Achtergrond
Foto: Danser Group

LNG aan de vooravond van doorbraak

Branche: Binnenvaart, Zeevaart | Auteur: Antoon Oosting | Publicatiedatum:

Het gaat nog altijd langzaam - vooral omdat banken terughoudend zijn met het bieden van financiering - maar alles wijst erop dat LNG binnen pakweg tien jaar een hele belangrijke brandstof voor de scheepvaart wordt, zowel voor op zee als op de Rijn. Dat laatste is dan vooral te danken aan Ben Maelissa, directeur van de Danser Group.

De Danser Group, en de daaronder vallende Containerline, heeft met een vloot van acht eigen binnenvaartschepen, die met elkaar vier koppelverbanden vormen, en vijftig charterschepen een belangrijk aandeel in het vervoer van containers tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen en het Duitse achterland. Na twee jaar van voorbereidingen met veel intensief overleg kreeg directeur Ben Maelissa het groene licht van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) voor het varen met een op LNG gestookt binnenvaartschip op de Rijn. Op basis daarvan heeft de Danser Group begin april een van zijn koppelverbanden, de ‘Eiger-Nordwand’, laten ombouwen. Daarbij is de dieselmotor (Caterpillar) vervangen door een dual-fuelmotor van Wärtsilä en is een deel van het ruim opgeofferd voor de plaatsing van een LNG-brandstoftank.

Mooie primeur

Daarmee had de Danser Group een mooie primeur, maar nog veel belangrijker voor de binnenvaart als geheel is dat de inzet van Maelissa en de zijnen de weg bereid voor veel meer binnenvaartondernemers die straks voor het blok komen te staan omdat ze schoner moeten gaan varen. De CCR, de in Straatsburg gevestigde intergouvernementele commissie van Rijnstaten, bepaalt wat er op de Rijn allemaal wel en niet mag. En de inzet van de Danser Group heeft er misschien wel mede toe geleid dat het opstellen van nieuwe regels voor het gebruik van LNG in een stroomversnelling is gekomen.

‘Als een reder dat wil, is varen op LNG vanuit Noordwest-Europa geen probleem meer’

De verwachting is dat begin volgend jaar de CCR haar nieuwe voorschriften voor de techniek en de veiligheid voor het gebruik van LNG in de scheepvaart op de Rijn gereed heeft. Alle op de Rijn actieve binnenvaartondernemers, en met een Nederlandse vloot van zesduizend schepen zijn daaronder heel veel Nederlanders, weten dan waar ze aan toe zijn als ze hun schip ook willen laten ombouwen op LNG of een nieuw schip voor het varen op LNG willen bestellen. Het wachten is slechts op de banken die dit willen financieren.

Ondertussen varen er natuurlijk al een aantal op LNG rond, zoals de ‘Argonon’ van Gerard Deen en twee schepen van Interstream Barging. Maar dat zijn bunkerschepen die vooral in het zogeheten ARA-gebied van de havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen rondvaren. Daar is het aan de havenautoriteiten die het varen op LNG van harte ondersteunen door plekken aan te wijzen waar LNG kan worden gebunkerd. Inmiddels hebben de havens van Antwerpen en Rotterdam ook hun havenreglement al aangepast voor het varen op en bunkeren van LNG. Amsterdam heeft een plek voor het bunkeren van LNG aangewezen.

Overigens heeft Shell al laten weten een distributienetwerk voor het bunkeren van LNG op de Rijn te willen opzetten en hiervoor de benodigde bunkerstations te willen bouwen. De twee op LNG varende schepen van Interstream Barging varen voor Shell. Verder werken Veka Group en Deen Shipping aan de ontwikkeling van een LNG-bunkertanker waarmee schepen in de havens van Antwerpen en Rotterdam en op de Rijn van LNG kunnen worden voorzien.

Scandinavië

Met de voortvarende aanpassing van hun havenreglementen lopen Rotterdam en Antwerpen, gevolgd door die van de andere Vlaamse zeehavens van Gent, Zeebrugge en Oostende, in West-Europa voorop in het stimuleren van het gebruik van LNG door de zeescheepvaart. Maar in Scandinavië is het inmiddels al op tientallen plaatsen mogelijk om LNG te bunkeren. Dankzij de subsidies die de Noorse en Finse overheid hiervoor beschikbaar stellen, varen er in Scandinavië inmiddels vijftig schepen op LNG rond en zijn er nog eens 66 in aanbouw.

De LNG-tankers die vaak hun lading ook gebruiken om er op te varen zoals de ‘Coral Methane’ (2009) en ‘Coral Energy’ (2012) van onze eigen Anthony Veder, zijn daarbij niet meegeteld. Die twee van Anthony Veder zijn kleinere, 7.551 respectievelijk 15.600 kubieke meter inhoud metende, tankers die LNG distribueren over afnemers, zowel industrieën als bunkerstations, in dus nu nog vooral Scandinavië. Dat LNG halen ze in Zeebrugge bij de LNG-terminal van Fluxys, de Belgische tegenhanger van onze Nederlandse Gasunie. Overigens worden vanaf deze terminal momenteel ook nog alle Nederlandse op LNG-varende binnenvaartschepen gebunkerd.

De Argonon is het eerste binnenvaartschip in Europa op dual fuel.De LNG wordt momenteel nog met trucks aangevoerd vanuit Zeebrugge. Maar inmiddels heeft een samenwerkingsverband van Mitsubishi, het eveneens Japanse NYK-Lines en het Belgisch-Franse GDF Suez opdracht gegeven voor de ontwikkeling van een LNG-bunkerschip dat in Zeebrugge zelf maar over de naburige havens LNG moet gaan distribueren. De eerste grote klant in de zeescheepvaart is UECC (United European Car Carriers), een joint venture van NYK en het Zweedse Wallenius, dat twee grote schepen op LNG heeft besteld die vooral vanuit Zeebrugge uit Azië afkomstige nieuwe auto’s over Noordwest-Europa distribueren.

Mogelijkheden

Dit voorbeeld laat dus zien dat als een reder dat wil, varen op LNG vanuit Noordwest-Europa geen probleem meer is. Afhankelijk van de tankinhoud is een reis op en neer naar de Baltic mogelijk en anders zijn daar inmiddels voldoende mogelijkheden voor het bunkeren van LNG voorhanden. Matthé Bakker, Head of Solutions Netherlands Oil & Gas van DNV-GL, ‘s werelds grootste classificatiebureau in de scheepvaart, denkt ook niet dat de aanbodkant nog het grootste probleem is voor het varen op LNG. Volgens hem zijn er inmiddels genoeg leveranciers in de markt die samen met de reder oplossingen kunnen bedenken zodat deze altijd genoeg brandstof voor zijn schepen heeft.

Bakker bespeurt onder de reders in Nederland en Duitsland veel interesse voor het varen op LNG. Dat heeft vooralsnog echter nog weinig concrete projecten, laat staan ombouw- of nieuwbouworders opgeleverd. Als een van de vele diensten biedt DNV-GL reders ook een LNG Ready Service, volgens Bakker een soort haalbaarheidsanalyse wat een concreet advies voor een reder oplevert of het voor hem rendabel is om op LNG over te stappen en schepen te laten ombouwen of nieuwe op LNG te bestellen. “Wij zien al twee, drie jaar een onverminderd hoge vraag. Het merendeel van de reders is al langs geweest maar dat vertaalt zich nog niet in orders”, zegt Bakker op het Nederlandse kantoor in Barendrecht. DNV-GL is betrokken geweest bij het merendeel van alle 116 LNG-schepen die de afgelopen jaren voor Scandinavische rekening zijn gebouwd.

Scrubbers

Dat vooral de Nederlandse en Duitse reders, die dus geen toegang hebben tot de Noorse en Finse staatssubsidies, achterblijven heeft volgens Bakker wel zo zijn redenen. Net als het Amsterdamse Spliethoff kiezen ook de Deense ferryreders van DFDS en Scandlines voor installatie van scrubbers, installaties voor het schoonwassen van rookgassen, op hun schepen. Bakker: “Een scrubber voor een beetje schip kost iets van een tot anderhalf miljoen euro. Maar zo’n scrubber koop je op een bepaalde prestatie. Het apparaat kost echter ook aardig wat extra aan energie. Het voordeel van de scrubber is echter dat die bijna altijd wel is toe te passen.”

LNG Greenstream TankerBij gebruik van LNG moet je volgens Bakker goed nadenken over je bevoorrading en de veiligheid, en het vergt extra competenties van je personeel dat bijgeschoold moet worden voor omgang met LNG in noodsituaties. Daar komt dan nog bij de onzekerheid over de ontwikkeling van de LNG-prijs. “Met een scrubber weet je wat je uitgeeft”, verduidelijkt Bakker. En wat ook niet echt meewerkt is dat de Duitsers achterblijven bij de aanpassing van hun havenreglementen en het faciliteren van bunkermogelijkheden voor LNG. Maar het moet ook volgens Bakker raar lopen als niet uiterlijk volgend jaar de eerste Nederlandse reder besluit zijn eerste schip op LNG te bestellen.

Deel deze pagina

Partners Maritiem Nederland