Techniek&innovatie

Geert van Voorn, managing director Peters Shipyards:


‘Partnership, ik blijf het herhalen’

Branche: Scheepsbouw | Auteur: Mark van Baal | Publicatiedatum:

Innoveren is volgens Geert van Voorn (55), managing director van Peters Shipyards, de enige manier om te overleven als Nederlandse scheepswerf. Die visie resulteerde in de ‘Greenstream’, een binnenvaartschip dat draait op aardgas. De toekomst is volgens Van Voorn aan partnerships in een virtuele werf. “Er zijn weinig mensen die dit echt begrijpen.”

Het moet geen ego-interview worden”, waarschuwt Geer t van Voorn, managing director van Peters Shipyards (110 medewerkers in Kampen en 150 in Korçula in Kroatië). “Het idee dat we het met z’n allen doen, willen we graag houden.” Op tafel staat een schaal met broodjes haring en een schaal met kibbeling. Vrijdag is visdag op de werf.

‘Het idee dat we het met z’n allen doen, willen we graag houden’ 

In 2003 namen Geert van Voorn en Pier Meinderts, technisch directeur, de aandelen van de scheepswerf over. Directeur worden in loondienst was geen optie voor het ondernemersduo. “Daarvoor was de uitdaging te groot.” Wie waarde toevoegt aan een bedrijf, wil daarvoor nu eenmaal meer terugzien dan een maandelijks salaris. “We hadden ons daarvoor wel al eens te pletter gewerkt en aan het eind van de dag vervolgens niets overgehouden. We zagen dat er een transitie in de Nederlandse scheepsbouw mogelijk was.”

Die transitie moet volgens de ondernemers komen door innovatie. “We zijn met de reparatie gestopt, omdat die de nieuwbouw te veel verstoorde. We brachten focus, structuur en innovatie aan. Als we dat niet gedaan hadden, dan hadden we hier niet meer gezeten. Op engineering zat anderhalve man en een paardenkop, nu zit er een club van veertien.”

Ultieme voorbeeld

De binnenvaart is minder innovatief dan Van Voorn zou willen. Binnenvaartschepen zien er al honderd jaar hetzelfde uit, vertelt hij, met als ultiem anachronisme de stuurhut aan de achterkant, omdat daar honderd jaar geleden het roer moest worden bediend. “Dat is echt de reden, triest hè.”

Buiten ligt het ultieme voorbeeld van innovatie: het binnenvaartschip Greenstream, dat vaart op aardgas en in maart op Peters Shipyards in Kampen te water is gelaten. Van Voorn somt de milieuvoordelen op: meer dan 25 procent minder CO2-uitstoot, 80 procent minder NOx, geen zwavel en 99 procent minder roet, volgens hem het belangrijkste voordeel voor Nederland. Het stuurhuis zit boven de boeg. Op het achterdek staan twee LNG-opslagtanks en twee twintigvoetcontainers met vier gasmotoren die aardgas omzetten in elektriciteit voor de twee elektrisch aangedreven schroeven.

Al deze innovaties kwamen tot stand in samenwerking met andere bedrijven, vertelt Van Voorn. Vripack, een jachtontwerper in Sneek, tekende bijvoorbeeld de romp. “Elk ontwerp begint met een goed onderwaterschip. Door de brug voorop en de tanks en de power packs achterop te zetten, konden we een betere trim realiseren.”

Met een visitekaartje illustreert Van Voorn hoe een ouderwets schip met de boeg hoger dan het achterschip schuin door het water gaat en zo meer weerstand ondervindt. “Als het schip even keel, horizontaal, ligt, krijg je een veel efficiëntere voortstuwing.” Schepen met ankerkluizen in de boeg, een andere veroorzaker van waterweerstand en daarmee onnodig brandstofgebruik, worden tot Van Voorn verbazing ook nog steeds gebouwd. “Op jaarbasis is dat serieus geld. We brachten die pockets boven de waterlijn.” C-nautical in Sappemeer ontwikkelde hiervoor een nieuwe ankerlier. “Er zit heel veel engineering- geld in dit schip”, vertelt Van Voorn. Sandfirden Technics engineerde en leverde de Scania gasmotoren en Cryonorm de LNG-tanks, waar het aardgas op -162°C vloeibaar wordt houden. Tankerrederij Interstream Barging haalde Shell over de streep en hielp bij het overtuigen van de instanties.

Vertrouwen

Wanneer Van Voorn over innovatie praat, ligt het woord partnership in zijn mond bestorven. “Je moet het met elkaar doen, voor één bedrijf is het te groot. Als we alle ontwikkeling zelf moeten doen, dan kunnen we ophouden. Alles gaat en staat met vertrouwen.” Sommige partners engineerden voor eigen rekening. “Als je echt partner bent, dan doe je dat. Sandfirden heeft bijvoorbeeld veel voor eigen rekening gedaan, omdat ook zij de potentie zagen. Partnership, ik blijf het herhalen.”

De partners en rederijen overtuigen van dit nieuwe schip was geen probleem, vertelt Van Voorn. Daar zitten tenslotte technische mensen die een overtuigend technisch verhaal begrijpen. De grootste drempel om dit schip te laten varen was zonder twijfel de regelgeving van de verschillende overheden. Er is namelijk helemaal geen regelgeving voor LNG-schepen. Medewerkers van Peters Shipyards reisden verschillende keren naar Straatsburg om Europese ambtenaren te overtuigen. “We moesten heel veel praten. Je moet het technisch onderbouwen. Gelukkig hebben we hier mensen die er veel meer verstand van hebben dan ik.” De pioniers moesten de wetgevers overtuigen dat LNG minder branden milieugevaarlijk is dan scheepsdiesel. Omdat Europese overheden de voordelen van hun nieuwe schepen inzagen, vooral voor milieu en smog, kregen de eerste vier schepen een uitzonderingspositie op de Europese waterwegen.

Het schip kost bijna twee miljoen meer dan een conventioneel schip, maar dat verdient de rederij door de lagere brandstofkosten in vijf jaar terug, verzekert Van Voorn. “Bovendien wordt scheepsdiesel steeds duurder, helemaal als de zwavel er straks helemaal uit moet.”

Eigen input

Van Voorns visie is om schepen met meerdere partners te ontwerpen in een virtuele omgeving, waarin iedere partner zijn eigen input levert. De computers bevatten niet alleen een virtueel schip, maar ook een virtuele werf en virtuele logistiek. De essentie is dat hoe meer je virtueel voorbereidt en hoe meer je virtueel leert, hoe beter het schip en hoe efficiënter de productie. “Het gaat erom het complete proces in een virtuele omgeving te krijgen. Er zijn weinig mensen die dit echt begrijpen. Door op die manier heel veel engineering te doen, krijg je het betere schip en lukt het bijvoorbeeld ook de hoeveelheid staal met dertig procent terug te brengen. Het beste onderdeel is geen onderdeel.”

In maart ging de Greenstream te water in Kampen. Deze op LNG varende binnenvaarttanker is een primeur voor Shell en is de eerste van twee nieuwe binnenvaarttankers op LNG die Shell gaat charteren.“Als je het proces heel goed beheerst, dan kun je bovendien het aantal uren omlaag brengen. Veel rederijen gingen naar China. Dat heb ik altijd geweigerd. Dat is het begin van het einde. Het is heel simpel. De kosten van een schip zijn een optelsom van loonkosten maal uren plus de kosten van componenten. De loonkosten in China kunnen wel lager zijn, maar als je drie, vier keer zo veel uren nodig hebt, wat is dan nog het verschil?”

“Ik ben een fietsenmaker”, zegt Van Voorn over zijn opleiding. Hij deed mts werktuigbouwkunde in Groningen en ging werken in de scheepsbouw. Een van zijn eerste klussen was het engineeren van een kotter voor een Urker visser. De hts maakte hij niet af. Vergeleken bij de praktijk was de hts veel te academisch.

Zeilen

Na enig aandringen vertelt Van Voorn over zijn privéleven. “Ik heb het liever over het bedrijf dan over mezelf.” Hij ontmoette zijn vrouw ruim dertig jaar geleden aan de rand van het Paterswoldsemeer. “Het was koud en slecht weer”, herinnert hij zich. “We zagen haar ouders omgaan met hun nieuwe catamaran.” Hun dochter wilde graag het water op en stapte bij Van Voorn aan boord. “We hebben sindsdien heel veel gezeild, Texel, Paal Zestien, De Cocksdorp. Dat doen we nog steeds.”

Zeilen is er vorig jaar niet van gekomen. Van Voorn kan zich gemakkelijk verliezen in zijn werk. “Als ik opportunities zie, dan ga ik daar achteraan. Vroeger was je met twee of drie dingen bezig en gingen er twee door en met een beetje pech de derde ook. Nu ben je met twintig dingen bezig en hoop je dat er één of twee van doorgaan.” Na een jaar dag en nacht werken gingen Van Voorn en zijn vrouw een maand op vakantie. “De eerste week heb ik alleen maar geslapen.” Hij hoefde aan de andere kant van de wereld niet dagelijks contact met de werven te houden. “Dat hoeft niet. Het draait niet om mij.” 

Onderwerpen
Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Betabanen

Maritiem Nederland

Welkom op de site van Maritiem Nederland, hét opinie- en vakblad voor de gehele maritieme sector in Nederland.

Editie MN 09-2018

Partners Maritiem Nederland