Achtergrond

Daan Balk, directeur Balk Shipyard in Urk:


‘Ik kijk niet meer tegen mensen op’

Branche: Scheepsbouw | Auteur: Paul Steenhoff | Publicatiedatum:

Zijn vader heeft hem het vak geleerd. “Het begon met het vasthouden van het boeientouwtje op de helling in Elburg. Wat later stelde ik de ketting van de hellingwagens al op lengte. Zo leerde ik spelenderwijs het scheepsreparatiebedrijf kennen. Maar dat ik op mijn 46e dit bedrijf zou leiden, nee, dat had ik niet gedacht.”

Waar tot 2004 scheepswerf Metz op Urk gevestigd was, pal aan de haven van het vissersdorp, staat nu Balk Shipyard. Op de helling ligt een viskotter waarvan een van de pods van een nieuwe schroef wordt voorzien. Gerrit van Asselt, floor manager bij Balk Shipyard, laat samen met twee werknemers de klipper ‘Elisabeth’ te water die net geknipt en geschoren is.

“Onze wortels liggen in de reparatie en het onderhoud van schepen”, zegt directeur Daan Balk (46). “Mijn voorvaderen zijn in 1764 in Elburg een werf gestart en ik behoor nu tot de zevende generatie Balk die dit werk doet. Nieuwbouw is bij ons nooit nummer 1 geweest. Vroeger lieten de vissers al hun botter ergens anders bouwen en kwamen ze voor al het andere naar ons. Sinds 2004 zitten we op Urk om meer ruimte te hebben en aan dieper water te zitten. Voor onze dwarshelling is het zes meter diep.”

Negatief kapitaal

Daan Balk werd in 1998 in het diepe gegooid toen zijn vader Bart plotseling kwam te overlijden. “Ik zeg altijd dat hij gestikt is in zijn zorgen. Mijn vader was een pure ambachtsman en vergat dat er aan het eind van de maand rekeningen betaald moesten worden. Toen hij overleed werd ik op mijn 29e dan ook bezitter van een aanzienlijk negatief kapitaal. Mijn moeder raadde me aan de boel niet over te nemen, maar ik kon het niet over mijn hart verkrijgen de boel de boel te laten. Aangezien er helemaal niets op papier stond, ben ik met de klanten rond de tafel gaan zitten en heb ik ze ronduit gezegd hoe het er voor stond. Ze hadden me kunnen bedonderen, maar hebben het eerlijk gespeeld. Dat is mijn redding geweest. Voor ik zwarte cijfers kon schrijven waren we wel wat jaren verder. Net zoals mijn vader was ik eraan gewend onder de streep te werken.”

‘Mijn voordeel is dat ik alles in het klein heb geleerd. Nu speel ik hetzelfde spelletje, maar dan in het groot’

Even verderop, op de helling op Urk - goed om 1.200 ton uit het water te halen - werken in weer en wind drie mannen aan een volledig uit teak gebouwde mijnenveger uit 1960. De huid wordt helemaal kaal gehaald waarna het slechte hout vervangen wordt en er vervolgens een nieuw verfsysteem aangebracht wordt. Voor de wal ligt nog een oude Duitse boeienlegger die getransformeerd moet worden tot luxe jacht, de tekeningen zijn al gemaakt. In de constructiehal wordt een tussendek gebouwd in opdracht van Heesen en in de refithal van 65 meter lang ligt een motorjacht uit de Cariben dat er maar net in past. Het bovendek is uitgebrand en zo vervormd dat de hele aluminium constructie vervangen moet worden. In de andere refithal met een lengte van 45 meter liggen drie projecten waaronder het groot onderhoud aan een Damen Stan Patrol 2005 MII van de KLPD, een van de vaste klanten van Balk. De werf gonst van het werk maar komt van ver.

Apotheose

“Elburg werd steeds toeristischer. We konden in het vaarseizoen geen kant meer uit en waren meer bezig met verhalen van schepen dan met werken. Daarnaast werden de schepen groter. Toen wij het predicaat Hofleverancier kregen in 2002, kwam er meer werk onze kant op. Het kantelpunt kwam toen de politie KLPD werd en de nieuwe patrouilleboten een slag groter werden. Die zouden niet meer op onze helling passen en juist de politie was een van onze grote vaste klanten. Ik moest dus groter worden of stoppen.” Het werd doorgaan. Scheepswerf Metz in Urk was in 2003 failliet gegaan waarop Daan Balk in 2004 de werf kocht om direct van start te gaan. Door de toegenomen capaciteit, van 1.000 m³ naar 12.000 m³, konden grotere klussen worden aangenomen en door vakmanschap in combinatie met geluk kwamen die projecten er ook.

Op de helling op Urk werken drie mannen aan een volledig uit teak gebouwde mijnenveger uit 1960.Apotheose tot nu toe is wel de afbouw van het 63 meter lange houten zeilschip ‘Mikhail S. Vorontsov’. Deze driemaster met bijna 1.500 meter zeiloppervlak leverde bijna twee jaar volop werk voor de zestig mensen van Balk. De driemaster is voorzien van alle mogelijk luxe, heeft een sauna en een fitnessruimte aan boord en in de buikdenning is een geconditioneerde wijnkelder te vinden met plaats voor driehonderd flessen wijn. Het schip is in 2013 te water gegaan en vaart nu als charter in de Middellandse Zee. “Voor mijzelf was het een grote uitdaging waar ik heel veel van geleerd heb”, zegt Balk. “Ik kom nog uit de tijd dat een proefvaart betekende dat het achterdek vol stond met gereedschapskisten. Nu voeren we op zee en binnen zaten vier techneuten achter een laptop de apparatuur in te regelen. Er komt geen sleutel meer aan te pas! De ontwikkelingen in de elektronica zijn zo snel gegaan dat elektronica er als discipline bij is gekomen is en je daar ook specialisten voor nodig hebt.”

Exotische bestemmingen

Het mooie aan Balk Shipyard is dat je er de Urker visserman tegenkomt die met zijn kotter schade heeft gevaren maar dat ook de rijken der aarden hier afmeren om hun jacht te laten onderhouden of een refit te laten ondergaan. Het betekent dat Balk soms met een privéjet wordt ingevlogen naar exotische bestemmingen om een schip te beoordelen. Het betekent ook dat Balk na werktijd in een vettige en krappe machinekamer duikt om samen met zijn technische man een plan te ontwerpen voor een complete overhaul. Dat grote verschil heeft niets veranderd aan Daan Balk. “Het is niet lang geleden dat niemand zat te wachten op Daantje Balk uit Elburg”, relativeert hij. “Door goed werk te leveren en mijn nek te riskeren, ben ik nu waar ik ben. Ondanks dat het een familiebedrijf is, kon ik niet terugvallen op familiekapitaal. Ik moest deze werf kopen met vreemd geld, net zoals de meesten dat moeten.”

Balk is eraan gewend geraakt om met de visserman en de vermogende eigenaar om te gaan. “Iedereen heeft tien vingers hoor”, zegt hij. “Ik kijk niet meer tegen mensen op. Mijn voordeel is dat ik alles in het klein heb geleerd. Nu speel ik hetzelfde spelletje, maar dan in het groot. In mijn hart ben ik nog steeds de machinist en niet de zakenman die ik nu vaak moet zijn. Het liefst ben ik in mijn spijkerbroek en overhemd op de werf te vinden en niet achter de telefoon met een stapel papieren. Dat dat wel vaak het geval is, noem ik maar de tol van ons succes.”

Over opvolging hoeft Balk zich geen zorgen te maken. Zijn tweeling Bart en Wiebe van veertien beginnen steeds meer interesse in het bedrijf te tonen. “Joep, mijn jongste zoon, is echt een kopie van mij. Die wil alleen maar varen en kan niet wachten op het moment dat hij naar school mag om te leren varen. ‘Laten we ze eerst maar grootbrengen’, zegt mijn vrouw Stella. Ik denk dat ze gelijk heeft.”

www.balkshipyard.nl

Onderwerpen
Deel deze pagina
World Superyacht Award

Op zaterdag 3 mei is Balk Shipyard winnaar geworden van de World Superyacht Award. HISWA Holland Yachting Group heeft dit jaar voor het eerst deelgenomen als contributing sponsor aan het evenement waar maar liefst zeven Nederlandse werven een prijs ontvingen. De prijs - de Spirit of Tradition Award - werd uitgereikt voor het afbouwen van de Mikhail S. Vorontsov, een 63 meter lange stagzeilschoener, volledig van hout gebouwd. De romp is gebouwd door Dream Ship Victory (DSV), een Turkse werf in Bozburun die zich heeft toegelegd op het bouwen in hout. Balk Shipyard heeft het casco in 18 maanden afgebouwd. Het schip kan nu worden gecharterd. De prijzen beginnen vanaf 320.000 euro per week volgens www.yachtingconcept.com.

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Partners Maritiem Nederland