Techniek&innovatie
Surveyboot Sonans van waterbouwer Van Oord.

Met snelvarende werkboten de wereld over

Branche: Scheepsbouw | Auteur: Mark van Baal | Publicatiedatum:

De jonge onderneming DutchWorkboats levert snelle survey- en crewboten tot 15 meter, waaronder een surveyboot aan baggerconcern Van Oord. Maritiem Nederland voer mee met de 'Sonans' op de Merwede.

Wanneer schipper Wim Leenman de gashendel openzet, wankelen de drie staande passagiers even. In korte tijd brengt de sterndrive voortstuwing de snelheid naar 45 kilometer per uur. De ‘Sonans’, een aluminium surveyboot van baggerconcern Paans Van Oord, passeert een binnenvaartschip dat stil lijkt te liggen. Leenman drukt op een knop om een trimflap uit te zetten, waardoor de boot recht in het water komt. In de verte torent een tiental bouwkranen uit boven de scheepsbouwindustrie van Werkendam, de thuishaven van Paans Van Oord. Een binnenvaartschip met kolen en een duwcombinatie met zes duwbakken zakken de Merwede af.

Aangenaam

De schipper zit comfortabel in een luchtgeveerde stoel. Buiten is het waterkoud. In de cabine is het aangenaam achter dubbel glas. Het geluid van de dieselmotor op het achterschip is nauwelijks hoorbaar.

‘Waterbouwers moeten trots zijn op deze boten. Zoals een toerist in een ver oord trots is op een KLM-toestel of een flesje Heineken op de bar’

“We kunnen met deze snelheid binnen drie kwartier onder de Van Brienenoordbrug zijn”, zegt Leenman enthousiast. “Over de weg kunnen we binnen 2,5 uur overal in Nederland in het water liggen”, vult zijn collega Jan Holdermans aan. De Sonans is 7,85 meter lang en weegt minder dan 2.750 kilo. De boot past daardoor op een trailer, die door een terreinwagen kan worden getrokken en slechts een scheepshelling nodig heeft om de boot te water te laten. “Wanneer we naar een werk moeten, hoeven we alleen maar te kijken waar de dichtstbijzijnde helling is. Vroeger moesten we een takel regelen.”

Surveyor Holdermans zit achter de schipper aan een bureau met drie beeldschermen. Tussen hen in staat een koffiezetapparaat. “Je zit toch als een vorst zo”, zegt de boomlange Holdermans met een grote glimlach. De schipper en de surveyor zijn zo blij met hun nieuwe werkboot, dat ze niet uitgepraat raken over de voordelen die de boot heeft ten opzichte van hun vorige surveyvaartuig, de dertien jaar oude ‘Vliet’, die met enkel glas en lawaaiige buitenboordmotor en dieselgenerator een stuk minder comfortabel was. De brandstofkosten zijn gehalveerd, vervolgt Leenman. Terwijl de boot door zijn twee keer zo hoge snelheid in een dag op het water twee keer zo veel kilometers kan afleggen.

Dankzij de snelle verplaatsingen over land en water hebben schipper en surveyor sinds oktober 2013, toen de boot in de vaart kwam, al de bodems van de Westerschelde, de Oosterschelde, de Nederrijn bij Arnhem en de zeebodem bij de Tweede Maasvlakte in kaart gebracht, om een paar voorbeelden te noemen.

Nauwkeurig

De romp van de boot is zo ontworpen dat er ondanks de snelheid geen luchtbellen langs het seismische meetapparaat in de bodem stromen. Holdermans laat zien hoe nauwkeurig deze zogenoemde multibeam onder de boot meet. Hij tovert een paar 3D-plaatjes op een van de drie schermen te voorschijn. Iedere dukdalf en iedere oneffenheid is te zien. “Kijk, hier zie je een kabel op de bodem in de Westerschelde blootliggen”, zegt hij, “en hier zie je een auto op de bodem naast de Handelskade in Dordrecht liggen.” Het peilen van een bodem kan de Sonans op 30 tot 35 kilometer per uur, bijna twee keer zo snel als voorheen.

Schipper en surveyor kunnen met 30-35 km/u de zeebodem in kaart brengen.Achter de schipper staat ondernemer Rob Voskuil over het water te kijken. Zijn bedrijf DutchWorkboats ontwierp en bouwde de Sonans in nauw overleg met een team van Paans Van Oord, dat een flink programma van eisen had opgesteld. Er zaten een aantal schijnbare tegenstellingen in, zoals een hoge snelheid en een laag geluidsniveau, en een laag gewicht en een hoog comfort. Bovendien moesten de nieuwste surveyapparatuur, computers, verwarming en airco worden gevoed zonder extra generator. DutchWorkboats was de enige leverancier die voor een goede prijs aan het hele programma van eisen kon voldoen, verklaart Peter Brand, projectleider namens Paans Van Oord. “We wilden maatbouw”, zegt hij.

Internationaal

De ondernemers Voskuil en Bruno Tideman begonnen DutchWorkboats anderhalf jaar geleden. Ze willen een internationaal merk bouwen rondom de wereldwijd vermaarde kwaliteit van de Nederlandse scheepsbouw. “Goede cascobouwers zijn er genoeg in Nederland”, zegt Voskuil. De ondernemers richten zich op snelvarende werkboten tot 15 meter. Dat kunnen surveyboten zoals de Sonans zijn, maar ook crewboten, die bijvoorbeeld baggerpersoneel, loodsen, bergers, militairen en windtubinemonteurs snel kunnen verplaatsen. Dit jaar leverde DutchWorkboats een aluminium crewboot, die 45 knopen vaart, aan een kustwacht in het Verre Oosten.

De entrepreneurs kozen relatief korte boten, die ze naar de wens van de klant laten ontwerpen en bouwen, aangezien grote werven dit deel van de scheepsbouwmarkt niet concurrerend kunnen bedienen. Grote werven bouwen of standaard of klantspecifiek, maar zijn dan al snel te duur. “Onze kracht ligt in vernieuwende basisontwerpen die we naar specifieke klantwensen en voor verschillende werkgebieden afbouwen”, zegt Voskuil. “Een crewtender voor de Nigeriaanse kustwacht kan dezelfde romp hebben als een werkboot voor de Maasvlakte, maar wordt anders afgebouwd en uitgerust.” Ze lieten de eerste boten bouwen bij Nederlandse werven en overwegen nu eigen productie. “Casco’s zullen we niet snel zelf gaan bouwen, maar zelf afbouwen is wel een overweging.”

Oersterk

Behalve in aluminium ontwerpt DutchWorkboats boten in HDPE (high-density polyethylene). Naast hun lage gewicht is het voordeel van beide materialen dat een boot kan worden opgebouwd uit op maat gemaakte platen zonder dat er een mal nodig is, wat bij polyester boten wel noodzakelijk is. HDPE kan net als aluminium aan elkaar worden gelast. “Deze boten worden gelast uit buizen en platen en zijn oersterk. Waterbouwers kunnen ze inzetten onder ruige omstandigheden.”

De ondernemers hebben grootse dromen. “Onze ambitie is dat DutchWorkboats in 2020 wereldwijd een household name is voor snelvarende werkboten tot 15 meter. Dat bedrijven die een werkboot nodig hebben, ons als eerste bellen.” Bovendien hoopt Voskuil dat hun merk dan bekend is om typische Hollandse eigenschappen als vernieuwend, degelijk, een strak design en toch niet te duur. Dat Nederlandse waterbouwers in den vreemde straks trots zijn wanneer ze een DutchWorkboat voorbij zien varen. Net zoals Nederlanders in een ver buitenland trots zijn als ze een KLM-toestel in de lucht zien of een flesje Heineken op een bar zien staan.

Onderwerpen
Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Betabanen

Maritiem Nederland

Welkom op de site van Maritiem Nederland, hét opinie- en vakblad voor de gehele maritieme sector in Nederland.

Editie MN 09-2018

Partners Maritiem Nederland