Digital twin communiceert straks met slimme schepen | Maritiem Nederland
Achtergrond
Joyce Bliek: ‘Dankzij digital twin-technologie wordt onze haven veiliger, efficiënter en betrouwbaarder.’

Port of Rotterdam wil slimste haven worden


Digital twin communiceert straks met slimme schepen



John Ekkelboom | maandag 9 december 2019
Havenbedrijf Rotterdam

Door digitalisering verandert de wereld om ons heen blijvend. Zo ook in de haven. Havenbedrijf Rotterdam ziet deze ontwikkeling als kans om de haven efficiënter, schoner en veiliger te maken. Volgens Joyce Bliek, een van de kartrekkers van deze omvangrijke digitaliseringsopgave, is de ambitie de slimste haven ter wereld te worden. “We doen dit voor onze klanten en daarom werken we nauw met hen samen. Niet alleen in Nederland maar wereldwijd.”

Omdat de inspanningen niet alleen geld kosten maar ook kunnen opleveren, is er onlangs een aparte exploitatiemaatschappij opgericht die een van de innovaties gaat verkopen en verspreiden.

Bedrijfskundige Joyce Bliek werkt al jaren bij het Havenbedrijf Rotterdam. Ze bekleedde diverse functies, waaronder die van hoofd Container en Breakbulk. In die hoedanigheid merkte ze dat klanten behoeften hadden aan digitale producten om de logistiek in Rotterdam efficiënter te laten verlopen. Ze kaartte dit aan bij de directie, die haar vervolgens de opdracht gaf deze wensen te inventariseren om uiteindelijk samen met die partners praktische digitale producten te gaan ontwikkelen.

Dit leidde in 2017 tot de divisie Digital Business Solutions (DBS), een afdeling waar nu zeventig mensen werken. Aan het hoofd van deze afdeling staat Bliek. “Ons doel is de concurrentiepositie en de supply chain van de Rotterdamse haven te versterken. Direct en indirect hebben we hier te maken met 385.000 banen en leveren we een bijdrage van 6,2 procent aan het bruto binnenlands product. We doen het dus goed, maar als we deze sterke concurrentiepositie willen blijven behouden, is het van belang deze voortrekkersrol te blijven behouden. Anders tel je niet meer mee.”

Bliek benadrukt dat het Havenbedrijf wat digitalisering betreft niet heeft stilgezeten. Ze doelt op het Port Community Systeem Portbase, dat nu alweer zo’n vijftien jaar draait. Daarmee worden ladingen in de haven digitaal afgehandeld, licht ze toe. “Door gezamenlijk via Portbase data te delen, kun je de afhandeling van die ladingen veel efficiënter doen. Je hoeft daartoe niet meer vele malen allerlei formulieren in te vullen, zoals in het verleden. Jaarlijks verwerkt dit zeer robuuste platform miljoenen berichten van inmiddels 3.600 logistieke klanten. Dit is een goede basis voor verdere digitalisering van onze haven.”

Pronto

Die verdere digitalisering is in volle gang. Een mooi voorbeeld van een product is Pronto, dat eveneens samen met partners is ontwikkeld. Dit platform volgt nauwgezet het scheepvaartverkeer dat in en uit de haven gaat en het is in staat alle activiteiten zoals aanleggen, laden, lossen, bunkeren en snelheid van schepen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Bij eventuele wijzigingen in het schema volgen automatisch meldingen. De tijd van brandjes blussen maakt plaats voor plannen en preventief handelen.

Twee pilots zijn gedaan om te kijken of Pronto daadwerkelijk doet wat het moet doen. De resultaten zijn volgens Bliek positief. “Bij de ene pilot zagen we een wachttijdreductie van maar liefst 20 procent. De andere pilot was gericht op de gemiddelde vertraging van 19 procent die schepen oplopen door onvoldoende afstemming bij het bunkeren. Dat percentage werd dankzij Pronto gereduceerd tot nul. Dat is natuurlijk fantastisch. Zo behalen we niet alleen forse tijdwinst en daarmee een kostenbesparing maar ook een aanzienlijke CO2-reductie. Duurzaamheid is immers een van onze speerpunten.”

Omdat Pronto zo succesvol is, wil het Havenbedrijf dit platform wereldwijd uitrollen. Dit is mogelijk omdat de software gebruik maakt van internationale standaarden, zodat ook grote spelers zoals Shell en Maersk er internationaal gebruik van kunnen maken. Augustus dit jaar heeft het Havenbedrijf een afzonderlijke onderneming opgericht – PortXchange – voor de exploitatie van Pronto. Er zijn nu onderhandelingen met enkele havens in Europa en Amerika, waarover Bliek in dit stadium nog niet veel kwijt wil.

‘Uiteraard hopen we dat grote internationale rederijen onze app Pronto gaan gebruiken. De eerste tekenen zijn gunstig’

“We zijn Pronto in die havens aan het testen. Het wordt natuurlijk pas interessant als het platform overal in de wereld wordt toegepast. Dan versterken we de dienstverlening naar onze klanten toe. Bovendien levert die verkoop ons geld op. Daarmee kunnen we nieuwe versies ontwikkelen en de ontwikkelingskosten terugverdienen. Maar er zijn ook andere havens en partijen in de wereld die dergelijke programma’s ontwikkelen. Er is natuurlijk geen enkele internationale rederij die straks in elke haven weer een andere app gaat gebruiken. Daarom hopen we dat Pronto de doorbraak gaat maken. De eerste tekenen zijn gunstig.”

Tekst gaat verder onder de foto.

 

Boxinsider

Ook op het gebied van containervervoer lopen digitaliseringsprojecten. Een voorbeeld daarvan is Boxinsider. Met deze applicatie kunnen verladers en expediteurs hun containerlogistiek veel beter plannen en monitoren. De gebruikers ervan hoeven niet meer handmatig via diverse websites de status van een container te zoeken en gegevens telkens opnieuw in te vullen. Bij vertragingen krijgen ze automatisch een melding. Boxinsider biedt niet alleen veel gemak maar ook een enorme tijdwinst. Met de ambitie om de slimste haven te zijn, neemt Rotterdam het voortouw in de digitale transformatie van haven en logistiek.

“Container 42 is een metafoor voor die transformatie”, zegt Bliek. “Deze zeecontainer, die is voorzien van sensoren, ICT-meetapparatuur en zonnepanelen, reist sinds 2018 wereldwijd kriskras over zeeën, treinsporen en wegen. Gedurende twee jaar wordt data verzameld over vibratie, helling, gps-positie, geluid, luchtvervuiling, vochtigheid en temperatuur. Deze meetgegevens moeten uiteindelijk leiden tot nieuwe uitdagingen in transport en logistiek en bijdragen aan de ontwikkeling van de zogenoemde digital twin van onze haven.”

Deze digital twin omschrijft Bliek als een digitale kopie van de fysieke haven. Vanuit haar stoel kijkt ze achterom naar de kaart van de 42 kilometer lange Rotterdamse haven die aan de muur hangt. Die zal volgens haar dus ooit helemaal gedigitaliseerd moeten worden. “Dit wordt een gigantische klus maar de eerste pilots lopen al. Alles moet slimmer worden. Zo zijn we bezig met sensoren in kademuren. Die geven de status van zo’n kademuur aan en wanneer die onderhoud nodig heeft. Maar ze kunnen ook aangeven waar en wanneer er gebaggerd moet worden aan de hand van sedimentmetingen.”

‘Sensoren in de kademuren geven de status van de kade aan en wanneer deze onderhoud nodig heeft’

“Dankzij dit project zijn we erachter gekomen dat we op plekken baggeren waar nooit schepen komen. Dit betekent dat je veel minder hoeft te baggeren, wat geldbesparing, tijdwinst en CO2-reductie oplevert. Ook hebben we bolders voorzien van sensoren. Daar staan enorme krachten op. Die kun je meten. Aan de hand van die data kun je bepalen of je bijvoorbeeld een of tien trossen moet vastmaken en of je een sleepboot moet inhuren om het schip tegen de kade te blijven duwen.”

Blockchain en autonoom varen

De bedoeling is dat in de toekomst alle objecten in de haven, zoals schepen, kranen, treinen, vrachtwagens, containers, weerstations en loodsboten, slimmer worden en via het Internet of Things (IoT) realtime met elkaar kunnen communiceren. Hoewel de eerste stappen daartoe zijn gezet, zien Bliek en haar collega’s alweer nieuwe mogelijkheden. Ze noemt de blockchain-technologie die haar intrede zal doen. “Daarmee is het niet alleen mogelijk om alle objecten in de haven met elkaar te laten communiceren, maar bijvoorbeeld ook contracten met elkaar af te sluiten. We hebben samen met ABN Amro en Samsung via Deliver, een op blockchain werkend platform, de eerste papierloze container van Korea naar onze haven vervoerd en vervolgens bij Samsung in Tilburg afgeleverd. Het lukte om binnen een veilige omgeving de verwerking van de vrachtpapieren en de financiering geheel papierloos te laten verlopen. We gaan nu dit project breder opzetten.”

Als het hoofd van de DBS-afdeling nog verder in de toekomst kijkt, ziet ze autonoom varende schepen de Rotterdamse haven aandoen. De voorbereidingen daarvoor zijn ook al in volle gang. Er vaart nu een omgebouwd patrouillevaartuig als drijvend laboratorium rond dat met camera’s, sensoren en meetapparatuur data verzamelt over weersomstandigheden en over de bediening en het vermogen van de motor. Bliek: “Dit doen we samen met een startup die computers leert om schepen zelfstandig te laten varen (Captain AI, red.). Ook daar bereiden we onze digital twin op voor zodat onze haven nog veiliger, efficiënter en betrouwbaarder wordt.”

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Maritiem Nederland.

Abonneer je nu!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Bent u nog niet bekend met Maritiem Nederland? Vraag dan hier uw proefabonnement aan!

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers

Word ook abonnee!

Neem nu een abonnement en ontvang elke maand hèt vakblad voor de maritieme sector op de deurmat.

Sluit nu een abonnement af

Partners Maritiem Nederland