Achtergrond
Foto: Nico Koster

Nationale SAIL Debat:


De economie groeit, maar wees niet té opportunistisch

Branche: Maritieme Cluster | Auteur: Jan Spoelstra | Publicatiedatum:

Het Nationale SAIL Debat ‘De wind weer in de zeilen!’ stond in het teken van een gouden verleden en een venster naar de toekomst. De economie groeit weer, consumenten krijgen meer vertrouwen en start-ups in de ICT zijn succesvoller dan ooit. Maar volgens critici en CEO’s uit het maritieme bedrijfsleven moeten we niet té opportunistisch worden.

Met het aanstekelijk en niet altijd even terechte positivisme dat we van hem gewend zijn opende minister-president Mark Rutte op 22 augustus het door de Financiële Telegraaf (DFT) georganiseerde Nationale SAIL Debat: “Als het slecht gaat met het milieu, dan moet je dat oplossen en er gelijktijdig geld mee verdienen. Groen Rechts noem ik dat wanneer ik mijn partijpet op heb.”

‘Als mensen niet genoeg fouten maken, tik ik ze op de vingers, dan nemen ze niet genoeg risico’

Naast milieu-innovaties uit het Nederlandse (maritieme) bedrijfsleven, roemde Rutte de vele succesvolle start-ups als motor van de economie en wees hij op de trend dat steeds vaker mkb-bedrijven of zelfs ZZP’ers mee gaan op handelsmissies, die voorheen feestjes voor de grote bedrijven waren.

Fouten maken

Het opportunisme en positivisme van de start-ups stond goeddeels centraal tijdens het SAIL Debat: “Ik sluit me volledig aan bij het positivisme van Rutte. Ondernemersgeest, vernieuwende ideeën en er gewoon voor gaan is wat onze economie nodig heeft”, aldus Patrick de Zeeuw, oprichter van Startupbootcamp, die inmiddels 700 miljoen euro heeft opgehaald voor een groot aantal start-ups. “Ik wil graag dat mensen fouten maken”, betoogt De Zeeuw opportunistisch. Hij is van mening dat je veel verantwoordelijkheden in kleine teams onder in je organisatie moet leggen. “Als mensen niet genoeg fouten maken, tik ik ze op de vingers, dan nemen ze te weinig risico.”

Dat geluid wordt bijna direct door Kommer Damen, oprichter van Damen Shipyards en nu sprekend namens Stichting Nederland Maritiem Land, genuanceerd. “Wij hebben een succesvol bedrijf met 9.000 werknemers en meer dan dertig werven wereldwijd. Je moet controle houden. Wij zetten een bepaalde strategie uit en alle bedrijven die wij overnemen moeten daar inpassen.”

Na afloop van het debat licht Kommer Damen aan Maritiem Nederland toe dat hij ondanks de corporate structuur van zijn bedrijf nog steeds affiniteit heeft met de werkvloer, met het bouwen van innovatieve schepen. “Ik probeer op elk type van onze boten zelf te varen, het zeegedrag te beoordelen en richtingen in te slaan om onze boten te verbeteren.”

Beschuldigende vinger

Als CEO van tankopslagbedrijf Vopak kan Eelco Hoekstra zich op de meeste fronten ook geen fouten veroorloven. Het bedrijf mag op zijn op- en overslaglocaties geen druppel brandbare aardolie of aardolieproducten morsen. “Sommige dingen moeten gewoon goed gaan”, aldus Hoekstra.

‘Met 9.000 werknemers en meer dan dertig werven wereldwijd wil ik wel enige controle houden’

Hij voegt eraan toe dat wanneer het ergens een keer mis gaat, de landelijke pers er meteen bovenop duikt, een beschuldigende vinger wijst en bloed wil zien. “En dat terwijl wij dan intern bezig zijn om van fouten te leren, processen te verbeteren. De media gaan in mijn ogen verkeerd om met nieuws uit het bedrijfsleven. Als we een investering van 100 miljoen doen en tientallen arbeidsplaatsen genereren, haalt het de lokale krant niet eens. Maar wanneer er ook maar iets mis gaat, valt de hele landelijke pers over je heen. Dat moet anders.”

Financieel journalist (DFT) Martin Visser buigt het aanstekelijke positivisme van Rutte en De Zeeuw om naar meer realiteitszin: “De economische crisis werd aangewend om een aantal heilige huisjes tegen de vlakte te duwen. De hypotheekrenteaftrek ligt aan banden, de pensioengerechtigde leeftijd is omhoog gegaan, pensioenvoorzieningen zijn versoberd en ontslagregels zijn versoepeld. De gewone man merkt weinig van het herstel.”

Verder zijn banken volgens Visser maar mondjesmaat bereid om kredieten aan het bedrijfsleven te verstrekken. “Crowdfunding ondervangt een deel, vooral voor start-ups, maar de bulk van kredietverlening loopt nog via onwelwillende banken.” De vraag is dan ook of de stimuleringsmaatregelen en renteverlaging van Mario Dragi (Europese Centrale Bank) en consorten niet een nieuwe bubbel zal veroorzaken.

Kritisch opiniestuk

Vissers geluid staat niet op zich. De Groene Amsterdammer van 6 augustus zette in een kritisch opiniestuk over de vermeende economische groei een aantal cijfers op een rij. Zo stijgt de hypotheekschuld inmiddels voor het tweede jaar op rij en staat deze met 636 miljard euro hoger dan voor de crisis toen deze 555 miljard bedroeg. Politici vertalen dit naar consumentenvertrouwen en een groeiende economie, maar daar is volgens het stuk geen sprake van.

‘Een grote investering die veel banen genereert haalt de lokale krant niet, maar als er iets mis gaat valt de hele landelijke media over je heen’

Ons bruto binnenlands product krimpt al twee jaar en ligt nog onder het niveau van 2008. Ook de kredietverstrekking door banken aan niet-financiële bedrijven - bedrijven die werkgelegenheid moeten genereren, werkelijke waarde toevoegen en innovaties door moeten voeren - daalt al twee jaar en ligt met 297 miljard euro nog onder het niveau van 2008 (300 miljard euro). De toenemende hypotheekschuld en het groeiende consumentenvertrouwen lijkt niet gedekt door groeiende investeringen en kredietverstrekking aan het niet-financiële bedrijfsleven.

Visser besluit met een kritische vraag naar de aanwezige CEO’s en captains of industry: “Mensen van vijftig moeten momenteel nog zeventien jaar mee. Zijn jullie bereid om die mensen aan te nemen en bij te scholen? Want dat is wel nodig als we de economische groei willen maken waar we hier gezellig voor bijeen zijn.”

Licht rumoer stijgt op onder het glazen dak van de binnenplaats van het Scheepvaartmuseum waar het SAIL debat gehouden wordt, men gaat verzitten, een enkele CEO krabt zich op zijn achterhoofd...

Onderwerpen
Deel deze pagina

Partners Maritiem Nederland