Achtergrond

De spannendste transitieprojecten in de Rotterdamse haven


De sexy top 5

Auteur: Marie-Claire Aarts | Publicatiedatum:

In de aanloop naar het MET Event op 14 maart 2019 zette Marie-Claire Aarts voor Maritiem Nederland de vijf spannendste energietransitie projecten in de Rotterdamse haven op een rij. 

#1 Het visitekaartje van de haven: autonome afmeerpalen

Binnenvarende schepen kunnen er niet omheen: de strakke rij autonome afmeer- en trospalen die de Rotterdamse haven liet bouwen door het Straatman consortium. Ze beleefden hun première aan de Maasoever en worden nu internationaal uitgerold. De zonnecellen bieden een oplossing voor de hoge kosten die gepaard gaan met de vervanging van defecte stroomkabels, die bij voorbaat al dubbel worden gelegd. Een stand-alone oplossing bespaart dus zowel materiaal als energie.

Zonnepanelen lijken misschien voor de hand liggend, maar dat was het niet want ze moesten bestand zijn tegen hoge windbelasting, beukende boten en zeewaardige kwaliteit hebben. Bovendien moesten ze in een gevaarlijke-stoffengebied komen, dus ATEX-gecertificeerd zijn. In de nabijheid van raffinaderijen kan een klein vonkje immers grote gevolgen hebben.

Een terechte nummer 1, omdat het aantoont dat duurzaamheid niet duur hoeft te zijn en zelfs kostenbesparend werkt. Het initiatief toont de duurzame ambitie van de haven en levert een directe bijdrage aan het omlaag brengen van de CO2-uitstoot. Dat is nodig, want het havengebied is verantwoordelijk voor maar liefst 17 procent van alle CO2-uitstoot in Nederland.

Sexy omdat

de palen in de explosiegevoelige Botlek zijn gebouwd en duurzaamheid promoten in het hartje van de fossiele industrie. Ze worden bovendien gewoon hier in Zwijndrecht gemaakt.

#2 Skoon Energy

We schreven er al eerder over, maar het prijswinnende Skoon maakt schone elektriciteit toegankelijk voor de scheepvaartsector. Skoon stelt treuzelende rederijen, scheepseigenaren en scheepsbouwers in staat om nu al over te gaan op elektrisch varen – en niet te wachten totdat de energieopslag in batterijen groter is of de prijs is gedaald.

Met de mobiele wisselbare batterijpakketten – de Skoonboxen – worden schepen tussen havens voortgestuwd. Op het Skoonplatform wordt nauwkeurig bijgehouden in welke haven de batterijen moeten worden opgeladen. Daar staat een Skooner paraat om de batterij aan land te brengen en een groen opgeladen batterij weer te installeren.

De klanten van Skoon komen nooit met verouderde technologie te zitten, want ze krijgen steeds betere en schonere batterijen die de schepen steeds verder brengen: ze kopen de batterijen immers niet. Er is een huurconstructie voor de langere termijn en lease van het gebruik (energie) voor kortere termijn. Voor oudere batterijen heeft Skoon een mooie oudedagvoorziening getroffen als buurtbatterij aan wal.

Sexy omdat

het een jong bedrijf is dat echte golven maakt in de traditionele waterwereld. De potentiële impact is enorm, al is het maar omdat ze grote spelers als Damen Shipyards aan zich weten te binden. Alleen de naam Skoon al is sexy, omdat het alles zegt en ook nog eens oer-Nederlands is. Ga zo door!

#3 De Warmterotonde: restwarmte uit de Rotterdamse haven

Met een ringnet van leidingen zal restwarmte afkomstig uit de haven en geothermie worden gebruikt voor warmtevoorziening aan huishoudens, glastuinbouw en bedrijven in de regio. De eindgebruiker hoeft geen aardgas meer te verstoken voor verwarming en warm water. Op jaarbasis levert dit grootschalige hoofdtransportnet potentieel 2 à 3 megaton CO2-reductie op.

De Warmtealliantie Zuid-Holland is een fantastische coalitie tussen uiteenlopende partijen, wat leidt tot een unieke oplossing die later internationaal uit te rollen is. Wel bestaat het gevaar dat ons beroemde én beruchte poldermodel de benodigde voortgang vertraagt, omdat iedereen nu eenmaal een eigen agenda heeft en niet alle partijen even daadkrachtig zijn. Vermoedelijk zal het soms leiden tot tandenknarsende deelnemers voor wie het allemaal te langzaam gaat, maar als het er eenmaal is, dan zijn we er allemaal trots op.

Sexy omdat

voor het behalen van de CO2-doelen een gezamenlijke inspanning nodig is en het een goed voorbeeld is van hoe een onwaarschijnlijk idee – dat ooit bij één man of vrouw ontstaan moet zijn – werkelijkheid kan worden door genadeloze wilskracht.

#4 Porthos: nieuwe bestemming voor oude gasvelden

CO2 die afkomstig is van chemische industrie, waterstofproducenten en raffinaderijen gaat per pijpleiding naar een leeg gasveld dat circa 25 kilometer uit de kust onder de Noordzee ligt. Daar wordt de CO2 in de diepe ondergrond onder de zeebodem gepompt, in het afgesloten reservoir van zandgesteente waar zich voorheen aardgas bevond. De verwachting is dat voor dit project in Rotterdam jaarlijks 2 tot 5 megaton CO2 kan worden opgeslagen.

Porthos biedt een tijdelijke oplossing voor bedrijven in de haven die hun productieprocessen niet tijdig fundamenteel kunnen verduurzamen.

Sexy omdat

we hiermee voorkomen dat CO2 de atmosfeer in gaat voordat er een werkende oplossing voor de verwerking ervan is en omdat opslag in lege gasvelden tot de verbeelding spreekt: het is de overtreffende trap van hergebruik als we de oude fossiele velden weer volpompen met onze eigen fossiele resten, die ooit weer een grondstof gaan worden. Het roept beelden op van onderaardse grotten en de mens die god speelt. Ook een beetje luguber dus.

#5 The Dutch wind wheel. Ook wel: the Dutch donut

Niet echt in de haven zelf gelegen, maar de donut komt wel dicht genoeg bij de haven voor een vermelding omdat het zo’n gamechanger is. Deze molens zonder wieken werken met een elektrostatische windenergieomvormer (Ewicon), die is ontwikkeld door de TU Delft en Wageningen University.

Het windwiel is uitgerust met fotovoltaïsche thermische hybride zonnecollectoren en heeft een klimaatgevel. Het integreert ook een efficiënt waterbeheersysteem dat regenwater van binnenuit opvangt of gebruikt in een waterrijk gebied. Biogas wordt geproduceerd door het organische afval van het gebouw te verzamelen.

Het gehele systeem zal naar verwachting goedkoper in onderhoud zijn en minder aan slijtage onderhevig dan reguliere windmolens, omdat er geen bewegende mechanische onderdelen zijn. Dat betekent ook minder overlast voor de omgeving. Rotterdam wordt bovendien verrijkt met een nieuw designicoon.

Sexy, omdat

het nog niet eens is gebouwd en nu al een bijnaam heeft, maar bovenal omdat er baanbrekend werk is gedaan door de krachten van twee van onze beste universiteiten te bundelen.

Deel deze pagina

Partners Maritiem Nederland