Achtergrond

Veel slimme techniek voor klimaatvriendelijker scheepvaart


SMM is must voor reders en scheepsbouwers

Branche: Maritieme Cluster | Auteur: Antoon Oosting | Publicatiedatum:

Een bezoek aan de SMM, de  internationale scheepsbouwbeurs op 4 tot en met 7 september in Hamburg, is dit jaar meer dan ooit een must voor reders en scheepsbouwers. Vooral nu de IMO dit voorjaar heeft bepaald dat de CO2-uitstoot door de scheepvaart in 2050 met minstens 50 procent (ten opzichte van 2008) terug moet, is het hoog tijd voor reders om de juiste investeringsbeslissingen voor ombouw of nieuwbouw van schepen te nemen.

Beslissingen die gebaseerd moeten zijn op goed onderbouwde keuzes van de juist technologische oplossingen. Wat dat betreft is de SMM vanouds de gelegenheid waar je als reder moet zijn om je keuzes te maken en als scheepsbouwer en maritieme toeleverancier om je producten en kennis aan de man te brengen. Met meer dan 2200 exposanten uit 66 landen en naar verwachting minstens 50.000 bezoekers uit 120 landen zal het aanbod aan technische oplossingen voor de scheepvaart ongetwijfeld weer uitbundig zijn.

Hamburg heeft als geen andere havenstad in Europa nog heel veel meer te bieden. Net als Rotterdam zijn Kop van Zuid heeft Hamburg zijn Speicherstadt (Speicher is opslag, AO) omgebouwd tot moderne HafenCity met als kroonjuweel het architectonische hoogstandje van de Elbphilharmonie, een muziektheater gebouwd bovenop het laatste uit de jaren zestig daterende ouderwetse pakhuis voor kostbare lading uit de haven. De architectuur was zo vernieuwend dat de Duitsers de gebolde ramen niet eens zelf maar in Italië moesten laten maken.

‘SMM is een uitgelezen kans voor leveranciers om hun productstrategieën te testen bij klanten’

Het mocht wat kosten de geplande 200 miljoen euro aan bouwkosten liepen op tot een slordige 800 miljoen maar in eigen land kennen we natuurlijk ook genoeg van dit soort voorbeelden. Die 800 miljoen kwamen echter niet alleen uit belastinggelden maar ook van de vele havenbaronnen en rijke redersfamilies die Hamburg kent. En met dat geld doe je wat terug voor de stad die jou groot heeft gemaakt en prijkt jouw naam als donateur in gouden letters aan de muur van de foyer. Want anders dan met name Amsterdam zijn rijke en arme Hamburgers trots op hun havenstad.

Fleet Operations Centre

Het dertigtal journalisten uit de hele wereld dat eind mei op uitnodiging van de SMM naar Hamburg was gehaald in de Elbphilharmonie, liefkozend op z’n Hamburgs Elfie genaamd, heeft er al een rondleiding opzitten. Evenals een excursie en presentatie in het in 2015 opgerichte FOC (Fleet Operations Centre) van cruisegigant Carnival. Van hieruit worden 38 schepen van de Carnival-maatschappijen Aida en Costa 24 uur per dag per satelliet tot op de minuut gevolgd en bijgestaan. Dit alles om te voorkomen dat zich ooit nog zo’n ramp als met de Costa Concordia kan voordoen. De kapitein die het waagt ook maar één mijl van zijn koers af te wijken kan vanuit Hamburg een telefoontje verwachten met de vraag waar ie mee bezig is.

Het FOC in Hamburg is een van de drie die Carnival inmiddels heeft naast die in Seattle en Miami. Tegelijkertijd is dit FOC ook een voorbeeld van het thema van de SMM-beurs dit jaar, SMMart Shipping. GPS en datacommunicatie via de satelliet maken het mogelijk om allerlei technische functies van een schip real time te volgen. Afwijkingen en storingen in technische systemen worden aan land geregistreerd waarbij een FOC de bemanning direct kan worden bijgestaan in het oplossen van de problemen of het sturen van technische hulpteams naar de eerstvolgende aanloophaven. Naast een controlekamer waarop allerlei functies van een schip kunnen worden gevolgd is elk FOC voorzien van een Emergency response Centre om zo snel en effectief mogelijk in te grijpen wanneer een drijvende stad met tegenwoordig tot negenduizend passagiers en bemanningsleden – op het momenteel grootste cruiseschip van de wereld – in de problemen zou komen.

Nieuwe verdienmodellen

Het digitaliseren van alle technische maar ook managementprocessen op schepen heeft de laatste paar jaar een hoge vlucht genomen. “De digitale transformatie zal de scheepvaart ingrijpend veranderen en de weg banen voor nieuwe verdienmodellen”, aldus Knut Ørbeck-Nilssen, CEO van classificatiebureau DNV GL en voorzitter van de International Association of Classification Societies (IACS).

Knut Ørbeck-Nilssen: 'Nieuwe verdienmodellen dankzij digitale transformatie.' (foto: SMM)

“Het real time kunnen volgen van schepen en hun lading maakt het mogelijk om de bevoorradingsketen van allerlei industriële processen veel efficiënter te organiseren. Via datacommunicatie weet je beter waar welk schip precies waar op welk moment kan zijn met welke lading.” DNV GL is hoofdsponsor van de SMM en Ørbeck-Nilssen deed zijn uitspraak op de door de SMM georganiseerde persconferentie voor de internationale maritieme media op 25 mei in de Elbphilharmonie.

‘Digitale transformatie zal scheepvaart ingrijpend veranderen en de weg banen voor nieuwe verdienmodellen’

Op deze persconferentie, drie maanden voorafgaande aan de SMM zelf, geeft de beursorganisatie een voorproefje van wat er van deze beurs mag worden verwacht. Traditie is dat internationale kopstukken uit de maritieme wereld op deze persconferentie hun visie geven op wat in hun ogen de belangrijke ontwikkelingen zijn in de scheepvaart en scheepsbouw.

Naast Ørbeck-Nilssen waren dat Martin Stopford, non-executive president van het maritieme marketing onderzoeks- en adviesbureau Clarkson Research uit Londen, reder Anthony Firmin, COO van Hapag-Lloyd, Wayne Jones, commercieel directeur van scheepsmotorenfabrikant MAN Diesel & Turbo SE, en Kjersti Kleven, mede-eigenaar en directielid van de Noorse scheepsbouwer Kleven Maritiem AS en voorzitter van SEA Europa, de belangenorganisatie van de Europese scheepsbouwindustrie.

Kjersti Kleven: 'In scheepsbouw wordt werken met VR-brillen heel gewoon.' (foto: SMM)

Virtuele bouwplannen

Kleven schetste hoe de scheepsbouw – van ontwerp tot constructie – en ook de uitrusting ingrijpend aan het veranderen zijn. Het digitaal aan elkaar knopen van alle technische processen op een schip en het vervolgens zo via datacommunicatie te verbinden dat het vanaf de wal op de voet te volgen is, maakt de bouw van een schip steeds complexer en gecompliceerder. “Die verregaande integratie van alle functies en activiteiten op een schip is een grote uitdaging voor de scheepsbouw”, aldus Kleven. En het vereist steeds beter opgeleid werfpersoneel. Kleven voorspelt dat ook het constructiepersoneel van lassers en installateurs straks zijn werk doet met helmen met speciale brillen waarmee de virtuele bouwplannen van een schip zichtbaar zullen zijn.

Investeringen terugverdienen

Wayne Jones toonde zich vooral blij dat er nu eindelijk een duidelijke klimaatdoelstelling van de International Maritime Organization is, waardoor motorenbouwers als MAN Turbo & Diesel in staat zijn reders over de streep te trekken om aanzienlijk schonere motoren in hun schepen te installeren. De ontwikkeling van schonere motoren is voor fabrikanten verschrikkelijk duur, kosten die pas kunnen worden terugverdiend als die schonere motoren ook worden verkocht. In de visie van MAN Turbo & Diesel gaat het daarbij om motoren die kunnen draaien op zowel gasolie, LNG als CO2-neutrale biobrandstoffen.

Anthony Firmin: 'Hackers ingehuurd om ICT-systemen zo goed mogelijk te beveiligen.' (foto: SMM)

Risico’s van hacken

Alle moderne technieken, natuurlijk allemaal met elkaar verbonden via datacommunicatie, betekenen echter ook steeds grotere risico’s van hacken. Hapag-Lloyd COO Firmin vertelde op de persconferentie dat zijn rederij maandelijks duizenden aanvallen van hackers te verduren krijgt. Hapag Lloyd telt 12.000 werknemers en 95 procent van de systemen is online wat de risico’s erg groot maakt. Hapag Lloyd huurt daarom zelf hackers in om zijn ICT-systemen zo optimaal mogelijk te beveiligen.

Uitgelezen kans

Wayne Jones: 'Reders over de streep trekken om schonere motoren te installeren.' (foto: SMM)En anders dan misschien nog twee jaar geleden mogen de exposanten op de SMM ook weer meer handel verwachten. Reders móeten niet alleen investeren maar volgens scheepvaartgoeroe Stopford kunnen ze dat nu ook weer beter dan twee jaar geleden. Hij constateert dat er nu in een flink aantal belangrijke scheepvaartsectoren weer wordt verdiend. De handel groeit, de overcapaciteit in veel sectoren is teruggelopen, waardoor het weer interessant kan zijn te investeren in nieuwe, gedigitaliseerde schepen.

“Nieuwe scheepvaart- en scheepsbouwtechnologie voor scheepsmanagement- en voortstuwingssystemen zal waarschijnlijk een prominente plaats innemen in de jaren na 2020. De SMM is voor bedrijven een uitgelezen kans om te checken hoe ver deze ontwikkelingen zijn gekomen en voor leveranciers om hun productstrategieën te testen bij klanten”, aldus Stopford.   

Onderwerpen
Deel deze pagina

Partners Maritiem Nederland