Achtergrond

Tientallen cruiseschepen wereldwijd in aanbouw


Bouw mee aan luxer, groter, comfortabeler

Branche: Cruise, Scheepsbouw | Auteur: Jan Spoelstra | Publicatiedatum:

Kort voor de eerste proefvaart op 26 augustus bezocht Maritiem Nederland de 'MSC Seaside' op de Fincantieri werf in Monfalcone, Noord Italië. Wij kregen een rondleiding op dit moderne schip, van een geheel nieuwe klasse. Maar waar zijn de Nederlandse toeleveranciers?

Er wordt gelast aan het uitschuifbare dak van het zwembad, in de trappenhuizen ligt nog geen tapijt, bossen kabels steken uit kabelgoten en stapels tegels liggen langs gangpaden voor tegelzetters. Het valt moeilijk voor te stellen dat dit schip over drie maanden met 5400 passagiers aan boord een luxe cruise van het Italiaanse Triëst naar Miami maakt.

Wat kunt u zeggen tegen de gasten die deze cruise geboekt hebben om ze gerust te stellen en te vertellen dat alles goed komt? “Dit is wat je moet zien tijdens deze fase van de bouw”, aldus Luca Biondolillo, hoofd corporate communicatie bij MSC Cruises. “Eigenlijk liggen we voor op schema. De chaos die nu lijkt te heersen, doet geen recht aan waar we nu zijn in het bouwproces.” Goed beschouwd is het schip ook bijna klaar, slechts anderhalf jaar geleden werd het eerste staal gesneden.

We krijgen een rondleiding aan boord van de 'MSC Seaside', de eerste uit een serie van twee (er is een optie op een derde) nieuwe klasse cruiseschepen voor de van origine Italiaanse rederij. Bijzonder aan dit schip is een achterdek op zeeniveau met een zwembad en veel promenades langs de rand van het schip. “Verder heeft dit schip veel algemene ruimtes die naar buiten gericht zijn. Veel licht, veel uitzicht op zee”, aldus Erik Schuffel, directeur van MSC Cruises Nederland.

De MSC Seaside zal vanuit Miami vooral cruises maken door het Caribisch gebied. Het Zusterschip, de ´MSC Seaview´, dat tijdens ons bezoek te water werd gelaten, gaat vanaf volgend voorjaar op de Middellandse Zee varen en in het najaar van 2018 naar Brazilië.

 Opschalen

Wie goed kijkt naar het bouwproces op de werf en de werknemers wat kritische vragen stelt, komt erachter dat alle teams aan boord een specifieke taak hebben, ziet dat alle kabels netjes gelabeld zijn voor de 700 elektriciens die hier momenteel aan twee MSC schepen werken en merkt ook dat er geen gereedschap rondslingert en dat alle bouwmaterialen keurig buiten de gangpaden liggen. Drie maanden voor oplevering werken er tussen de 3.000 en 4.000 mensen aan boord van dit schip, in de komende maanden zal de werf gaan opschalen naar meer dan 7.000 werknemers aan boord.

‘Een keiharde deadline: het moet in één keer goed’

Dat het schip zijn deadline wel gaat halen, komt naar voren wanneer we mensen van de bemanning van het schip spreken. Deze zijn al enkele weken aan boord, en nauw betrokken bij de integratie van alle systemen buiten het enorme hotelbedrijf om. Daags na onze rondleiding ging het schip al proefvaren. “Er zijn dan 1.200 mensen aan boord van alle leveranciers van systemen die nodig zijn voor het feitelijke varen. Het doel van die proefvaart is om alle nautische systemen in te regelen en ervoor te zorgen dat alle systemen werken om het schip veilig de wereldzeeën over te laten varen en de smalste sluizen in te laten manoeuvreren.” Aldus een toekomstig bemanningslid van het schip. “Op 10 september is de tweede proefvaart, en dan testen we de prestaties van het schip. We kijken dan of het schip de door MSC gewenste snelheid haalt, of het brandstofverbruik volgens afspraak is en of het schip voldoende manoeuvreerbaar is.”

 Uniek

Wat uniek aan de bouw van cruiseschepen is, en daarin staat de Fincantieri werf in Monfalcone niet alleen, is dat het schip heel nadrukkelijk een deadline heeft, en daarna volgeboekt is met reizigers voor een eerste cruise. Nog even een tapijtje leggen, een wandje schuren of een vloertje leggen is niet meer mogelijk naar de bouw. Op 29 november levert Fincantieri het schip op en twee dagen later (op 1 december) start de eerste cruise. Wanneer op een baggerschip een ruimte nog niet helemaal is afgewerkt, dan komt dat later wel, als het schip zijn werk maar kan doen. Dat ligt hier anders en dat maakt de bouw van cruiseschepen tot een bijzondere tak van scheepsbouw. Ook voor schepen die STX of de Duitse Meyer Werft bouwen geldt deze drill.

Dat de bouw van een cruiseschip geen ‘walk in the park’ is, laat de Aida Prima van Aida cruises zien, dat de Japanse werf Mitsubishi Shipbuilding in 2016 opleverde. De werf was niet bekend met de bouw van cruiseschepen en de vele problemen tijdens de bouw leidden tot een vertraging van bijna een jaar.

Zijn er Nederlandse bedrijven betrokken bij de bouw van deze schepen? Voor de MSC Seaside of MSC Seaview lijkt dat niet het geval. Niemand van de elektriciens, opzichters of bemanningsleden kon iets zeggen over Nederlandse toeleveranciers. Maar, op 31 augustus verscheen op de website van Netherlands Maritime Technology een oproep van het Netherlands Business Support Office (NBSO) in Nantes, onderdeel van de Nederlandse ambassade in Frankrijk, aan de Nederlandse maritieme toeleveranciers om te laten zien wat ze kunnen bijdragen aan de bouw van Cruiseschepen bij STX in Saint-Nazaire.

De MSC Seaside wordt op dit moment afgebouwd

Bouw mee

Op die werf wordt momenteel ook een schip van MSC gebouwd, de tweede uit de Vista klasse (‘MSC Bellissima’, 5.700 passagiers). Daarnaast heeft de werf opties en/of orders voor nog eens twaalf grote zeecruiseschepen, en daarmee praktisch gegarandeerd werk tot 2026. Onderdeel van die orders zijn ook twee World Class schepen voor MSC, met capaciteit voor bijna 7.000 passagiers.

De ‘tender call’ van NBSO vraagt om bedrijven die op grote schaal kunnen leveren aan STX. Het gaat dan om de aankleding van de duizenden hutten per schip, het leveren van schuiframen, elektrische leidingen en kabels, ankers, motoren en elektrische systemen. Wat opvalt is dat nadrukkelijk gevraagd wordt naar grote volumes en scherpe prijzen.

“Wij hebben een gesprek gevoerd met de inkoopafdeling van STX France en wat naar voren kwam is dat ze vinden dat de Nederlanders een goede reputatie hebben in de scheepsbouw. Ze zijn binnen heel Europa op zoek naar nieuwe toeleveranciers”, aldus Erwin Tuil van het NBSO. Of de grote nieuwbouwhausse aan cruiseschepen logischerwijs tot schaarste en hogere prijzen bij toeleveranciers in Frankrijk leidt, durft Tuil niet te beweren. “STX is altijd op zoek naar de beste spullen en expertise voor een goede prijs. Wel is het zo dat men in deze branche nooit terugkomt op een uitonderhandelde prijs voor een cruiseschip.”

Grote cruisewerven willen hun eigen toeleveranciers scherp houden, en open staan voor innovaties uit andere landen. Volgens Tuil gaat het in het geval van STX niet alleen om het leveren van materiaal, maar heel nadrukkelijk ook om de installatie aan boord. "Wat helpt bij het winnen van tenders, is als bedrijven het voornemen hebben zich in de buurt of op de werf te vestigen, liefst natuurlijk met een stukje productie in de regio, maar in ieder geval met een eigen kantoor hier. Dat leidt tot een betere propositie voor de cruisewerf. Een dertigtonner 900 km over de weg sturen is immers ook niet gratis en zonder risico van vertraging."

Wat opvalt bij STX in St. Nazaire (wij kregen daar in februari 2016 een rondleiding, JS) maar zeker ook bij de Fincantieri werf in Monfalcone, is de grote focus op kwaliteit en dat alles in één keer goed moet gaan. Tuil: “De schepen maken enkele proefvaarten voor het inregelen van de nautische systemen, maar varen daarna direct naar de passagiersterminal. Dat stelt hoge eisen aan toeleveranciers. Het moet in één keer goed.” Kort na het uitzetten van de tender call, klopten al vijf toeleveranciers aan bij NBSO. Binnen een week stond de teller op 18.

 In een NL Droogdok?

Volgens marktanalist Ralph Dazert van Netherlands Maritime Technology zijn er wel degelijk Nederlandse toeleveranciers die meebouwen aan de grootste cruiseschepen ter wereld, maar bepalingen in contracten zorgen ervoor dat bedrijven er vaak niet mee naar buiten mogen treden voor eigen pr-doeleinden.

Dazert vult aan: “Is de Nederlandse bijdrage genoeg? Nee, het kan altijd beter! Daar werken wij als NMT hard aan. Zo worden wij bijvoorbeeld door STX France en de Duitse Meyer Werft benaderd of wij nog goede toeleveranciers voor hen kennen. Verder organiseren wij jaarlijks een handelsmissie naar Miami rond de Seatrade cruisebeurs aldaar. Met een delegatie van Nederlandse bedrijven lopen we daar tal van cruiserederijen af. Dit heeft al tot diverse orders voor de missiedeelnemers geleid.”

‘Nederland heeft het droogdok, maar niet de logistiek en productieketen om zo’n gigant te bouwen’

De bouwcapaciteit op Cruisewerven zit hartstikke vol. Stel, een grote rederij wil over twee jaar toch een extra cruiseschip hebben. Zou dat in een Nederlands droogdok kunnen? Dazert: ”Voor de grote cruiseschepen zie ik dit voorlopig niet gebeuren. Er zijn wel dokken die groot genoeg zijn voor de bouw van grote cruiseschepen, maar we hebben momenteel in Nederland niet de ondersteunende logistiek en productieketen om zo’n gigant te bouwen. Hier heb je zeer specialistische ervaring voor nodig die de bestaande marktleiders (Fincantieri, Meyer, STX France) over decennia hebben opgebouwd.”

Noord- en zuidpool cruise

Nederlandse reparatiewerven zijn al wel met enig succes actief in reparatie, conversie en onderhoud van grote cruiseschepen en zouden graag meer van dit werk doen. NMT doet er alles aan om voor goede randvoorwaarden voor deze industrie te zorgen.

Ook ziet NMT kans om met het Nederlandse aanbod van scheepsbouwexpertise kleinere cruiseschepen – bijvoorbeeld voor de steeds populairder wordende Noord- en zuidpoolcruises – te bouwen. Dezelfde mogelijkheden zijn er onder meer bij de bouw van megajachten, offshoreschepen of baggerschepen. De Nederlandse scheepsbouw zet immers al volop in op specialistische schepen met een hoge toegevoegde waarde. Kleinere cruiseschepen passen prima in die mix.

Volgens Dazert biedt de groeimarkt voor expeditieschepen goede kansen voor de Nederlandse scheepsbouw. Dit komt onder andere doordat de schepen kleiner zijn (50 tot 250 passagiers doorgaans), maar toch zeer hoogwaardig en complex. Daarmee passen ze uitstekend in het profiel van diverse Europese en zeker ook Nederlandse werven. Momenteel worden er relatief veel bestellingen voor expeditieschepen geplaatst. Een aantal Nederlandse werven heeft concepten ontwikkeld voor expeditieschepen en er is ook ervaring met grote conversies van expeditieschepen. Op dit moment zijn er nog geen orders te melden, maar Dazert spreekt de verwachting uit dat dit snel gaat gebeuren.

 Riviercruiseschepen

Nederlandse werven behoren verder tot de grootste leveranciers van riviercruiseschepen in Europa. Namen als Den Breejen, De Hoop en Vahali zijn hofleveranciers voor diverse touroperators uit met name de VS en Australië. Ook in het management van deze schepen zijn veel Nederlandse bedrijven actief. De markt is de laatste jaren sterk gegroeid, doordat met name babyboomers uit eerder genoemde landen de riviercruise in toenemende mate zien als de perfecte manier om Europa te verkennen. Wel is het orderboek van deze schepen de laatste twee jaar enigszins teruggelopen. Dit komt met name doordat de Amerikaanse rederij Viking River Cruises in een zeer kort tijdsbestek tientallen schepen in de markt gezet heeft. De markt heeft wat tijd nodig om deze capaciteit te absorberen, maar de werven in deze sector vertrouwen erop dat de vraag weer gaat aantrekken. Ook dit jaar zijn er alweer meerdere nieuwe orders voor riviercruiseschepen te noteren.

Scheepswerf Vahali begon onlangs zelfs aan de bouw van het grootste riviercruiseschip in Europa tot nu toe, de 22 meter brede en 135 meter lange Ama Magna.

 Deadline

Terug naar Monfalcone, waar Fincantieri de MSC Seaside afbouwt. “Bij deze ruimte kan ik me voorstellen dat het inderdaad goed komt over drie maanden”, aldus Erik Schuffel van MSC Cruises Nederland. De stoelen in het ruimt 1.500 stoelen tellende theater zijn al gemonteerd, tapijten liggen in de gangpaden en op de trappen en de verlichting lijkt al op orde. Even later stappen we het grootste restaurant van het schip binnen waar de verlichting, de vloer en de wandbekleding op orde is. Als benedendeks de kombuis op stoom raakt en meubilair naar binnen gesleept wordt, kunnen we aanschuiven.  Het schip gaat zijn deadline halen.

De MSC Seaview wordt te water gelaten

Onderwerpen
Deel deze pagina
MSC Seaside Klasse

Wat maakt de Seaside klasse zo bijzonder? Allereerst het opvallende design. Hierbij valt de enorme hoeveelheid dek ruimte op. “Gemiddeld genomen is dit een cruiseschip met de meeste gemiddeld beschikbare dek ruimte per passagier. In het oog springen onder meer de 360 graden wandelpromenade vlak boven zeeniveau rondom het schip en het zwembad dat gesitueerd is –ook vlak boven zeeniveau – aan de achterzijde van het schip. Verder is er een uitgebreid waterpretpark met een glijbaan van maar liefst 120 meter. Dit schip is duidelijk naar buiten toe gericht, met maar liefst 76 procent aan balkon- en buitenhutten. Met alle buitenfaciliteiten is het met recht het ultieme cruiseschip voor zonrijke vaargebieden”, aldus Erik Schuffel, Managing Director van MSC Cruises Nederland.

Tenslotte behoort deze klasse tot de nieuwe generatie zogenoemde ‘smart’ schepen. De passagier ervaart talrijke technologische innovaties die gekoppeld zijn aan zijn smart phone. Zo kan hij eenvoudig de route naar zijn hut vinden en ziet hij bijvoorbeeld waar de kinderen zich op het schip bevinden. De vele extra beschikbare specialiteitenrestaurants kunnen eenvoudig gereserveerd worden via alle beschikbare schermen aan boord, maar uiteraard ook via de eigen tablet of smartphone.

 

Bruto tonnage: 154.000

Lengte, breedte, hoogte: 323 m / 41 m / 72 m

Vermogen: 4 x 16.000 kW, Wärtsilä

Snelheid: 21,8 knopen

Hutten: 2.066

Bemanning: 1.400

Passagiers (max): 5.400

Probeer TW

Geïnteresseerd in techniek? Kies dan voor Technisch Weekblad (TW)

TW biedt technici het laatste nieuws, achtergronden en opinie op het gebied van techniek en innovatie. TW lees je in print en altijd en overal online op je pc, tablet of smartphone. Voor studenten en starters onder de 35 jaar met een technische opleiding, is TW helemaal gratis! 

Naar de website van TW voor het laatste nieuws

Meer informatie over een abonnement

Tips om mee te bouwen

Hoe doe je zaken met een werf die grote cruiseschepen bouwt?

  • Als je wilt tenderen voor Fincantieri, STX of Meyer, is het goed om te kijken of je aan kunt haken bij bedrijven die al in de keten van toeleveranciers van deze werven zitten.
  • Wees ter plaatse aanwezig. Hetzij met een stukje productie, hetzij met een verkoopkantoor. Maar, hoe dan ook, installeer zelf je componenten aan boord.
  • Gooi vooroordelen over zaken doen met Fransen en Italianen over boord. De kwaliteitseisen en methodologische manieren van planning voor de bouw van cruiseschepen zijn minstens op hetzelfde hoge niveau als in Nederland, Duitsland of Noorwegen.
  • Bezoek, al dan niet samen met NMT, grote cruisebeurzen waar alle rederijen aanwezig zijn.

Partners Maritiem Nederland