Achtergrond

Reders investeren nu er weer vet op de botten zit


Volop nieuwbouw in de kottervisserij

Branche: Scheepsbouw, Visserij | Auteur: Michel Verschoor | Publicatiedatum:

Het is over met de investeringsangst in de Nederlandse visserij. Ondanks actuele bedreigingen wordt de ene na de andere order voor nieuwbouw geplaatst. Ook lagen tal van schepen al ter dok voor ingrijpende refits. Het Masterplan Duurzame Visserij leeft intussen voort in twee nieuwe MDV-type schepen. Het is transitietijd in de visserij.

Nederland telde in 2017 op de kop af 594 vissersschepen. Aan vis, schaal- en schelpdieren werd in dat jaar een gezamenlijk omzet van 75 miljoen euro gevangen door acht diepvriestrawlers en 286 grote en kleine kotters die vissen op de Noordzee, De Waddenzee en in het Kanaal. Verder waren er 52 mosselschepen, 17 oestervissers en 231 vaartuigen die actief zijn in de kleinschalige zeevisserij.

Vooral de kottervisserij profiteert sinds medio 2012 van prima visbestanden, en vooral de laatste jaren ook van de gedaalde brandstofprijzen. Pulskorvissers zijn daarin het gelukkigst vanwege een dubbele winstfactor. Hun energiezuinige visserijmethode zorgt voor een lager brandstofgebruik – tot circa 46 procent ten opzichte van de traditionele boomkorvisserij – wat bijdraagt aan betere nettoresultaten.

Nu er bij de familiebedrijven in de visserij weer wat vet op de botten zit, is er visserijbreed een ware hausse van nieuwbouw en refits gaande. Met eigen vermogen en met steun van banken die weer vertrouwen hebben in de visserijsector. Begin dit jaar zes nieuwe garnalenkotters, twee MDV-schepen, drie flyshooters, twee boomkorschepen en een twinrigger op stapel.

Verouderde vloot

De orderhausse is geen overbodige luxe. Slechts 3,5 procent van het aantal kotters was in 2017 jonger dan tien jaar. De leeftijdsopbouw van de kotters per haven verschilt fors. De kotters uit Harlingen en Lauwersoog zijn gemiddeld het oudst, respectievelijk 69 en 59 jaar. Dit zijn nagenoeg alleen garnalenkotters met een motorvermogen tot maximaal 300 pk. De vissersplaatsen Goedereede en Texel hebben de jongste vloot van Nederland, met een gemiddelde leeftijd van 23 en 22 jaar. Dat zijn voornamelijk platviskotters met motorvermogens tussen 1.500 en 2.000 pk. De gemiddelde leeftijd van de gehele kottervloot (286 kotters in 2017) komt uit op 34 jaar.

Nieuwe vriestrawler

Vanaf 2005 werd er lange tijd nauwelijks geïnvesteerd in vernieuwing van de vloot. Slechts een tiental schepen kwam nieuw in de vaart. De opgaande lijn in nettoresultaten in de kottervisserij zorgt er nu voor dat meerdere visserijondernemers opdracht geven voor de bouw van nieuwe kotters. Ook enkele internationale pelagische visserijbedrijven plaatsten orders. Zo rolde in het Poolse Gdansk deze maand het casco van een nieuwe vriestrawler van dochterondernemer van Cornelis Vrolijk het water in. Ook lagen tal van schepen al ter dok voor ingrijpende refits.

De MDV 1 in volle vaart (foto: Flying Focus)

Duurzaamheid

Duidelijk is inmiddels ook dat ondernemers in Noordzeekottervisserij niet kiezen voor ‘business as usual’. Onder aanvoering van het Masterplan Duurzame Visserij (MDV) en vlaggenschip MDV-1 Immanuel staan vissers open voor vernieuwing, brandstofbesparing en duurzaamheid. Hoewel eigenaren huiverig zijn om de invloed ronduit toe te geven, zijn zij schatplichtig aan de noviteiten van het schip dat in 2016 werd verkozen tot Schip van het Jaar. “Zo zijn Franse vissersschepen uit Boulogne en ook de nieuwe twinrigger UK-24 ‘Zuiderkruis’ in grote lijnen technisch vergelijkbaar met de MDV 1”, zegt Hendrik Kramer, de ene helft van de firma Kramer en Romkes, die als eigenaren de MDV 1 al drie jaar in de vaart heeft. Ook de UK 105 Spes Nova van de Ekofish Group koos voor vergelijkbare vernieuwende vormgeving en aanstuwing met als uitgangspunt de brandstofbesparende factoren in de MDV-lijn.

‘Vissers kiezen niet voor business as usual maar staan open voor vernieuwing, brandstofbesparing en duurzaamheid’

Stilte aan boord

Wat beviel Hendrik Kramer in de afgelopen periode het beste? “Dat was toch vooral de rust en stilte aan boord, een gevolg van de diesel-elektrische aansturing”, antwoordt hij. “De stilte en het comfort aan boord, zijn zaken die ook gasten aan boord vrij snel benoemen.” Natuurlijk zijn er tal van andere grote voordelen. Op de recente visserijbeurs op Urk werden die samengevat door Jaap Luchies, visserijexpert bij Flynth Adviseurs & Accountants. “Een casco/romp met 20 procent minder massa en 30 procent minder weerstand, via de voorstuwing en het E-management, en uiteraard het verminderde gasolieverbruik met nog geen 8.000 liter per visweek staan hierbij voorop”, aldus Luchies.

MDV 2 en 3

De ervaringen worden meegenomen bij de bouw van de opvolgers MDV 2 en de UK 225 (MDV 3), waarvoor Kramer & Romkes en de Firma Van Slooten opdrachten hebben geplaatst. Voor de UK 225 werd in september de kiel gelegd. Padmos, partner van Hoekman Shipbuilding, dat de MDV 1 bouwde, gaat de opvolgers bouwen bij CSR in Rotterdam.

Hendrik Kramer zegt ondanks de bedreigingen in de visserij vol goede moed naar de toekomst te kijken. “Dat is ook een inkoppertje”, zegt hij op basis van een positief resultaat over 2017 van bijna 350.000 euro bij een omzet van 1.750.000 euro. “Dit concept bewijst zich al drie jaar op rij en verdient dus navolging. Als we ons door de politieke beslommeringen in Brussel en Den Haag zouden moeten laten leiden, komen we nergens. Bij de pakken neerzitten heeft geen zin. Wij zijn destijds bij een doomscenario in de visserij in het MDV-avontuur gestapt. De MDV heeft zichzelf bewezen en een tweede schip aanschaffen voelt dan ook niet als een sprong in het diepe. We gaan er voor.”

‘De MDV heeft zichzelf bewezen, een tweede schip aanschaffen voelt niet als een sprong in het diepe’

Kramer noemt de lessen van de MDV nuttig voor de hele sector. “Je ziet dat er een andere kijk op het visserijbedrijf is gekomen. Met de MDV hebben we laten zien dat het echt anders kan. Dit project was nodig.” Belangstelling uit het buitenland is er ook volop. Franse reders bestellen schepen in Nederland. “En aan boord hebben wij de ene na de andere delegatie uit Denemarken, Canada, België en tal van andere landen. De outreach is enorm.”

De onzekere ontwikkelingen rondom Brexit, de aanleg van windmolenparken en de aanlandplicht lijken vooralsnog geen invloed te hebben op de voorgenomen innovaties en investeringen in de sector. Ondanks actuele bedreigingen, zoals het intrekken van pulsvergunning, is de vernieuwingsdrang niet te stuiten.

Futuristisch

Pieke Molenaar van Wageningen Marine Research liet dit voorjaar bij de presentatie van de sectorstudie ‘Visserij in Cijfers’ zijn gedachten al de vrije loop. Zijn visionaire ideeën spreken tot de verbeelding. Zoals vis die op futuristische wijze via onderwaterstofzuigers levend aan boord komt, daar in leven wordt gehouden, levend wordt aangevoerd en waarbij ongewenste bijvangst ongeschonden terug in zee gaat.

In de wandelgangen wordt intussen zelfs al gefluisterd over een afgeleide van puls: wat te denken van ‘puls’ die niet met elektriciteit maar met luchtdruk werkt? Wat blijft hangen bij deze innovatieplannen is dat de in visserij actieve scheepsbouwsector voorlopig niet om orders verlegen zal zitten. Iedere vernieuwing vraagt om ombouw of nieuwbouw. Wat vissers ook boven het hoofd hangt; de kottersector lijkt niet voor een gat te vangen.

Zijaanzicht MDV 2 (beeld: Padmos)

Onderwerpen
Deel deze pagina

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Partners Maritiem Nederland