Techniek&innovatie
Het Campaign Runner concept van Sea Support wordt gratis bij MARIN getest.

Gratis testtijd voor innovatieve bedrijven


MARIN helpt maritieme starters op weg

Branche: Maritieme Cluster, Scheepsbouw | Auteur: Thomas van de Sandt | Publicatiedatum:

Voor kleine bedrijven met innovatieve ideeën op het gebied van maritieme techniek is het uitvoeren van dure modelproeven vaak een drempel voor verdere ontwikkeling. MARIN besloot daarom een handje te helpen en heeft zes bedrijven uit het mkb geselecteerd die gratis testtijd krijgen in een van de bassins van het Wageningse onderzoeksinstituut.

Het anderhalf jaar oude Rotterdamse bedrijf Sea Support heeft een idee dat het onderhoud aan offshore windmolens - een belangrijke kostenpost voor offshore wind - radicaal kan veranderen. Nu nog varen kleine schepen de monteurs vanaf de wal heen en weer, maar dat is duur, bij hoge golven vaak onmogelijk en weinig prettig voor de monteurs zelf. Vooral nu offshore windparken steeds verder op zee komen te staan, denkt de windindustrie na over mogelijkheden om het onderhoudspersoneel voor langere tijd op zee te houden, liefst zo comfortabel en veilig mogelijk en tegen een competitieve prijs.

Futuristisch

Het Campaign Runner concept van Sea Support maakt dat mogelijk. Het bedrijf ontwierp een futuristisch ogend schip dat geschikt is om voor een onderhoudsmissie enkele weken op zee te blijven. Het schip ziet eruit als een asymmetrische catamaran, met een lange hoofdromp en een kleinere outrigger. De smalle hoofdromp zorgt voor minder versnellingen, zodat het personeel minder last zal hebben van zeeziekte en het mogelijk is om veilig van het schip naar de windmolen te komen.

Het doorvoeren van radicale nieuwe ideeën in een kapitaalintensieve industrie vergt een lange adem en is niet voor elk klein bedrijf zomaar vol te houden

Probleem van een smalle romp is echter de stabiliteit in de golven. Vandaar de outrigger, een soort zijwieltje dat zorgt voor stabiliteit, maar de versnellingen niet te veel beïnvloedt. “Het resultaat is een schip met een relatief laag staalgewicht en vermogen, een goed comfort en bewegingsgedrag”, vertelt Simon Anink van Sea Support.

Het schip zelf is er echter nog niet, en de bouw is ook nog niet van start gegaan. De eerste anderhalf jaar van het bedrijf is alle aandacht uitgegaan naar het creëren van interesse in de markt, het vinden van beleggers, het opzetten van de supply chain en het onderhandelen met werven. In juli van dit jaar moeten de financiering en bouwcontracten rond zijn en kan de investeringsbeslissing genomen worden. De initiatiefnemers van Sea Support hebben zelf dan al tonnen van hun eigen geld geïnvesteerd.

Duidelijk is dat het doorvoeren van radicale nieuwe ideeën in een kapitaalintensieve industrie een lange adem vergt en voor lang niet elk klein bedrijf zomaar is vol te houden. “Je zit een beetje met het kip-ei-verhaal”, zegt Anink. “Investeerders willen graag zo veel mogelijk bewijs zien dat een idee echt werkt, maar om dat bewijs te leveren is ook weer een flinke investering nodig.”

Bottleneck

MARIN, bekend van zijn bassins voor modeltesten, komt nu met een initiatief om dat kip-ei-verhaal in ieder geval gedeeltelijk te doorbreken. Zes bedrijven uit het mkb krijgen dit jaar de kans om hun idee te testen bij het Wageningse onderzoeksinstituut, iets wat normaal gesproken vanwege de hoge kosten vaak een bottleneck is voor kleinere bedrijven. Zij krijgen elk twee weken testtijd en kunnen daarbij de hulp inroepen van de experts van MARIN. Elk testproject heeft een waarde van 40.000 euro.

Eind vorig jaar schreef MARIN een call uit, waarop twintig bedrijven reageerden. Sea Support is een van de zes uitgekozen bedrijven. Anink: “Voor ons komt dit op een uitstekend moment. Op deze manier kunnen we onze klanten en financiers laten zien dat het bewegingsgedrag van het schip inderdaad goed is.”

En dat is precies de bedoeling, meldt Bas Buchner, directeur van MARIN. “Wij stimuleren iedereen om aan het eind van hun proefperiode hun klanten bij MARIN uit te nodigen. Na de modeltests kan het snel gaan, dat bewijst onder meer O-foil.” Dit nieuwe aandrijfsysteem, gebaseerd op de bewegingen van een dolfijnstaart, is eind 2012 op een vergelijkbare manier bij MARIN getest. Sinds november 2013 is het eerste schip met O-foil voortstuwing in de vaart.

Na het succes met O-foil besloot MARIN om structureel kleine bedrijven de kans te bieden om hun ideeën te testen. In eerste instantie was het onderzoeksinstituut van plan om twee keer per jaar een call uit te schrijven voor drie projecten, maar vanwege de kwaliteit van de inschrijvingen is besloten om na de eerste call al alle zes de plekken voor 2014 toe te kennen. De uitgekozen bedrijven mogen hun tests uitvoeren in het Concept Basin (200 meter lang, 3,8 meter breed en diep). Dit bassin wordt momenteel uitgebreid met een nieuwe golfopwekker, sleepwagen en een eigen werkplaats. Als het scheepsmodel niet past in het Concept Basin, zoals bij Sea Support het geval is, is er ook nog de mogelijkheid om naar een ander bassin uit te wijken.

Inkomsten

De kennis die tijdens de proeven wordt opgedaan is voor de mkb’er zelf. MARIN, dat 90 procent van zijn inkomsten uit de markt moet halen, krijgt ook geen overheidssubsidie voor het initiatief. Wat krijgt het er dan wel voor terug? Buchner: “Wij willen graag al in een eerder stadium meedenken met bedrijven met innovatieve ideeën, ook binnen het mkb. Dit is onze manier om iets terug te doen. Bovendien is het gewoon leuk voor onze projectleiders. De maritieme wereld wordt over het algemeen niet als innovatief beschouwd, maar als je naar deze ideeën kijkt, merk je daar niks van.”

Het MonoBaseWind-conceptDe geselecteerde projecten zijn inderdaad stuk voor stuk vernieuwend. Zo biedt MonoBaseWind een hele nieuwe manier om grote windturbines in diep water te installeren. Het systeem bestaat uit een ronde base met een diameter van ongeveer 40 meter waar de windturbine met een poot doorheen steekt. Op locatie zakt de poot naar de bodem door de ballasttanks in de voet te vullen. Staat de turbinevoet eenmaal op de bodem, dan wordt de base geballast en zakt ook deze naar de bodem. De base en de voet samen bieden een stevig fundament om de zware condities op zee te weerstaan. Het grote voordeel van het concept is dat het mogelijk is om de fundatie al in de haven op te bouwen, waardoor dure kraanschepen niet meer nodig zijn.

 Vleugels

Een ander voorbeeld is scheepsontwerper Van Oossanen Naval Architects, die twee technieken combineert om de weerstand van een schip te verminderen en het zeegangsgedrag te verbeteren. Het gaat om een vleugel onder het voorschip (de Foil Assist) en onder het achterschip (de Hull Vane) die zorgen voor een lift en daarmee een verminderde weerstand, maar ook voor een reductie van de verticale bewegingen in kopgolven.

“De testtijd bij MARIN is voor ons een goede gelegenheid om de haalbaarheid van het systeem te toetsen”, vertelt Niels Moerke, directeur van Van Oossanen Naval Architects. “Het grote voordeel is dat we in de tank verschillende settings in korte tijd kunnen testen. Wij doen ook veel CFD-analyses (Computational Fluid Dynamics, red.), maar één zo’n analyse duurt vanwege de enorme hoeveelheid rekenwerk een paar dagen. Dit is voor ons dus een zet in de goede richting.”

Dat is voor Buchner precies waar het MARIN-initiatief om draait. “Uiteindelijk hoop ik natuurlijk dat al deze concepten daadwerkelijk zullen worden toegepast, maar het initiatief is al geslaagd als we deze innovatieve bedrijven een stap verder kunnen helpen.”

Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Betabanen

Maritiem Nederland

Welkom op de site van Maritiem Nederland, hét opinie- en vakblad voor de gehele maritieme sector in Nederland.

Editie MN 09-2018

Partners Maritiem Nederland