Achtergrond

Elektrisch varende schepen kunnen sector modern imago geven


Port-Liner maakt binnenvaart groen en aantrekkelijk

Branche: Binnenvaart | Auteur: Erik van Huizen | Publicatiedatum:

De binnenvaart moet vergroenen om aan de strengere emissie-eisen te voldoen. Tegelijk is de sector een van de modaliteiten in het transport met het grootste personeelstekort. Ruim 15 procent van de bedrijven zegt moeite te hebben met het vinden van personeel. Met de volledig elektrisch varende Port-Liner wil binnenvaartondernemer Ton van Meegen twee vliegen in één klap slaan.

Een van de belangrijkste oorzaken van het tekort aan personeel in de binnenvaart is de snelle groei van de Nederlandse economie. De binnenvaart heeft echter ook nog eens te maken met vergrijzing. De volledig elektrisch varende Port-Liner zou wel eens kunnen helpen in het oplossen van beide problemen. Directeur Ton van Meegen verwacht dat de opnieuw ontworpen schepen de binnenvaart een modern imago kunnen geven. Dat zou ervoor kunnen zorgen dat de binnenvaart een meer aantrekkelijker sector wordt om in te werken.

De Port-Liner gaat varen in het ARA-gebied en van en naar de containerterminal van logistiek dienstverlener GVT Group of Logistics in Tilburg. Nog dit jaar moeten de vijf kleine schepen in de vaart komen. De eerste grote Port-Liner moet in november van dit jaar gaan varen, begin 2020 moeten ze alle tien in de vaart zijn.

MN vroeg Ton van Meegen wat voor schepen hij de komende jaren gaat bouwen.

“We laten vijftien schepen bouwen. Vijf schepen worden 52 meter lang en 6,70 meter breed, vijf schepen krijgen een lengte van 110 meter en een breedte van 1,45 meter, de overige vijf worden eveneens 110 meter lang, maar worden 14,50 meter breed. Het ontwerp van de Port-Liner is van ons. We ontwikkelden het schip met het architectenbureau Van Oossanen uit Wageningen en met het designbureau Omega uit Druten. De casco’s van de schepen worden gebouwd op de zusterwerf van Gelria in Millingen aan de Rijn. Dat is de voormalige werf van Damen shipyard (Bodewes). De afbouw van de schepen laten we doen bij scheepswerf Asto in Raamsdonkveer.”

Hoe ziet de techniek er aan boord uit?

“Om de schepen van stroom te kunnen voorzien, komen aan boord containers met batterijen, de zogenoemde e-Powerbox. Het is een schok- en trillingsvrije container die het mogelijk maakt om de schepen volledig elektrisch op batterijen te laten varen. Vier containers aan boord zijn genoeg om de grootste schepen tussen de 18 en 25 uur te laten varen. Een en ander is afhankelijk van het traject van het schip. In totaal laten we 49 van deze containers bouwen. Die zijn voldoende om de tien grote en de vijf kleine schepen elektrisch te laten varen. Eigenlijk komt de techniek op hetzelfde neer als dieselelektrisch varen of de techniek op een hybride schip. Wij gebruiken alleen maar accu’s in plaats van generatoren. Om de Port-Liner voort te stuwen en te kunnen besturen, worden ze uitgevoerd met thrusters.”

– Port-Liner BV kreeg zeven miljoen Europese subsidie, hoofdzakelijk voor het ontwikkelen van de containers met batterijen. Hoe kan de Nederlandse overheid het vergroenen van de binnenvaartvloot bevorderen?

“De overheid moet accijns gaan heffen op de gasolie in de binnenvaart. Maar de Akte van Mannheim die het vrije verkeer op de Rijn regelt, verbiedt dit echter nog steeds. Het is een wet uit 1836, de negentiende eeuw dus, en is voor het laatst aangepast in 1952. Maar we leven nu in een wereld van vergroening. We hebben nu dus alle redenen in huis om het aan te gaan passen. Het is de beste en de eenvoudigste oplossing en is snel te realiseren. De binnenvaart moet juist nu de sector een goede toekomst tegemoet gaat, met de economie gaat het immers beter, op de barricades om dit erdoor te krijgen. Het is van levensbelang voor de binnenvaart!”

‘De overheid moet accijns gaan heffen op het gebruik van gasolie in de binnenvaart’

 

De accijnzen die worden geheven moeten wat betreft Van Meegen direct worden ingezet om het vergroenen van de binnenvaart te gaan bekostigen. “Ook als binnenvaart moeten we ervoor gaan zorgen dat deze verhoging van de kosten voor de binnenvaartondernemer worden doorberekend in de vrachtprijzen en dat de eindgebruiker uiteindelijk deze accijns gaat betalen. Ik denk dat dit echt de beste manier voor de binnenvaart is om te kunnen vergroenen. Zo’n nieuwe wet mag ook geen schade toebrengen aan de binnenvaart. Maar als het goed wordt uitgelegd, dan zal de hele binnenvaart blij zijn met de invoering van deze wet.”

– Er is een personeelstekort in de binnenvaart. Is het schip ook voorbereid op het varen met minder of geen bemanning?

“Ik denk wel dat de Port-Liner mogelijk een bijdrage kan leveren aan het oplossen van het personeelstekort in de binnenvaart. Ik verwacht dat de hoge mate van techniek op het schip de uitstraling en de interesse voor de binnenvaart op korte termijn kan vergroten. Bovendien zal door het mogelijk maken van autonoom varen op korte termijn minder personeel nodig zijn. En in de verre toekomst als werkelijk onbemand varen mogelijk is, hebben we misschien zelfs helemaal geen personeel meer nodig. De Port-Liner is er in ieder geval op voorbereid. Maar ik geloof niet dat we de eerste 25 jaar in de binnenvaart onbemand gaan varen. We hebben nog steeds te veel sluizen met te veel beperkingen. Ook de voorzieningen voor het aan en afmeren vergen nog zware aanpassingen.”

– Het gaat nu om vijftien schepen van Port-Liner, maar hoe gaan we de rest van de binnenvaartvloot vergroenen?

“We willen ons concept gaan aanbieden als retrofit voor de bestaande binnenvaartschepen. Hierbij gaan we de oude dieselmotoren uit de schepen verwijderen, inclusief de generatoren en de motor voor de kopschroef. De dieselmotoren vervangen we vervolgens door elektromotoren. We passen de elektrische installatie aan boord aan, en plaatsen containers met batterijen aan boord. Dan heeft de binnenvaart er weer een emissieloos schip bij. Daarvoor kopen wij groene stroom in met certificaten, dus er wordt ook daadwerkelijk groene stroom geleverd. Maar eigenlijk moet dat ons probleem niet zijn. Ik vind dat de overheid ervoor moet gaan zorgen dat er alleen maar groene stroom geleverd mag worden. Want wij bouwen elektrisch en willen geen uitstoot hebben."

‘De Port-Liner kan een bijdrage leveren aan het oplossen van het personeelstekort in de binnenvaart’

 – Waarom een elektrisch binnenvaartschip op batterijen?

“Elektrisch varen met batterijen is momenteel het snelste te bewerkstelligen. In de toekomst zal waterstof ook een speler worden in de binnenvaart, maar ik weet zeker dat ook de accu’s altijd een rol zullen blijven spelen. Maar de Port-Liner schepen zijn elektrisch gebouwd en zijn voorbereid op alle mogelijk soorten van energiebronnen, dus ons maakt het niet uit. Of het nu mierenzuur, waterstof of een accu is, onze energiebron – de container met batterijen – is uitwisselbaar. Zo kunnen we in de toekomst ook waterstof als energiebron gaan gebruiken.”

Deel deze pagina
De ondernemer Ton van Meegen

Ton van Meegen is al langere tijd actief in de binnenvaart. In 1991 begon hij als ondernemer met de Van Meegen Group. Hij werd dealer voor Radio Zeeland en Radio Holland, Siemens en Swiss Radars, verzorgde de ombouw van vijf binnenvaartschepen tot containerschip, exploiteerde deze en startte onder meer een nieuw bedrijf in New York voor het ontwikkelen van een markt voor riviercruiseschepen op de rivier de Hudson. In 1999 begon hij in Nederland met het Neo Kemp project. Hij bouwde hiervoor elf containerschepen van 48 teu voor de vaart op de kleine rivieren en kanalen in Nederland. De 63 meter lange en 7 meter brede schepen, gingen varen tussen de containerterminal in Tilburg (BTT) en Rotterdam.

In de jaren daarna liet Van Meegen ook meerdere riviercruiseschepen bouwen, zoals het mps Serenade 1 en Serenade 2, en exploiteerde verschillende van deze schepen. Een aantal jaren geleden opende hij een nieuw kantoor in Shanghai voor het promoten van de Europese markt voor riviercruises. Het idee om met een elektrisch binnenvaartschip aan de slag te gaan ontstond al in maart 2014 samen met E-PortLiner Holding. “Op dat moment waren wij bezig met het verduurzamen van de binnenvaart. Naar aanleiding van het klimaatakkoord van Parijs in 2015, zijn wij uitgekomen op het ontwikkelen van een elektrisch emissieloos containerschip. Dat is de huidige Port-Liner geworden.”

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Partners Maritiem Nederland