Techniek&innovatie

Nieuwe monotower van NAM draagt bij aan energietransitie


Gasproductie op zon en wind

Branche: Offshore | Auteur: John Ekkelboom | Publicatiedatum:

Vanuit Schiedam vertrekt binnenkort een nieuw gasplatform van de NAM naar een maagdelijk gasveld op de Noordzee. Na installatie, het boren van de putten en de aansluiting daarop kan deze onbemande monotower eind 2018 van start gaan. Dankzij de windturbines en zonnepanelen aan boord verloopt de gasproductie volledig op eigen kracht.

Op de werf van HSM in Schiedam wordt de laatste hand gelegd aan de L13 FI, het nieuwste, vier etages tellende gasplatform van de NAM. In mei begint de reis naar een locatie ongeveer 60 kilometer ten noordwesten van Den Helder in de Noordzee waar eind volgend jaar de gaswinning zal beginnen.

‘Van alle fossiele brandstoffen is gas nog steeds de meest schone met de laagste CO2-uitstoot’

Voordat de productie van start gaat, worden eerst ter plekke de nodige voorbereidingen getroffen om de monotower te installeren en aan te sluiten op het relatief kleine gasveld. “We beginnen met het plaatsen van deze 40 meter lange pijler die 30 meter de zeebodem ingaat”, vertelt Julius Ansenk wijzend naar een enorme metalen buis op de HSM-werf. Hij is projectmanager van de NAM. “Normaal wordt zo’n gevaarte erin geheid, maar nu gebeurt dit voor het eerst met een vibrohamer die de pijler vastpakt en de zeebodem in trilt. Dit gaat sneller, efficiënter en maakt minder lawaai, waardoor zeedieren minder overlast zullen ondervinden. Ingenieurs die aan de Borssele windfarm werken, zullen straks meekijken omdat ook zij deze techniek willen toepassen.”

Krachtige stofzuiger

Na het plaatsen van de pijler en het monteren van de bovenbouw kan het boren van de productieputten beginnen. Hoewel de L13 FI over zes slots beschikt, worden in eerste instantie slechts drie putten geboord en aangesloten. Het testen van het systeem is niet meer nodig omdat dit al uitgebreid op de HSM-werf is gedaan, ook in samenwerking met de controlekamer in Den Helder die de monotower gaat aansturen.

De dagelijkse productie zal in de beginjaren ongeveer 1,5 miljoen m3 bedragen, goed voor 275.000 huishoudens. Volgens plan zal het platform twintig jaar actief blijven, wat neerkomt op een totale opbrengst van circa 2,5 miljard m3. Het gewonnen natte gas gaat door leidingen via het K15-platform naar het K14-behandelstation, dat meerdere productieplatforms bedient. Ten slotte komt het opgewerkte gas wederom door leidingen aan land bij Den Helder.

NAM-directeur Gerald Schotman. Foto: John EkkelboomDe productie doet de nieuwe monotower geheel op eigen kracht. Bovenop staan namelijk twee kleine windturbines van 2,5 kilowatt per stuk en 72 zonnepanelen die elk 95 wattpiek opleveren. Dit hybride systeem, dat is ontworpen door TSS4U in Eindhoven, heeft een continu vermogen van 1400 watt. Dat is vergelijkbaar met dat van een krachtige stofzuiger. De capaciteit is berekend op zes putten. De beperkte energiebehoefte is mogelijk door de toepassing van LED-verlichting - totaal 12 watt - en het weglaten van bepaalde veiligheidsvoorzieningen die normaal nodig zijn voor bemanning en helikopterbezoeken. Het platform werkt immers autonoom. Jaarlijks tweemaal een bezoek per boot met het de walk-to-work-vessel ‘Kroonborg’ voor onderhoud is voldoende.

Back-up batterijen

Jeroen Bijl, accountmanager Europa bij TSS4U, legt uit dat de zonnepanelen van het type TSM95EX zowel ATEX- als IECEx- zijn gecertificeerd volgens de laatste standaarden. “Dit is een voorwaarde omdat ze hier worden toegepast in een explosiegevaarlijke omgeving.” De panelen zijn aan de voor- en achterkant voorzien van speciaal glas. Per module zitten er 36 fotovoltaïsche cellen in. Vanwege de kleine beschikbare ruimte op het platform is gekozen voor hoog efficiënte monokristallijn cellen die door hun ronde hoeken ook net iets meer oppervlakte hebben dan die van polykristallijn.

Bijl zegt dat een hybride systeem noodzakelijk is omdat er in de zomer veel zon en weinig wind is en in de winter juist andersom. “Maar laat zowel de wind áls de zon het afweten, dan kan de productie gewoon doorgaan dankzij de back-up van onderhoudsvrije VRLA-batterijen. Deze leveren voldoende stroom om vijf dagen 1400 watt te leveren. Zijn ook die batterijen bijna leeg, wat waarschijnlijk nooit voorkomt, dan stopt eerst de gasproductie en blijven bijvoorbeeld de navigatieverlichting en de communicatie gewoon functioneren.”

Klimaatakkoord

De nieuwe monotower past volgens NAM-directeur Gerald Schotman mooi in de ingeslagen weg van de transitie naar duurzame energiebronnen, die aansluit op het klimaatakkoord van Parijs en die streeft naar een beperking van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 80 procent of meer in het jaar 2050. “Als NAM hebben we 175 gasvelden op land en zee. Ongeveer 30 procent produceren we op zee. Van alle fossiele brandstoffen is gas nog steeds de meest schone met de laagste CO2-uitstoot. Daarom is het belangrijk om tijdens die energietransitie het aardgas te benutten en tegelijkertijd duurzame energie-mogelijkheden te onderzoeken, te ontwikkelen en aan te jagen, zoals wind, zon en geothermie. Het is natuurlijk van groot belang dat we in die overgangsfase gas kunnen blijven leveren en ook de wijze van winning daarvan innoveren. Zo maak je de energietransitie sneller en goedkoper.” Schotman benadrukt dat bij nieuwe kleine gasvelden in de Noordzee - “We exploreren nog steeds” - de NAM in de toekomst alleen duurzame platforms zal inzetten van het type L13 FI. 

Protectionistisch

Voor HSM was de bouw van de L13 FI een welkome opdracht, laat directeur Jaco Lemmerzaal weten. Hij doelt op het kelderen van de prijzen voor gas en olie in de afgelopen jaren, met als gevolg dat er nauwelijks meer projecten zijn voor de winning van deze fossiele brandstoffen. De L13 FI is de vijfde monotower die HSM voor de NAM heeft gebouwd. De eerste vier werden alweer in 2007 afgeleverd. De afgelopen tien jaar is het concept van dat viertal doorontwikkeld en hebben de windturbines en zonnepanelen van de nieuwste versie een veel hogere opbrengst en is de energiebehoefte van het platform fors afgenomen.

Lemmerzaal hoopt uiteraard dat de NAM nog vaker een beroep op zijn bedrijf zal doen voor de bouw van monotowers. Echter de nadruk zal volgens hem voor HSM meer komen te liggen op offshore windprojecten, waar steeds meer vraag naar is. “Helaas is die markt vooral in Groot-Brittannië zeer protectionistisch. Als buitenlands bedrijf kom je daar nauwelijks tussen, wat voor ons erg lastig is omdat juist daar de komende jaren veel in offshore wordt geïnvesteerd. Desondanks hebben we inmiddels enkele mooie projecten gescoord. Bovendien gaan we in Nederland voor twee grote windmolenparken voor de Zeeuwse kust bij Borssele de transformatoren met jacket en platform leveren die de laagspanning omzetten naar hoogspanning. Zo dragen ook wij steeds meer bij aan de noodzakelijke energietransitie.”

Onderwerpen
Deel deze pagina
Betabanen

Maritiem Nederland

Welkom op de site van Maritiem Nederland, hét opinie- en vakblad voor de gehele maritieme sector in Nederland.

Editie 4 - 2017

Partners Maritiem Nederland