continuïteit van de industrie: bevordering van handel & uitvoer, innovatie & technologie en menselijk kapitaal & onderwijs. De sector telt ruim 400 bedrijven die in 2018 samen een omzet boekten van 10,3 miljard euro en 27.265 werknemers in dienst hebben. Offshore energie is een zeer internationaal georiënteerde sector. Het exportaandeel bedraagt ruim 65 procent (bron: Maritieme Monitor 2019).

 

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland