Carrière

Maritieme sectoren nog steeds vooral mannenwereld


Gapend gat in beloning en carrièrekansen

Auteur: Janny Kok | Publicatiedatum:

Met een vrouwelijke minister van Defensie en diverse vrouwelijke directieleden van havenbedrijven, scheepswerven en reders, zou je zeggen dat de emancipatie in Nederland is voltooid. Vrouwen krijgen gewoon kansen, en als ze die niet grijpen dan zit hem dat in een verschil tussen man en vrouw dat er simpelweg gewoon is. Of ligt het subtieler?

Maritiem Nederland-hoofdredacteur Jan Spoelstra schrikt niet terug voor het poneren van een prikkelende stelling: “Persoonlijk ben ik van mening dat emancipatie in Nederland is voltooid. Er zijn volop vrouwen aan de top.” Desondanks worden er voor vrouwen nog steeds blokkades opgeworpen om de top te bereiken en is er een loonverschil van gemiddeld 18,5 procent tussen vrouwen en mannen in vergelijkbare functies.

De laatste tijd is er opvallend veel aandacht in de media voor vrouwen op de arbeidsmarkt, hetgeen ingegeven kan zijn door het dreigend tekort aan werkenden door de toenemende vergrijzing van de beroepsbevolking. In zo’n situatie gaan HR-managers en headhunters op zoek naar niches in het aanbod op de arbeidsmarkt. Al doende blijken vrouwen in beeld te komen en krijgen ze steeds meer kansen om vacatures in het midden- en seniormanagement op te vullen. Het blijkt alleen nog niet te lukken de in 2006 ingestelde wet- en regelgeving op gelijke beloning in praktijk te brengen. Het internationale verbond van vakbonden ITUC stelde door onderzoek vast dat de loonverschillen tussen mannen en vrouwen in Nederland gemiddeld 18,5 procent zijn. Dat is meer dan het EU-gemiddelde van 16,2 procent en het wereldwijde gemiddelde van 18,4 procent. Het Centraal Bureau voor de Statistiek en de Emancipatiemonitor 2012 registreerden dat loonverschillen heel langzaam worden ingelopen, maar dan nog blijft het bedroevend dat vrouwen gemiddeld ruim 80 procent van het bruto-uurloon van mannen verdienen.

‘Je moet investeren in mensen, niet vanuit berekendheid, maar uit echte interesse en daarmee zakelijk en zorgvuldig omgaan’

Puzzel

“Dit soort onderzoeken zijn voor ons aanleiding om vragen te stellen over hoe het zit met loonverschillen in onze organisatie”, zegt algemeen directeur Machiel van der Kuijl van de verladersorganisatie EVO desgevraagd. “Het ziet er bij ons beter uit dan de verschillen die de onderzoeken aangeven. Het gaat er in alle gevallen om de juiste man of vrouw op de juiste plek te hebben. De beloning moet natuurlijk passend zijn, al gaat het ook daar om geven en nemen.”

Van der Kuijl vergelijkt de organisatiestructuur met een puzzel, waarin alle stukjes - lees medewerkers - moeten passen om kwalitatief goed werk te leveren. Daarbij gaat het om motivatie en betrokkenheid en niet of functies door mannen of vrouwen worden vervuld. “Misschien is het een verkeerd voorbeeld, maar er zijn mensen die zeggen dat ze carrière willen maken, terwijl ze het als een ‘baantje erbij’ doen om extra met vakantie te kunnen. Wij hebben ongeveer 160 mensen in onze organisatie die het met elkaar moeten doen. Het is in feite een puzzel die we met elkaar maken. Bij EVO gaat het om een bijzondere organisatie. EVO is een vereniging, maar ook een bedrijf dat maatwerk wil leveren aan zijn doelgroep. Dat doen we met mensen met een hoog niveau aan professionaliteit.”

Van der Kuijl constateert dat in de afgelopen vijf à tien jaar over de hele linie behoorlijk wat veranderd is in het wensenpakket voor arbeidsvoorwaarden. De combinatie werk en privésituatie speelt in toenemende mate een rol bij vrouwen en mannen. Zijn advies: “Kom bij je leidinggevende tijdig met zaken die thuis moeten worden geregeld om te zien wat de mogelijkheden bij de werkgever zijn.”

Superorganisatoren

Grofweg komt het commentaar uit de kringen van Women’s International Shipping & Trading Association (WISTA) erop neer dat vrouwen superorganisatoren moeten zijn om de rollen van carrièrevrouw, echtgenoot en - in voorkomende gevallen - moeder goed te combineren. Het gaat daarbij om strak timemanagement, waarover een WISTA-lid zegt: “Het is een kwestie van prioriteiten stellen, een hoop uit handen geven en het jezelf zo makkelijk mogelijk maken.” Dat gebeurt in haar geval door de kinderen twee dagen naar de crèche te brengen, twee dagen passen de oma’s op en één dag staat als mammadag ingepland. Andere hulp komt van een werkster en een klusjesman voor huis en tuin.”

Dat is maar een voorbeeld van hoe werk en privé goed georganiseerd kunnen worden. De tip ‘probeer niet te kiezen wees flexibel’ is bruikbaar, maar dan nog is er een wereld voor vrouwen te winnen. De opmerking ‘werkgevers roepen wel dat ze de werkende moeder willen ondersteunen, maar intussen wordt dit bijna onmogelijk gemaakt als je meer dan fulltime moet werken’, spreekt voor zich.

Persoonlijkheid

Sail Den Helder-directeur Jeannette Blijdorp-Jonker moet glimlachen als het over het onderwerp werk en kinderen gaat. Zij bleef vijftien jaar thuis om de kinderen groot te brengen. Toen ze daarna weer terugkeerde in het arbeidsproces, riepen diverse mensen uit haar omgeving dat ze als 42-jarige daarvoor toch te oud was. Nu is dat een leeftijd waarop veel vrouwen kleine kinderen hebben. “Het is een kwestie van persoonlijkheid”, zegt ze over de carrièrekeuzes die zij maakte en de manier waarop ze die invulde. “Je moet er ‘all the way’ voor gaan. Ik ga nooit voor acht uur ’s avonds van kantoor weg. Voor mijn werk voor Sail Den Helder verblijf ik doordeweeks in een vakantiehuisje in Julianadorp, waardoor mijn sociale leven op een laag pitje is komen te staan, maar het hoort erbij.”

Dat gebeurt met volle instemming van haar echtgenoot. Toen ze twee en een half jaar geleden voor de organisatie van Sail Den Helder werd gevraagd, vroeg ze haar man ‘zal ik het doen?’. “Tenslotte ga je toch een commitment aan. ‘Natuurlijk’, antwoordde hij, ‘ik zie het aan de pret in je ogen dat je het leuk vindt om te doen.’ Dat is ook zo, al is het een behoorlijke uitdaging. Sail Den Helder zal tegelijkertijd worden gehouden met de Marine Dagen en het 525-jarig bestaan van de Zeemacht. Dat gegeven voegt waarde toe, al is het behoorlijk complex om alle evenementen goed op elkaar te laten aansluiten. Ik wil écht verbindende factoren in alle evenementen benutten.”

Dat doet ze samen met een bestuur waarin een voormalig admiraal van de Koninklijke Marine zitting heeft, drie kolonels, van wie twee in actieve dienst, en vier burgers. Als telg uit een zeevarende familie heeft Blijdorp-Jonker genoeg ‘zout’ bloed door de aderen stromen om zich thuis te voelen in die specifieke mannenwereld. Dat is ze in haar 24-jarige praktijk altijd geweest. Middels diverse internationale projecten - onder meer als directeur van het historisch zeilschipevenement DelfSail in Delfzijl, vier jaar adviseurschap van de Indonesische Marine - en andere maritiem gerelateerde zaken, bouwde ze een wereldwijd groot netwerk op, waarvan ze nu nog profijt heeft. “Je moet investeren in mensen, niet vanuit berekendheid, maar uit echte interesse in hen en daarmee zakelijk en zorgvuldig omgaan.”

Mannenwereld

Dat laat onverlet dat de maritieme industrie en de logistieke en technische sectoren nog altijd meer mannenwerelden zijn dan die van vrouwen, al geven vrouwen als scheepswerf directeur Thecla Bodewes, Haven Amsterdam algemeen directeur Dertje Meijer en defensieminister Jeanine Hennis-Plaschaert het voorbeeld dat de mens op de juiste plaats belangrijker is dan het gegeven of het om een man of een vrouw gaat.

“De cijfers spreken voor zich, als het gaat om de verhouding mannen en vrouwen in technische beroepen, terwijl de kansen voor vooral vrouwen voor het oprapen zouden moeten liggen”, zegt Erik van Loon van Stichting Aquarius in Delft. Hij was een van de organisatoren van de op Internationale Vrouwendag (8 maart) gehouden Zonnef lessenboten Knutselworkshop aan ongeveer honderd meiden van twaalf tot zestien jaar. “We hopen dat de meiden door de workshop belangstelling hebben gekregen voor een studie of baan in de techniek. Er werken maar weinig Nederlandse vrouwen in technische beroepen. Het relatief lage aantal meisjes en vrouwen in bèta en techniek is niets nieuws, maar het wordt wel een steeds groter economisch probleem. Er zijn inderdaad verschillen in inkomen, wat kan betekenen dat vrouwen afhaken. Bedrijven moeten het wat beloning van vrouwen betreft aantrekkelijker maken om een technisch beroep uit te oefenen. Het moet een uitdaging zijn om vrouwen in bedrijfseconomische en technische teams te krijgen. Zij kunnen ervoor zorgen dat haantjesgedrag verdwijnt en samenwerking verbetert.” 

Onderwerpen
Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Betabanen

Partners Maritiem Nederland