Achtergrond
Het Dubai Harbour project werd uitgevoerd voor de kust van Dubai, op de achtergrond de Dubai Eye.

Van Oord ruim veertig jaar actief in het Midden Oosten


‘En weer hebben we Google Earth veranderd in Dubai’



Lennart Kik | maandag 9 december 2019
Baggeren

De aanleg van Dubai Harbour, gelegen naast het fameuze Palm Jumeirah, nadert z’n voltooiing. “We zijn aan het demobiliseren. De schepen blijven in de buurt voor een volgende klus”, zegt Koen Sweers, area manager bij Van Oord, de hoofdaannemer van het project. Na de oplevering van het eerste palmeiland (2004), Deira Islands (2008), The World (2009), Island 2 (2014) en Bluewaters Island (2014) is Dubai Harbour het zoveelste iconische project dat de maritieme aannemer uitvoert in de kleine stadstaat. “En weer hebben we Google Earth veranderd in Dubai.”

De kademuren die Van Oord heeft aangelegd zijn lang genoeg om straks twee cruiseschepen achter elkaar af te meren. Over een half jaar moeten hier ook twee cruiseterminals staan. “Dubai zet zich hiermee op de kaart als de toekomstige hub voor cruiseschepen in het Midden Oosten. De uitstraling van het project zelf en de ligging naast Palm Jumeirah, de complexiteit op het gebied van stakeholder management en de vele onderaannemers die erbij betrokken zijn, maakten dit logistiek gezien een complex project”, zegt Sweers. Of het ook een ‘iconisch’ project is, zal pas over enkele jaren zichtbaar zijn als de architectuur is voltooid. Een van de blikvangers op de artist impressions van het project is een futuristische vuurtoren in de vorm van een bontgekleurde ‘gherkin’ (al is de vraag of dit doorgaat, red.)

Als we Sweers spreken is het een nationale feestdag in Dubai. Die middag staat een bezoek aan het F1-circuit Yas Marina in het nabijgelegen Abu Dhabi op het programma. Wat betreft projectmanagement is ‘Dubai Harbour’ bijzonder uitdagend, zegt Sweers. “We zijn niet meer alleen baggeraar maar opereren hier nadrukkelijk als maritieme aannemer, waarbij we ook aanpalende activiteiten als het bouwen van kademuren, golfbrekers, het aanleggen van navigatieboeien en de grondverbetering voor onze rekening nemen. We ‘ontzorgen’ onze opdrachtgevers. Ook de projectmanagers groeien mee met deze ontwikkeling. Voor een complex project als Dubai Harbour heeft de projectdirecteur niet meer alle kennis zelf in huis, waar je als baggeraar van de hoed en de rand wist. Nu heeft hij meer specialisten om zich heen en moet hij zich makkelijk kunnen bewegen tussen de verschillende expertises. Bovendien heeft hij een rol in het managen van de wensen en verwachtingen van de stakeholders.”

Hollandse nuchterheid

Van Oord is dit jaar ruim veertig jaar actief in het Midden Oosten, waaronder in Dubai. Hoe is het eigenlijk begonnen? Een stukje geschiedenis. Als gevolg van de wereldwijd toegenomen vraag naar energie in de jaren zeventig ontstond een sterke vraag naar havens voor de export van fossiele brandstoffen. Dit betekende een hausse aan projecten voor de internationale baggeraars. Vanaf 1975 zette het relatief kleine Van Oord met zijn betrokkenheid bij de projecten in Dammam, Saoedi Arabië en Mina Saqr in Ras al Khaimah zijn eerste schreden op deze markt. Het betekende voor Van Oord een snelle internationale ontwikkeling. Ook enkele van de bedrijven die inmiddels zijn opgegaan in Van Oord – zoals Volker Stevin en HAM – waren zeer actief in het Midden Oosten.

´We zijn niet meer alleen baggeraar maar opereren hier nadrukkelijk als maritieme aannemer’

In 2001 verwierf Van Oord het megaproject voor de aanleg van Palm Jumeirah. De familiebedrijven Van Oord en Nakheel konden het goed met elkaar vinden en deelden hun visie op het vlak van innovatie en ondernemingszin. Op enkele jaren na is Van Oord sinds 2001 continu aan het werk in Dubai. Na het eerste palmeiland volgde een reeks andere

De goede relaties met de projectontwikkelaar(s) in Dubai spelen een rol, maar je zult toch ook de tenderprocedures moeten winnen. Waar blinkt Van Oord in uit? En hoe belangrijk is de eigen vestiging in Dubai?

Sweers: “Van Oord heeft een goede reputatie op het gebied van projectmanagement. We pakken projecten aan met ondernemerschap en Hollandse nuchterheid. We ontwerpen en realiseren innovatieve maritieme oplossingen, waardoor wij meerwaarde voor onze opdrachtgevers creëren. Lokale aanwezigheid is een enorme pré om de markt goed te kunnen volgen. Dichtbij de opdrachtgevers zijn, hun wensen en ambities kennen en daarop snel kunnen inspelen is belangrijk. Naast een lokale vestiging in Dubai, heeft Van Oord onder meer ook kantoren in Abu Dhabi en Saoedi Arabië en een materieelwerf in Ras Al Khaimah.”

Toen het Deira Islands-project werd stilgelegd in 2008 ontstond een verschil van mening met projectontwikkelaar Nakheel. Het duurde enkele jaren voor er een betalingsregeling werd getroffen. Dat was uiteraard minder prettig.

“Er is altijd een goede verstandhouding geweest met Nakheel. De kunst is om ook in tijden dat het wat minder gaat vertrouwen te houden in de relatie, uiteindelijk kom je er dan sterker uit. Het gevolg hiervan is dat er ook na 2008 nog diverse opdrachten zijn uitgevoerd voor deze opdrachtgever.”

Het lijkt erop dat de ‘kleinere’ projecten het jaarverslag niet halen. In de afgelopen jaren zijn er toch ook onderhoudswerkzaamheden en kleine uitbreidingen aan de Palmeilanden uitgevoerd?

“Zowel Palm Jumeirah als Palm Deira zijn nog volop in ontwikkeling, wat leidt tot aanpassingen en onderhoudswerk. Op dit moment breiden wij in opdracht van het Atlantis Hotel, gevestigd op de ‘crescent’ van Palm Jumeirah, het bijbehorende strand uit.”

De concurrentie van andere maritieme aannemers is sinds 2001 alleen maar toegenomen. (Zo gunde Nakheel de aanleg van Palm Jebel Ali in 2005 aan Jan De Nul.) Is een uitmuntend ‘track record’ voldoende om je concurrentiepositie te behouden of komt daar meer bij kijken?

“We zijn competitief ingesteld en bereid om elkaar uit te dagen. We zijn flexibel en passen ons aan veranderende marktomstandigheden aan. Dit doen wij door verantwoorde risico’s te nemen en door onze bedrijfsprocessen voortdurend te verbeteren, zodat onze opdrachtgevers het beste krijgen. Door vanaf het begin mee te denken met onze opdrachtgevers, voegen wij waarde toe op basis van onze 150 jaar lange ervaring en innovatieve vermogen.”

Wat is er sinds 2001 veranderd op het gebied van het ingezette materieel?

“Het principe van baggeren is door de jaren heen nauwelijks veranderd. Wel zijn de schepen veel moderner geworden met name op het gebied van brandstofverbruik, procesoptimalisatie en kostenefficiëntie. Ook in het Midden Oosten zijn opdrachtgevers – terecht – kritischer geworden op het gebied van duurzaamheid en op het naleven van striktere regelgeving. Projecten worden mede hierdoor complexer met een toename van stakeholders. Van ons projectmanagement worden nu andere vaardigheden gevraagd dan in het verleden.”

‘Ook in het Midden Oosten zijn opdrachtgevers terecht kritischer geworden op het gebied van duurzaamheid’

Tekst gaat verder onder de foto.

‘Dubai Harbour’ legt de lat weer een stukje hoger. Het project vraagt om ‘projectmanagement van het hoogste niveau’. Jullie zijn direct naast de stad aan het werk. Hoe voorkom je overlast voor omwonenden?

“Voor gunning van een project wordt een uitgebreid Environmental Impact Assessment Report (EIA) opgesteld dat in detail de richtlijnen op het gebied van milieu en omgeving beschrijft. Het voldoen aan deze richtlijnen en de communicatie naar belanghebbenden is onze verantwoordelijkheid. Het goed kunnen managen van de verschillende interfaces op een complex project als Dubai Harbour is tegenwoordig een van de belangrijke taken van onze projectmanagers.”

Marine ingenuity is sinds jaar en dag het handelsmerk van Van Oord en de basis van jullie succes. Kun je een voorbeeld geven in relatie tot het Dubai Harbour-project?

“Dubai stelt bepaalde eisen aan de kleur en grootte van de zandkorrels. Voor dit project hebben we sleephopperzuiger ‘Rotterdam’ uitgerust met een speciale zeef boven het beun. Hierdoor kan het schip direct strandzand laden. Waar normaal na het opspuiten een speciale beach cleaner schelpen en brokken zand van het strand haalt, is dat nu niet meer nodig. Hoewel de totale baggercyclus langer duurt, is deze manier van werken ook nog efficiënter. Het scheelt een speciale behandeling voor het zand en de inzet van de beach cleaner.”

Tot slot. Wat is je persoonlijke favoriet onder de projecten die Van Oord heeft uitgevoerd in het Midden Oosten?

“Ik woon nu twee jaar in Dubai en in het verleden heb ik hier ook een jaar gewoond. Voor mij blijft de Palm Jumeirah de favoriet. Elke keer dat ik er kom, geeft dit mij een gevoel van trots. Ik werk voor een bedrijf dat zulke mooie projecten mag maken. Als je weet hoeveel mensen gebruik maken van de voorzieningen op de Palm, dan is dat heel mooi om te zien. Intussen ben ik heel benieuwd hoe Dubai Harbour zich zal ontwikkelen. Als ik hier over twee of drie jaar terug kom en er liggen cruiseschepen aan de kade, zou het mij niet verbazen dat ik tegen die tijd een nieuwe favoriet heb.”

Elke werkdag is anders

“Mijn werkdag ziet er nooit hetzelfde uit”, zegt area manager Koen Sweers (45). “Voor Van Oord ben ik verantwoordelijk voor het hele Midden Oosten. Dit reikt van Egypte in het westen tot Pakistan in het oosten. Van Irak in het noorden tot Jemen en Oman in het zuiden. Zo’n groot gebied brengt mee dat ik veel reis. Dan bezoek ik klanten, consultants, ingenieursbureaus en conferenties. Op kantoor in Dubai bereiden wij de tenders voor. Daar zit ik met een commercieel team samen, ik stuur de regiomanagers en de afdelingshoofden voor Finance en Human Resources aan. We maken jaarplannen en kwartaalrapportages. Elke week bespreken we de lopende projecten en de toekomstige werken. Een dag is nooit hetzelfde.”

 

Partner Nederlands paviljoen Expo 2020

Een van de redenen waarom er haast is bij de afronding van het Dubai Harbour-project is Expo 2020. De wereldtentoonstelling die in oktober 2020 begint, zal naar verwachting 20 miljoen bezoekers naar Dubai trekken. Het belang van het Midden Oosten voor Van Oord wordt benadrukt door het besluit om zich als eerste partner te verbinden aan het Nederlandse paviljoen. “Expo 2020 biedt voor ons een geweldig platform om internationale klanten en partners te ontvangen”, zegt Sweers. “We kunnen onze projecten laten zien en onze expertise delen. Tijdens de expo zijn er verschillende themaweken, waaronder de ‘Water week’ en de ‘Energy week’. Tijdens deze weken willen we events organiseren over thema’s als klimaatverandering, de energietransitie, innovatie en duurzaamheid. Het is belangrijk om te laten zien wat we aan kennis en expertise in huis hebben. We doen immers meer dan alleen bouwen, we zijn ook bezig met het restaureren van koraalriffen in Australië en ‘building with nature’-projecten. Hiervoor is de Expo een ideaal platform. Er liggen genoeg kansen in het Midden Oosten, niet alleen voor ons maar voor heel veel Nederlandse bedrijven.”

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland