Achtergrond
De Galloway Express op 22 november 2013 in de haven van Napier NZ. Foto: Tony des Landes

Hoe was het ook weer?


Veevervoer over zee: moderne arken van Noach

Branche: Zeevaart | Auteur: Hans Malegiannakis | Publicatiedatum:

Het aantal soorten goederen dat per schip over zee wordt vervoerd is ongelofelijk divers. Alle mogelijke goederen, van piano’s tot ruwe olie en van auto’s tot sportschoenen, kunnen als lading worden bestempeld. Het vervoer van dieren, en dan bedoelen we vooral fok- of slachtvee, schapen, geiten, varkens, paarden en runderen, heeft een aparte plaats ingenomen tussen al die goederen.

Levende have is uitzonderlijk kwetsbaar op zee. Veel aandacht moet worden besteed aan de kwaliteit van de tijdelijke huisvesting aan boord. Er worden hoge eisen gesteld aan de ventilatie, het voeren en drinken, de afvoer van mest, de aanwezige veeartsen, enzovoorts.

Ten tijde van de industriële revolutie en de opkomst van de stoom- en motorschepen werd het minder moeilijk om vee over grotere afstanden te vervoeren. Onder andere de White Star Line en de KPM waren specialisten in het vervoeren van levende have. De dieren, wel tot negenhonderd stuks runderen, werden op aangepaste schepen aan dek maar vooral op de tussendekken vervoerd met een voor die tijd redelijke ventilatie.

De David met de bananenwagon aan dek in de haven van Maassluis. Foto: WSSIn de tweede helft van de twintigste eeuw groeide het vervoer van vooral schapen en geiten vanuit Australië en Nieuw-Zeeland naar de landen rond de Perzische Golf spectaculair en daarmee ook de betrokken schepen. Veelal tot veetransportschip verbouwde vrachtschepen, tankers, autoschepen en containerschepen vervoerden en vervoeren enorme aantallen van deze dieren. Enkele van deze megaschepen hebben een capaciteit van ruim 120.000 schapen.

Klein begonnen

Ook ons land kent een echte specialist op dit gebied. Ruim vijftig jaar geleden begon Vroon’s Handels- en Scheepvaartonderneming NV uit Breskens onder leiding van directeur Piet Vroon kleinschalig met het vervoer van vee over zee. Als eerste werd de coaster ‘David’ van 499 BRT uit 1952 omgebouwd tot veetransportschip. Onder andere de ruimen werden aangepast, er werd betere ventilatie aangebracht en een speciale valreep werd geconstrueerd met opstaande randen om de dieren zonder gevaar het schip in te leiden. Aan dek was een oude bananenwagon van de spoorwegen neergezet voor de opslag van hooi. Na de verbouwing kon het 105 koeien of 630 schapen vervoeren. In februari 1964 maakte het schip zijn eerste reis naar Engeland waar het in Sheerness 60 koeien en 237 schapen laadde voor Maassluis. Later werd er ook veel in Oostende gelost. De koeien waren afkomstig van de oorspronkelijk uit Rijswijk afkomstige veehandelaar Frans Buitelaar die in Engeland een grote veehandel had opgezet en waren bestemd voor het Amerikaanse leger in Duitsland. In 1965 volgde met de ombouw van de coaster ‘Bontekoe’, ex ‘Flevo’ van de KNSM uit 1939, een tweede schip.

Modernste schepen

Bijna vijftig jaar later is Vroon uitgegroeid tot de grootste onafhankelijke vervoerder ter wereld van vee over zee. Onder de naam Livestock Express opereren dertien voornamelijk nieuwbouwschepen wereldwijd in deze trade en zijn er momenteel nog drie in China in aanbouw. De nieuwste veetransportschepen of livestock carriers uit de Vroon vloot zijn zeker niet de grootste in hun soort ter wereld maar wel de modernste.

Als eerste van de serie van zeven werd de ‘Galloway Express’ in september 2013 opgeleverd door de Chinese scheepswerf COSCO Guangdong. De schepen zijn ontworpen in Nederland door Groot Ship Design en 10.421 gt groot, hebben een bouwprijs van 28,25 miljoen US dollar elk, varen onder de vlag van Singapore en hebben op de vijf dekken een vervoerscapaciteit van 4500 runderen. De schepen kunnen zonder te bunkeren 18.000 zeemijl varen en de aanwezige voorzieningen voor het vee betreffende ventilatie, drinken en voeren voldoen ruimschoots aan de strenge Australische AMSA-regulering. De apart gevormde boeg, een zogenoemd Groot Cross-Bow, zorgt voor besparing van het gebruik van brandstof en een zo comfortabel mogelijk zeegedrag van het schip bij de dienstvaart van 16,75 knopen. De schepen varen veelal in charter van grote veehandelshuizen uit Australië en Nieuw-Zeeland.

Hans Malegiannakis is werkzaam bij WSS Rotterdam Branch

Deel deze pagina

Partners Maritiem Nederland