Carrière
De Furia III mk2 van CLAFIS Private Energy Solar Boat Team finisht op draagvleugels. Foto: Dong Energy Solar Challenge

Dong Energy Solar Challenge:


Snelheid en rendement groeien met iedere editie

Branche: Jachtbouw & Watersport, Scheepsbouw | Auteur: Hans Buitelaar | Publicatiedatum:

Het was een strijd tussen beproefde technologie - voor zover je daar bij zonneboten van kan spreken - en een gloednieuw technisch ontwerp. Maar zoals dat tweejaarlijks gaat bij de pioniers van op zonne-energie aangedreven boten, vielen beide in de prijzen.

Zonne-energie als krachtbron is zo goed als klaar voor de recreatievaart, bleek tijdens de vijfde editie van de Solar Challenge van Groningen naar Leeuwarden. Drie V-20 productieboten volbrachten de race, terwijl de pioniers met geavanceerde ontwerpen snelheden van 45 kilometer per uur wisten te halen.

In de plensbuien van de finaledag van de Dong Energy Solar Challenge werd goed duidelijk hoeveel verschil het maakt als de elektrische installatie op een zonneboot maximaal vermogen uit de beschikbare zonnekracht haalt en minimaal rendementsverlies kent tussen zonnepaneel en aandrijving. De boten van CLAFIS Private Energy Solar Boat Team hadden in de plensregen op de Noorder Stadsgracht in Leeuwarden nog genoeg vermogen om vliegend op draagvleugels over de finishlijn te racen. Andere deelnemers hadden alle reserves aangesproken en putten maar weinig vermogen uit het grijze daglicht. Ze dobberden over de finishlijn.

Accucapaciteit

De wereldtop in zonneboottechniek presenteerde zich tussen 28 juni en 5 juli op de vaarten van Noord-Nederland. Met de start in het recreatiedorp Blauwestad in de provincie Groningen, voerde de wedstrijd tussen ontwerpteams en hun vaartuigen op zonnekracht in zeven etappes langs Groningen, Zoutkamp, Drachten, Sneek en Harlingen naar de finish in Leeuwarden. 38 teams uit onder meer Brazilië, Bahrein, Finland, Indonesië en China ontwikkelden zonneboten binnen de kaders van de wedstrijdregels. De boten hebben een accu aan boord. Die mocht opgeladen zijn bij de eerste start bij Blauwestad, maar mocht gedurende de rest van het evenement alleen de zon gebruiken om opnieuw elektrische energie op te slaan. Tijdens de etappes gebruiken de stuurmannen de extra energie van de accu naast de direct door de zon geleverde energie om wat sneller te kunnen varen. De beschikbare accucapaciteit gelijkmatig verdelen over de te varen afstand is daarbij het kunststukje dat de stuurmannen met behulp van de walteams moeten leveren.

“Onze boot liep tijdens de derde etappe vol”, vertelt student Scheepsontwerp Leonardo Sallis (23) van Equipe Solar Brazil. “Die dag zijn we niet gefinisht, zodat we in de competitie achterop lopen. Maar behalve die pech blijkt onze boot, 230 kilo zwaar inclusief stuurman, het heel goed te doen.” Zijn professor Alexandre Alho doet al voor de vierde keer mee, met steeds een andere groep studenten. “Hier kunnen we het opnemen tegen de wereldtop op het gebied van varen op zonne-energie”, meldt hij.

Friese Poort Sneek komt over de finish. Foto: InfostroomHet wereldkampioenschap voor zonneboten kent vier hoofdklassen plus een aantal extra evenementen en prijzen. Editie 2014 kent voor het eerst een eenheidsklasse, waarbij de teams in boten van hetzelfde type het tegen elkaar opnemen. Dit is de V20, een kant-en-klare draagvleugelboot op zonne-energie zoals het jachtontwerpersbureau Vripack deze ontwikkelde. Het bureau stelde drie van de vroege bouwnummers van dit type beschikbaar voor deelnemende teams. De V20 is inmiddels ook gewoon te koop voor particulieren die op individuele basis aan zonnebootraces willen meedoen. De eenheidsklasse staat toe dat deelnemers hun eigen schroef ontwikkelen en veranderingen aanbrengen in het profiel van de draagvleugels.

Daarnaast zijn er de klassen Challenge A en B, waarbij de organisatie de zonnepanelen beschikbaar stelt, maar de teams hun eigen boten ontwikkelen met die standaard zonnepanelen als krachtbron. De ‘formule 1 van de zonneboten’ is de Topklasse, waarin boten uitkomen die helemaal van romp tot gashendel zijn ontwikkeld door de teams. De enige restrictie die de organisatie stelt, is een maximum vermogen van 1750 watt aan vermogen van de zonnepanelen in deze klasse. Zo blijft de wedstrijd spannend: het gaat erom dat vermogen zo efficiënt mogelijk in voortstuwing om te zetten op een boot die ten minste 1 persoon kan vervoeren.

Regelelektronica

“Wij varen dit jaar met de doorontwikkelde versie van de boot waarmee we twee jaar geleden ook al in de Solar Challenge uitkwamen”, vertelt Danny Bokma van team CLAFIS. “Alle elementen zijn belangrijk: hydrodynamica, gewicht, opbrengst van de zonnepanelen en vooral de regelelektronica die het vermogen met een minimum aan rendementsverlies overbrengt op de schroef. Dat hebben wij in iedere editie van de tweejaarlijkse race verder ontwikkeld, waardoor we nu als snelste finishen. We hebben als team heel veel respect voor de prestatie van andere teams, zoals dat van de TU Delft, dat een heel innovatieve boot heeft ontwikkeld.”

Met twee draagvleugels, één voor en één achter, was het varen op de ‘Boot 2014’ van het TU Delft Solar Boat Team evenwichtskunst. Het slechte weer op de dag van de laatste etappe werd de Delftse studenten fataal: ze sloegen om door de wind. Het uitwaaierende oppervlak aan zonnepanelen, hoog boven het water op twee dunne dragers, werd door de wind gegrepen en de boot kwam ondersteboven te liggen. De rest van de afstand naar Leeuwarden voer de boot veel langzamer, met de romp in het water. Hun tweede plek werd uiteindelijk een vierde. Wel werd de boot bekroond met de designprijs.

Voor meer informatie en uitslagen: www.dongsolarenergychallenge.nl

Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Betabanen

Partners Maritiem Nederland