Techniek&innovatie

Wereldwijd baggeren op de binnenwateren

Branche: Baggeren | Auteur: Erik van Huizen | Publicatiedatum:

Binnen drie jaar wil Royal Smals in het Brabantse Cuijk een belangrijke speler zijn in het baggeren van binnenwateren wereldwijd. Het familiebedrijf is er volgens CEO Frans van der Linden in ieder geval helemaal klaar voor. De contacten in het buitenland zijn gelegd en het bedrijf heeft zich ontwikkeld van een zand- en grindbedrijf tot een ‘multidisciplinaire natte aannemer’.

Het familiebedrijf begon in 1885 met het winnen van zand en grind in Herten. Omdat voor het reconstructiewerk na de winning vaak moest worden gebaggerd, werd zo’n twintig jaar geleden aannemingsbedrijf Geluk overgenomen. Met het in eigen hand houden van de baggerwerkzaamheden kon Smals nog flexibeler opereren. Inmiddels staat de vijfde generatie Smals aan het roer als aandeelhouder. Maar de markt voor het winnen van zand en grind kromp de laatste jaren en de concurrentie nam toe. De winning van zand in Cuijk stopte na ruim veertig jaar. Smals is nu nog betrokken bij zand- en grindprojecten Over de Maas in de uiterwaarden van de Maas tussen Alphen en Dreumel en Geertjesgolf in de gemeente Beuningen. Hier kan het bedrijf nog tien tot vijftien jaar zand winnen, daarna zet Smals het winnen van zand voort op het IJsselmeer.

‘Ieder land heeft zijn eigenaardigheden, je moet kunnen schakelen naar andere culturen’

Vanwege de ontwikkelingen in het zand en grind besloot het bedrijf naar andere manieren te kijken om te kunnen blijven groeien. Kennis was er wel over het baggeren, maar de expertise over het werken met (verontreinigd) slib en het ontwateren daarvan ontbrak. Deze kennis werd in 2014 in huis gehaald met de overname van Klaar Baggertechnieken. Royal Smals was klaar om een start te maken als internationaal opererend bedrijf voor het baggeren op binnenwateren.

Aannemer op het water

“Er zijn binnen onze expertise nog geen grote internationale bedrijven die baggeren op de binnenwateren”, vertelt Van der Linden in het pand dat Smals midden 2014 in gebruik nam. Alle bedrijfsonderdelen zijn sindsdien in het pand ondergebracht. Smals heeft nu negentig vaste werknemers in dienst en, vanwege het vaak seizoensafhankelijke werk, een flexibele schil van mensen.

De omschakeling naar wereldwijde baggeraar had de nodige voeten in de aarde. “We moesten gaan denken als aannemer op het water. Dat was een hele omwenteling. We hebben een nieuw internationaal netwerk moeten opbouwen. We werken hiervoor onder andere samen met leveranciers, zoals Huesker die ons geotextiel levert, en met lokale agenten. Want ieder land heeft zijn eigenaardigheden. De overheden en het gunnen en het uitvoeren van het werk zijn vaak compleet anders. Je moet dus kunnen schakelen naar andere culturen. Daarvoor heb je lokale agenten nodig.”

Frans van der Linden. Foto: Erik van Huizen   Baggeren op binnenwateren blijkt ook op belangrijke punten te verschillen van offshore baggeren. Zo is het werk vaak afhankelijk van het seizoen, bijvoorbeeld het broedseizoen van de vogels, maar ook van het weer en andere onzekerheden. Zo lag het kraanschip ‘De Staay’ weken stil vanwege de aanvaring van sluis Grave en de daarmee gepaard gaande lage waterstand op de Maas, en zaten baggerschepen onlangs nog vastgevroren op projecten in Duitsland.

“Ook zijn de projecten complexer”, vertelt Van der Linden. “We zitten in een stad, in de natuur of zelfs in een dierentuin. Je hebt dan veel te maken met verschillende belanghebbenden en lokale bewoners. Onze schippers moeten daarom ook communicatief goed zijn. Ze zitten vaak ter plekke in een hotel en krijgen dus vragen van de buurman. Dat moet je leuk vinden. Ook is de gemiddelde duur van een project korter dan bij de grote baggeraars waardoor we ons materieel steeds moeten verplaatsen om het ter plekke te krijgen.”

Demontabele zuigers

Het materieel van Smals bestaat uit twintig zuigers. De diameter van de pijpen van de zuigers loopt van vijf duims tot 600 mm. Op een na zijn de zuigers allemaal demontabel en dus over de weg of in containers naar het baggerwerk te vervoeren. Het materieel bestaat verder uit (kraan)pontons, splijtbakken, onderlossers, kranen, bakken en duwboten. Vanwege de toename in het baggeren werden het afgelopen jaar drie zuigers aangeschaft.

Het bedrijf wil ook een bijdrage leveren aan het maatschappelijk verantwoord ondernemen, wat van nature in de genen van het bedrijf zit als zandwinner. Zo zijn diverse zuigers en motoren vervangen en geëlektrificeerd, wordt warmte van de motoren gebruikt om ruimtes te verwarmen en komen binnenkort op de werkplaats zonnepanelen te liggen.

Op het IJsselmeer haalde Smals een vliegtuigwrak omhoog. Foto: Smals/Ad van LitInmiddels zet Smals het materieel naast Nederland ook in in onder meer België, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk, Zwitserland en Scandinavië, en ligt er een sterke focus op de ontwikkeling van de Balkan, India en Brazilië. In India werkt Smals aan een project waar verontreinigd slib uit een meer in geotextiel in de oevers verwerkt gaat worden. Hiervoor wordt het gebaggerde slib in een zak van geotextiel opgevangen. Via een polymeerunit wordt flocculant aan het slib toegevoegd zodat de kleine deeltjes verontreiniging gaan vlokken en bezinken in de zak. Het slib blijft in de zak achter, het water gaat eruit en na twee weken is het slib droog. Voordelen van dit systeem zijn dat het slib duurzaam wordt hergebruikt ter versterking van de oevers, dat de doorlooptijd wordt verkort en dat het slib niet vervoerd hoeft te worden. Hiermee wordt de uitstoot van CO2 gereduceerd.

Alles komt samen

Een van de meest aansprekende projecten die Smals de afgelopen tijd heeft gedaan, is volgens Van der Linden het werk in het Duitse Leopoldshafen net onder Karlsruhe. Daar moest in het toegangskanaal naar de haven zo’n 160.000 ton aan grind worden gewonnen en vermarkt om een depot te creëren waarin vervolgens 80.000 kuub slib moest worden opgeslagen. Dat werd gebaggerd uit de nabijgelegen vaargeulen. Smals bleek als enige dit in eigen beheer te kunnen doen zonder onderaannemers. Zo bleef de klus niet alleen betaalbaar, maar kon de hele klus ter plekke worden geklaard. “We moesten niet alleen het grind winnen, maar het ook zeven, wassen, kopen van de opdrachtgever en weer doorverkopen. Aansluitend moesten we het slib baggeren en in de vrijgekomen ruimte van het grind storten.”

Ander project dat tot de verbeelding spreekt, was het naar boven halen van het Wellington vliegtuigwrak uit het IJsselmeer. Smals moest vanwege het toekomstige winnen van zand en grind archeologisch onderzoek doen op het IJsselmeer toen het wrak werd ontdekt. Omdat de bommen waren voorzien van een chemische ontsteking moesten ze op het droge worden geborgen. Daarvoor bouwde aannemer Leemans samen met Smals een stalen bak van damwanden. De bak werd droog gezet. Laagje voor laagje werd het wrak vervolgens vrijgemaakt van het zand. Hiervoor zette Smals onder meer het kraanschip De Staay, werkponton de Linde en verschillende bakken in.

Dit zijn slechts twee projecten die Smals de afgelopen maanden uitvoerde. “Maar we zijn natuurlijk op elk project trots”, besluit Frans van der Linden.

Onderwerpen
Deel deze pagina
Betabanen

Maritiem Nederland

Welkom op de site van Maritiem Nederland, hét opinie- en vakblad voor de gehele maritieme sector in Nederland.

Editie 4 - 2017

Partners Maritiem Nederland