Achtergrond

110 jaar KNV Onze Vloot

Auteur: André van Koningsbrugge en Ruurd Lutje Schipholt | Publicatiedatum:

Dit jaar bestaat de Koninklijke Nederlandse Vereniging ‘Onze Vloot’ 110 jaar. KNVOV-voorzitter André van Koningsbrugge en erelid Ruurd Lutje Schipholt staan stil bij dit bijzondere jubileum.

110 jaar ‘Onze Vloot’, 100 jaar Koninklijke Nederlandse Vereniging Onze Vloot

Een jubileum om met trots bij stil te staan. Onze Vloot werd in 1906 opgericht tegen een achtergrond van ernstige kortingen op het budget voor de Koninklijke Marine. Misschien zegt u met mij dat voor een zeevarende natie als Nederland het beschikken over een sterke marine een vanzelfsprekendheid zou moeten zijn. Helemaal als je dat beziet in de context van Nederland met destijds heel wat overzeese bezittingen en dus verplichtingen; maar ook nu nog, gelet op onze grote afhankelijkheid van veilige handelsroutes over zee.

Wie in maart 2016 in de Tweede Kamer de beraadslagingen over de toekomst van de Onderzeedienst heeft gevolgd, waant zich bijna terug in de tijd. Er gaan weliswaar stemmen op (en gelukkig veel) om de bestaande Walrusklasse onderzeeboten op termijn te vervangen, maar evenzeer gaan er stemmen op die erop neer komen dat voor dit programma onvoldoende financiële middelen beschikbaar kunnen worden gesteld.

Onze vereniging stelde zich in het verleden vooral op als lobbyvereniging die bij voorkomende gelegenheden aan politici probeerde duidelijk te maken dat voldoende middelen voor de Koninklijke Marine beschikbaar moesten komen om de kwantiteit en kwaliteit van onze oorlogsvloot op peil te houden. Inmiddels heeft de vereniging een andere richting genomen. Zij is zich meer gaan richten op de nautische sector als geheel.

‘Het gaat erom dat Nederland de blik op de zee gericht houdt en de zee niet de rug toekeert’

Het ledenbestand is in de loop der jaren weliswaar in omvang afgenomen, maar de oriëntatie van ‘Onze Vloot’ is ook breder geworden. Dit uit zich o.a. in nauwere samenwerking met andere verenigingen op maritiem gebied. Wat wij ons ten doel stellen is: eraan bijdragen dat in Nederland voldoende maatschappelijke aandacht voor de belangen van onze scheepvaart blijft bestaan. Het gaat erom dat Nederland de blik op de zee gericht houdt en de zee niet de rug toekeert.

Daarom moeten wij vooral bewerkstelligen dat meer jongeren interesse krijgen voor een loopbaan in de scheepvaart. Onze vereniging wil daartoe een ontmoetingsplaats zijn voor jong en oud, waar kennis en ervaring kunnen worden gedeeld. Dat doet zij d.m.v. het organiseren van boeiende presentaties en interessante excursies. Ook het blad Maritiem Nederland, dat aan al onze leden gratis wordt verstrekt, is in dit opzicht een belangrijk medium.

Het is mijn overtuiging dat er voor een vereniging als de onze nog heel veel goeds in het verschiet ligt. Daar zullen wij als bestuur aan werken; aan onze leden de taak het bestuur daarin scherp te houden. In de hoop dat wij met onze vereniging een voorspoedige volgende 110 jaar tegemoet gaan, wens ik ons allen van harte een mooie verjaardag toe. Wij vieren ons jubileum op donderdag 26 mei a.s. in het Scheepvaart en Transport College (STC) in Rotterdam; daar wordt ook onze Algemene Ledenvergadering (ALV) gehouden. Ik hoop velen van u daar te ontmoeten!

Ir. A.J.J.M. van Koningsbrugge
Voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging ‘Onze Vloot’

 

Verjaardag van Onze Vloot 

Onze Koninklijke vereniging is al weer 110 jaar oud. Gefeliciteerd! De erkenning ‘Koninklijk’ is overigens pas honderd jaar geleden verleend. Een mooi moment natuurlijk om stil te staan bij dit respectabele verleden en een blik te werpen op het heden en de toekomst van onze vereniging. Back to the future?

Onze vereniging vindt zijn oorsprong in een Europese reactie op een militaire gebeurtenis in Azië, de Russisch-Japanse oorlog. Het kwam als een grote schok dat een Europese maritieme grootmacht zo verpletterend werd verslagen in de straat van Tsushima.

Niet alleen Engeland, maar ook Nederland had toen grote commerciële belangen in het Verre Oosten. Waar in Engeland als reactie de ‘Navy League’ werd opgericht volgde ons land met de oprichting van ‘Onze Vloot’, met als doel de belangstelling voor deze maritieme bedreiging van de bevolking te stimuleren en tevens onder de aandacht te brengen dat Nederland zijn zeemacht verwaarloosde. De vereniging kreeg aanvankelijk veel steun van hoog tot laag.

Zoals we uit de geschiedenis kunnen leren heeft in de jaren dertig de politiek in Nederland echter meer geloof gehad in het nastreven van vrede en neutraliteit met ‘het gebroken geweertje’ als symbool. De ‘si vis pacem parabellum’-gedachte van ‘Onze Vloot’ heeft in de publieke opinie van toen het onderspit moeten delven. Met catastrofale gevolgen weten we nu.

Na de Tweede Wereldoorlog werd met behulp van Engeland en de Verenigde Staten een spectaculaire opbouw van de Koninklijke Marine gerealiseerd en werd deze specifiek op de Koninklijke Marine gerichte doelstelling van onze vereniging verbreed naar de gehele maritieme sector. Een maritieme sector die, mede door de modernisering van de Rotterdamse haven, verbeterd gebruik van moderne technologie en verbeterde onderlinge samenwerking, weer goed tot bloei kwam.

Onze KM werd een internationaal gerespecteerd krijgsmachtdeel, goed toegerust op de ‘Koude Oorlog’-taken van toen. Ons verenigingsblad ‘Onze Vloot’ evalueerde mee van ‘Zeewezen’ naar ‘Maritiem Nederland’.

Nu, meer dan zeventig jaar na WO II, is het wereldbeeld weer snel aan het veranderen. De Nederlandse civiel maritieme sector wordt meer Europees en mondiaal en wordt daarmee minder nationaal georiënteerd. Geen dreiging maar een kans zou ik zeggen.

De KM is echter grotendeels wegbezuinigd in het kader van het versneld incasseren van het ‘vredesdividend’. Nog steeds modern en van een hoge technische kwaliteit maar minimaal in omvang en daarom van geringe invloed op het handhaven van Europese en mondiale veiligheid. Dat laat de Nederlander toch liever door een ander betalen. In onze verdedigingsalliantie de NAVO betalen wij maar de helft van de afgesproken contributie! En dat als een van de welvarendste landen in Europa, meer dan ooit afhankelijk van transito handel en vrede. Natuurlijk vindt dat zijn oorzaak in onze optimistische (naïeve?) kijk op de bedoelingen van anderen.

Met Rusland vierden we in ons ‘Rusland jaar’ en bij de winter Olympiade de onderlinge vriendschap en groeiende handelsbetrekkingen (met Nederland als de uitverkoren Russische ‘gas hub’). Nu kijken we daar enigszins besmuikt anders tegen aan. En Rusland ziet nu de NAVO als zijn grootste bedreiging i.p.v. partner en schroomt niet met geweld zijn grenzen te verleggen.

Met China halen we in rap tempo handelsbetrekkingen aan. Hun spectaculaire opbouw van hun krijgsmacht en hun toenemende territoriale claims zien we niet als bedreigend. Net als 110 jaar geleden Japan werd onderschat.

In het eerste nummer van 2016 van het tijdschrift ‘Atlantisch Perspectief’ (een uitgave van de Atlantische Commissie) beschrijft de journalist Joris Janssen Lok in het artikel ‘Sea Power is back’ (zie ook het artikel op p26 in dit nummer) op verhelderende wijze hoe, beter dan met woorden, de daden van China en Rusland op maritiem-materieel gebied een goed beeld geven van de toenemende bedreiging van ‘Mare liberum’, door onze Hugo de Groot zo gepropageerd. Maar leest de gemiddelde Nederlander of politicus zijn analyse vraag ik me af.

Het voorgaande overziend ligt het voor de hand de oude doelstelling van onze vereniging nog eens af te stoffen. De civiel maritieme sector heeft onze lobby misschien niet meer zo nodig. De Koninklijke Marine des te meer. Een uitdagende taak voor onze Koninklijke vereniging ‘Onze Vloot’ lijkt mij. Ik ben benieuwd of en hoe ons bestuur deze uitdaging wil oppakken.

Misschien wil de KM wel helpen. Of anders dat deel van de Nederlandse industrie dat nog belang heeft bij een sterke, moderne marine. Wie weet hebben onze oude marinepartners in de ‘Navy League’ nog een goed idee hoe we de publieke opinie kunnen mobiliseren?

Of stellen we onze ambities naar beneden bij en worden we een vergrijzende groep leden die gezelligheid en maritieme excursies als hoofddoel hebben?

Sbn.(b.d.).Ruurd Lutje Schipholt CEng, Hon FIMarEST
Oud vzt. KNVOV

Deel deze pagina

Partners Maritiem Nederland