Achtergrond

Hester Duursema, directeur Binnenvaart Logistiek Nederland:


‘Over twee jaar kijken of BLN bestaansrecht heeft’

Branche: Binnenvaart, Maritieme Cluster | Auteur: Erik van Huizen | Publicatiedatum:

Binnenvaart Logistiek Nederland (BLN) is een ketenbrede binnenvaartorganisatie, met niet alleen schippers, maar als het aan directeur Hester Duursema (31) ligt, ook rederijen en bevrachters en aanpalende organisaties in de binnenvaart. Over twee jaar, de zittingstermijn van het huidige bestuur, is het ijkmoment of BLN werkelijk bestaansrecht heeft, maar twijfels heeft ze daar niet over. Op 3 februari is het startsein gegeven voor de nieuwe brancheorganisatie.

Met de vorming van Binnenvaart Logistiek Nederland is begonnen nadat binnenvaartambassadeur Arie Verberk op verzoek van de minister van Infrastructuur en Milieu zijn rapport uitbracht over de benodigde veranderingen in de binnenvaart om de sector beter te laten functioneren. Een van de punten in het rapport was het versterken van de structuur in de binnenvaart. Daar ging het Transitiecomité Binnenvaart onder leiding van voorzitter Arie Kraaijeveld mee aan de slag.

Vertrouwen

Duursema was binnen het Transitiecomité Binnenvaart als secretaris de rechterhand van Kraaijeveld. “De binnenvaart heeft lange tijd vele clubjes gekend”, vertelt ze aan het Rotterdamse Vasteland waar de binnenvaartorganisaties gehuisvest zijn. “Het was een hele klus om tot de start van deze ketenbrede brancheorganisatie te komen. De kunst is om belangen bij elkaar te brengen en onszelf niet blind te staren op onderlinge verschillen. Want die waren er, en zijn er nog steeds. Tijdens het proces waren er verschillende dossiers waar onenigheid over bestond. Veel tijd ging dus zitten in het zoeken waar je elkaar kunt vinden. Want goede samenwerking is gestoeld op vertrouwen. En dat voed je alleen, als je heel goed met elkaar in gesprek blijft.”

‘We gaan meer inspelen op de behoefte van de leden, goed naar ze luisteren en ze goed bedienen’

Het duurde twee jaar voordat BLN een feit was. Eerst gingen Kantoor Binnenvaart, CBOB, ONS en RKSB al samen in de Binnenvaart Branche Unie (BBU). Tijdens de onderhandelingen stapte het CBRB uit het transitieproces. Het stoorde het CBRB dat de BBU ter bescherming van particuliere scheepsexploitanten pleitte voor een ‘crisiskartel’ en maatregelen gericht op meer ‘markttransparantie’, die vooral de provisies van tussenpersonen aan banden moesten leggen. Ook stoorde het CBRB dat Stichting Kantoor Binnenvaart haar naam wijzigde in ‘Stichting Beheer NN-gelden’ en haar statuten geheel opnieuw vaststelde, gegeven dat er nog een conflict lag over voor wie deze gelden bestemd waren. Dit gebeurde volgens het CBRB zonder dat ze daarin vooraf was gekend. Ook was het CBRB van mening dat hun eerdere voorstellen werden genegeerd.

Op dit moment bestaat BLN uit de BBU, Koninklijke Schuttevaer en een deel van de varende ondernemers van het CBRB. Duursema vindt het jammer dat het transitiecomité er niet in geslaagd is het hele CBRB mee te krijgen. “BLN is nog niet af. Maar we blijven toenadering tot het CBRB zoeken. En we willen behalve de gewone leden zoals schippers, rederijen en bevrachters ook buitengewone leden gaan werven, bijvoorbeeld motorenfabrikanten, werven, assurantiebedrijven, et cetera. Verder zijn we met verschillende organisaties in gesprek over aansluiting. In december sloot de Vereniging Europese Binnenvaartondernemers (VEB) zich nog bij BLN aan.”

Ook de manier van contributieheffing was een van de struikelblokken in de onderhandelingen met het CBRB. Binnen BLN heeft namelijk iedereen één stem, of het nu een grote rederij is met veel schepen of een enkele schipper. De leden van Koninklijke Schuttevaer blijven vooralsnog lid van Koninklijke Schuttevaer. De nautisch-technische organisatie behoudt binnen BLN haar autonomie. Dat betekent een eigen manier van contributieheffing en eigen leden. De leden van de BBU worden automatisch lid van BLN, de leden van Koninklijke Schuttevaer kunnen dat bovenop het lidmaatschap van Schuttevaer doen.

Belangenbehartiging

Duursema weet welke kant ze met BLN op wil. “We gaan meer doen aan individuele belangenbehartiging. Meer inspelen op de behoefte van de leden, goed naar ze luisteren en ze goed bedienen. Bijvoorbeeld met een optimale ledenservice, met financiële voordelen voor de leden en met advies op het gebied van bijvoorbeeld pensioen, financiële zaken en bedrijfsovername. Maar ook in termen van verdere professionalisering van de sector, thema’s als ondernemerschap krijgen aandacht. We hebben in de binnenvaart goed geschoold personeel nodig. Lifetime-learning dus. Ook moeten binnenvaartondernemers een goede business-case kunnen schrijven. Het gaat erom dat binnenvaartondernemers de tools krijgen om situaties naar hun eigen hand te zetten en daarmee minder afhankelijk te worden van de situatie en van anderen.”

Nu is BLN volgens Duursema vaak vooral bezig met collectieve belangenbehartiging. “Bijvoorbeeld lobbyen om geld van de overheid te krijgen. Maar dat is in deze tijd erg lastig. Overigens moet je in het loslaten van de collectieve belangen ook weer niet doorslaan. Dan heb je geen binding meer met de sector en kun je geen collectieve afspraken maken met elkaar. We moeten ons dus ook blijven inzetten voor de binnenvaart als geheel. Qua collectieve belangenbehartiging spreken we met een krachtige stem richting de politiek en bieden actuele inzichten op het gebied van de markt en wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld over de nieuwe overgangsbepalingen van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) of ontgassen. En we moeten kijken hoe het allemaal gaat lopen met het betalen voor afval. Daar zijn we niet in gehoord en zoals het nu gaat staan we er niet achter. We moeten dus zorgen dat bijvoorbeeld een Rijkswaterstaat straks niet om BLN heen kan, omdat BLN zoveel mogelijk een eensluidende boodschap zal afgeven namens de branche. Als je als Rijkswaterstaat met veel binnenvaartorganisaties zaken moet doen, kunnen zij daar natuurlijk geen chocola van maken of erger nog ze kunnen er strategisch gebruik van maken. Het meest onderscheidende zal zijn dat BLN als community fungeert, met zo min mogelijk afstand tussen het bureau en de leden.”

Overcapaciteit

Transparantie in de binnenvaartmarkt wil Duursema vooral overlaten aan de binnenvaartondernemers zelf. “We hebben nu te maken met veel te veel schepen in de markt van de droge lading. Die overcapaciteit moeten we in de toekomst veel eerder zichtbaar weten te maken. Daarvoor moet een marktobservatiesysteem komen. Je kunt dan een binnenvaartondernemer laten zien of het wel of niet verstandig is om nog een extra schip te laten bouwen. Dan is hij voor zijn informatie veel minder afhankelijk van externe partijen.”

Ingrijpen in de markt ziet Duursema dus niet als een taak van BLN. “Wij gaan dat niet initiëren. Het initiatief ligt bij de sector zelf, zoals je nu ziet bij het Droge Lading Comité (DLC). Dit comité is bezig met onder meer poolvorming in de droge lading. De schippers zitten hierbij zelf in het management van de pool en bepalen zelf wie er wanneer vaart. Daar is nu zeker animo voor, maar dit betekent wel dat de schipper een deel van zijn vrijheid moet opgeven en moet leren de ander te vertrouwen. En dat zit niet van nature in elke schipper. Dit vergt een cultuuromslag in de sector.”

Deel deze pagina
‘Binnenvaart is een gave sector’

Helemaal onbekend is Duursema niet met de binnenvaart. De ooms en opa’s en oma’s van haar vriend hebben gevaren. En zelf is ze volgens eigen zeggen gek van water. De binnenvaart vindt ze dan ook een ‘hele gave sector’.

Hoewel ze in Nederland is geboren, heeft ze tijdens haar jeugd veel van de wereld gezien. Omdat haar vader voor Heineken werkte, woonde ze in Singapore en Indonesië. Op haar vijftiende ging ze op kamers in Parijs, kwam terug naar Nederland om later nog een jaar naar Cambridge te gaan. Uiteindelijk ging ze internationale economie studeren aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Vorig jaar promoveerde ze op strategisch leiderschap aan de Rotterdam School of Management.

Duursema ziet de binnenvaartondernemers als oprecht, betrokken en hard werkend. “Ik ben gek van water. Het liefst ben ik er altijd op of dichtbij. Ik ben in mijn vorige banen en als kind veel in aanraking gekomen met diplomatie, en men verliest hierdoor iets van zijn/haar echtheid. In de binnenvaart is iedereen zichzelf. Dat maakt het zo’n unieke en enerverende sector.”

CV Hester Duursema (31)

Werk
2013 - heden:
Directeur Binnenvaart Logistiek Nederland (BLN)
2010 - heden: 
Consultant RebelGroup

Opleiding
PhD in Strategisch Leiderschap aan Rotterdam School of Management
Master Internationale Economie aan Erasmus Universiteit Rotterdam
Een jaar antropologie aan Cambridge University
Bachelor of Science University College Utrecht

Partners Maritiem Nederland