Techniek&innovatie
Foto: Rita van Biesbergen

Moritz Krijgsman, directeur Alewijnse Marine Technology:


‘Voor innovatie heb je ondernemers nodig’

Branche: Toeleveranciers | Auteur: Mark van Baal | Publicatiedatum:

Moritz Krijgsman (52) is sinds 2003 directeur van Alewijnse Marine Technology (AMT), dat samen met een aantal partners een waterstofboot ontwikkelde. Krijgsman begon zijn carrière als marineofficier en stapte na veertien jaar over naar het bedrijfsleven. “Ik geef nu op precies dezelfde manier leiding als ik deed aan boord van een onderzeeboot.”

“Innovatie begint met vertrouwen”, zegt Krijgsman in restaurant Het Savarijn in het centrum van Nijmegen, waar hij ook regelmatig met directie en klanten eet. “Uiteraard moeten de partners de competenties hebben om het tot een goed einde te brengen, maar de intenties zijn minstens zo belangrijk. Iedereen moet de intentie hebben het af te ronden. Als dat vertrouwen er niet is, zal een innovatie niet lukken.”

Te veel focus op financieel resultaat op korte termijn fnuikt innovatie, zegt Krijgsman, die daarom beducht is voor topmanagers met een extra agenda, zoals hij het noemt. “Als een manager een bonus van vele malen modaal krijgt voor een winst in een lopend jaar, dan kan hij wel zeggen dat hij beslissingen neemt voor de lange termijn, maar hij heeft die bonus wel op zijn netvlies staan.”

Balans

Een onderneming als Alewijnse, waarvan directeur Dick Alewijnse eveneens grootaandeelhouder is, vindt volgens Krijgsman de balans tussen korte termijn resultaat en lange termijn continuïteit natuurlijker dan een beursgenoteerd bedrijf, waar de aandeelhouders ver van het bedrijf af staan. “Op een gegeven moment moet je gewoon zeggen: ‘we doen het’, zonder het tot de euro nauwkeurig uit te rekenen en zonder een gedetailleerd businessplan. Het is dan een groot voordeel wanneer de aandeelhouders gevoel hebben bij de business.” Alewijnse is een elektrotechnische dienstverlener met elfhonderd medewerkers in zeventien vestigingen, onder andere in Roemenië, China, Brazilië en Qatar.

Nemo H2, een Amsterdamse rondvaartboot op waterstof, begon in 2005 met een idee van Dick Alewijnse. Hij hoorde van een vriend van zijn broer, die bij Shell werkte, dat Shell waterstof als energiedrager van de toekomst zag, ook voor vaartuigen. Amsterdam, die de emissies in de binnenstad wil terugbrengen, kwam logischerwijs in beeld. “Rondvaartondernemer Karel Lovers, een heel intuïtieve ondernemer, leek het wel wat.”

‘Elkaar over jezelf vertellen, tijdens een lunch met een glas wijn, is de beste manier om erachter te komen of een innovatiepartner er echt met zijn hart in gaat’

Uiteindelijk ontstond een consortium van Alewijnse, Lovers, Scheepswerf Bodewes Hasselt, Marine Services Noord, Linde Gas en Integral. Nedstack bouwde de brandstofcellen en Shell zou een waterstoflaadstation bij zijn nieuwe laboratoria aan de IJ-oever faciliteren.

Technisch gezien was Nemo H2 een grote uitdaging. “Een schip zonder dieselmotor moet je helemaal opnieuw ontwerpen. Je hebt daarvoor creatieve ingenieurs nodig, geen wetenschappers. Ze moeten het ook leuk vinden om aan boord van een schip te sleutelen. Veel elektrotechnici voelen zich niet senang, behaaglijk op een schip.” Tijdens Sail in 2010 verlegde Krijgsman hoogstpersoonlijk een stuurkabel, omdat een probleem met Elektro Magnetische Compatibiliteit (EMC) een stuurprobleem veroorzaakte.

Uitdaging

Het moeilijkste bleek het gegeven dat een rondvaartboot moet kunnen worden bestuurd door één schipper, niet door een elektrotechnisch ingenieur. “Hij moet zich volledig kunnen concentreren op het varen en niet op het platform.” Het team van Alewijnse, dat jarenlang bestond uit twee tot vier technici, ontwierp algoritmen om alle elektrische onderdelen samen te laten werken. Vooral de samenwerking tussen brandstofcellen, batterijen en aandrijving zonder dat de schipper er omkijken naar heeft, was een regeltechnische uitdaging.

Nemo H2De grootste tegenslag lag echter geheel buiten het schip. Het schip ligt al een jaar stil, omdat er geen tankstation is. In september gaat Nemo H2 weer varen. Behalve dat de definitieve vergunningen maar niet rond kwamen, haakte Shell af, omdat de focus van waterstof af ging en weer volledig terug kwam op olie en gas. “We hadden wel een contract met Shell, maar dat is nooit getekend. We hebben misschien te veel vertrouwd op de intentie. Daar heb ik veel van geleerd. Zo’n grote organisatie moet je veel concreter laten committeren. Ondernemers kun je gemakkelijker aanspreken op hun verantwoordelijkheid als mens. Bij managers in een grote organisatie kan dat niet. Dat snap ik ook. Voor innovatie heb je eigenlijk ondernemers nodig. Je hebt commitment, grote betrokkenheid en continuïteit nodig.”

Krijgsman, die zeeduivel, salade en een glas witte wijn bestelt, deed zelf een deel van het ontwerp van Nemo H2. Hoewel hij leiding geeft aan ruim twintig mensen bij AMT en Lantic entertainment systems, ziet hij zichzelf als meewerkend voorman. “Ik ben ervan overtuigd dat dat de enige manier is om leiding te geven aan technici. Technici leven in een eigen wereld. Ze kunnen enorm productief zijn, maar moeten wel goed worden begeleid. Ze moeten vragen krijgen die doorgaan tot hun niveau. Je moet kunnen afdalen en meedenken, maar ook weer kunnen opstijgen. Dat is het allermoeilijkste. Het managementmodel met targets en stoplichten werkt niet. Dan kijken ze je wazig aan, zeggen niets en gaan hun eigen gang. Na een half jaar volgt dan de confrontatie, waarin blijkt dat ze iets heel anders hebben gedaan dan jij als manager wilde.”

Ondanks zijn bestuursfunctie creëert hij nog steeds een keer of vier per jaar tijd om zelf te ontwerpen. “Soms denken mensen dat ik een paar dagen in bijvoorbeeld Denemarken zit, maar ik moet de trucs van mijn secretaresse eigenlijk niet prijsgeven.” Thuis in Zetten in de Betuwe sleutelt Krijgsman aan een Ducati en een Moto Guzzi van twintig jaar oud. “Dat houdt je scherp op de uitvoering.”

Avontuur

Krijgsman verkoos op zijn achttiende het KIM, de officiersopleiding van de marine in Den Helder, boven de Technische Hogeschool in Delft, waar hij later zijn ingenieursdiploma haalde. Nu zijn zoon van achttien een opleiding gaat kiezen, herkent Krijgsman zichzelf. “Hij wil ook praktijk. Dat heb ik blijkbaar ook gehad.” Krijgsmans keuze was achteraf ingegeven door hang naar avontuur en praktijk. Wat meespeelde bij zijn keuze voor defensie was dat zijn vader officier was bij de landmacht. “Ik ben in die cultuur opgegroeid.” Zijn vader diende acht jaar in Indonesië tijdens de onafhankelijkheidsoorlog en was later vaak op oefening in Duitsland. “Over zijn tijd in Indonesië heeft hij nooit iets verteld.”

Nadat Krijgsman Hoofd Technische Dienst op een onderzeeboot was geweest, zag hij zichzelf niet bij de bovenwatervloot varen, “dat voelt toch als een stap terug”, of achter een bureau zitten en verruilde de marine voor het bedrijfsleven. “Ik was intussen afgestudeerd in Delft en wilde creëren.”

Foto: Rita van BiesbergenHij werd in 2003 aangenomen om Alewijnse Marine Systems om te vormen van elektrotechnische installateur, tot een system integrator, die vanuit een functionele beschrijving de techniek bedenkt en integreert. “Dat is een enorme stap. Het moeilijkste is sleutelen aan de competenties van medewerkers, zowel technische als persoonlijke competenties.” Soms waren ingenieurs leiding gaan geven, omdat ze dan beter konden verdienen. “Een echte engineer is geen projectleider.” Wie doorgroeit tot gespecialiseerd technicus kan bij Alewijnse tegenwoordig ongeveer hetzelfde verdienen als een projectmanager.

Gezamenlijke betrokkenheid

“Ik geef nu op precies dezelfde manier leiding als ik deed aan boord van een onderzeeboot”, vervolgt Krijgsman. “Als het niet nodig is direct te beslissen, dan gun ik het proces de tijd. Ik streef naar een gezamenlijke betrokkenheid. Ik wil dat iedereen weet wat er gebeurt, ook technici die de neiging hebben in hun eigen gebied te blijven. Dat iedereen meedenkt voor ik een beslissing neem. Alleen wanneer iets urgent is, beslis ik direct, net als aan boord. Als je water maakt, kun je niet eerst gaan overleggen.”

Of hij vertrouwen heeft in een innovatiepartner, stelt Krijgsman vast als een Zuid-Europeaan, besluit hij. “Je wilt weten of iemand er echt voor gaat en dat het geen formalistische samenwerking wordt met discussies over euro’s. Het is heel intuïtief. Elkaar over jezelf vertellen, tijdens een lunch met een glas wijn, is de beste manier om erachter te komen of een innovatiepartner er echt met zijn hart in gaat. Eigenlijk zoals we net hebben gedaan.”

Onderwerpen
Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Betabanen

Maritiem Nederland

Welkom op de site van Maritiem Nederland, hét opinie- en vakblad voor de gehele maritieme sector in Nederland.

Editie MN 09-2018

Partners Maritiem Nederland