Achtergrond
Een sleephopperzuiger pompt zijn lading via een drijvende leiding naar het strand tussen Vlissingen en Westkapelle.

Basiskustlijn moet behouden blijven


Zonder zand geen Nederland

Branche: Baggeren | Auteur: Paul Steenhoff | Publicatiedatum:

Wind, zee, stroming en de stijgende zeespiegel verkleinen constant onze duinen en stranden, onze belangrijkste bescherming tegen de zee. Door per jaar 12 miljoen kubieke meter zand aan te brengen, versterkt Rijkswaterstaat onze kustlijn. We zoomen in op de zandsuppletie in Zuidwest-Walcheren, die op dit moment wordt uitgevoerd.

Begin mei is baggerbedrijf DEME als uitvoerende partij binnen VOF-suppleties Nederlandse Kust in opdracht van Rijkswaterstaat begonnen met het ophogen van het strand tussen Vlissingen en Westkapelle in Zuidwest-Walcheren. In totaal wordt er over een lengte van 10 kilometer zo’n 1,35 miljoen kubieke meter zand aangebracht.

‘Door het strand in stand te houden, kunnen toeristen recreëren en watersporten, en dat is voor veel Zeeuwse ondernemers van levensbelang’

Gert Jan Harpe is namens Rijkswaterstaat contractbegeleider van het werk dat door DEME met twee sleephopperzuigers wordt uitgevoerd. Harpe: “De Nederlandse kust is verdeeld in 1463 vakken van elk 200 of 250 meter breed, JARKUS-raaien genoemd (JAaRlijkse KUStmeting, red.). Elk jaar doen we hoogte- en dieptemetingen langs de hele Nederlandse kust. De hoogtemetingen voeren we uit met een vliegtuig van de kustwacht, de dieptelodingen vinden plaats vanaf een schip. Met deze gegevens weten we per raai precies waar de kustlijn op dat moment ligt. Aan de hand van de metingen bepalen we hoe de kustlijn zich ontwikkelt. Daarbij wordt gekeken hoe de trend verloopt over de laatste jaren. Balkjes op een speciale kaart geven aan of er aan de basiskustlijn wordt voldaan, dat hij wordt overschreden of dat er juist aangroei van de kustlijn plaatsvindt.” De basiskustlijn is de norm voor de te handhaven kustlijn. De metingen worden vanaf 1990 jaarlijks verricht.

Strandsuppletie

Tussen Vlissingen en Westkapelle is sprake van een zogenoemde erosieve trend, wat wil zeggen dat de kust hier structureel afneemt en onder de basiskustlijnnorm duikt. Niet op alle plaatsen, er zijn ook vakken waar geen zand hoeft te worden aangebracht. Maar over het geheel genomen worden de stranden smaller en gaat de zee een bedreiging voor het strand en de duinen vormen als er geen zand wordt aangebracht.

Harpe: “We moeten hier een strandsuppletie doen. Dan spuit de aannemer het zand direct op de kust, zodat het strand hoger en breder wordt. Een onderwatersuppletie heeft echter onze voorkeur. Hierbij leggen we vlak voor de kust een brekerbank aan waarmee de energie uit de golven wordt gehaald. Door wind en stroming komt het zand vervolgens geleidelijk op de kust terecht. Dit sluit het beste aan bij de natuurlijke processen van de kust, het is goedkoper en er is geen hinder voor strandrecreatie. In Zeeland hebben we echter veel natuurlijke getijdegeulen die dicht bij de kust lopen, waardoor een onderwatersuppletie niet mogelijk is. Dit is ook ter hoogte van de huidige suppleties het geval. We hebben hier wel een aantal jaren geleden een zogenoemde ‘geulwandsuppletie’ uitgevoerd om de erosie van het strand verder tegen te gaan. Hierbij is een kleine tien miljoen kuub zand tegen de landwaartse kant van de geul gelegd, zodat deze zich niet verder landwaarts verplaatst.”

Recreatie

Bij een zandsuppletie spuit de aannemer het zand direct op de kust.DEME gaat met twee sleephopperzuigers de klus klaren. Filip van de Wiele is namens DEME de Works Manager die overzicht houdt: “Ongeveer twintig kilometer uit de kust zuigen we het zand van de zeebodem op waarna we naar het aankoppelpunt van de drijvende leiding varen waar een multicat assisteert bij het aankoppelen van de leiding op het schip. Vervolgens wordt het zand naar het strand geperst. Daar hebben we ongeveer vier bulldozers operationeel die zijn uitgerust met GPS. Met dit systeem kunnen de machinisten met het zand het gewenste hoogteprofiel bouwen, zoals dat is vastgelegd. We brengen het strand op +3,5 NAP waar het nu gemiddeld +1 meter boven NAP is. Voor ons is dit een redelijke standaardklus waarbij we wel te maken hebben met strandhuisjes en de bekende palenrijen - eigenlijk houten strekdammen - die nu beschermd zijn en in vroegere tijden zijn geplaatst om het strand tegen afslag te behoeden. De grootste uitdaging zit hem in de coördinatie tussen de verschillende sleephopperzuigers en de afstemming van hetgeen er op het strand gebeurt.”

Harpe vervolgt: “De suppletie vindt allereerst plaats om het land tegen de zee te beschermen. Daarnaast heeft de suppletie ook een recreatief doel. Door het strand in stand te houden, kunnen toeristen recreëren en watersporten, en dat is voor veel Zeeuwse ondernemers van levensbelang. Dus ook dat speelt mee bij deze zandsuppletie.” Voor 1 juli, het begin van het vakantieseizoen, moet alles zijn afgerond. De werkzaamheden gaan dag en nacht, zeven dagen per week door.

Onderwerpen
Deel deze pagina
DEME bestelt dual-fuel baggerschepen

Vanaf 2017 neemt DEME ’s werelds eerste nieuwbouw dual-fuel baggerschepen in gebruik die zowel op diesel als LNG werken: de ‘Minerva’ (3000/3500 m³), de ‘Scheldt River’ (7950/8400 m³) en de 'Bonny River' (15.000 m³). De laatste gaat zich bewijzen als het gaat om kustbescherming. Dankzij een extreem lange zuigbuis, een grote transportcapaciteit met kleine diepgang en de heavy duty rots zuigkop kan het multidisciplinaire schip optimaal worden ingezet in ondiep water en in zeegebieden met een harde bodem. Met de Bonny River speelt DEME in op de macro-economische trend van maritieme zandwinning op grotere diepte, verder van de kust. Dankzij de lange zuigbuis met ingebouwde onderwaterpomp wordt zandwinning mogelijk tot meer dan 100 meter diep. Alle drie de trailing suction hopper dredgers (TSHD’s) worden gebouwd door IHC.

Partners Maritiem Nederland